<< Vraagbaak

Druk per vierkante centimeter bestaat niet

Tegengaan van bodemverdichting is vaak onderwerp van gesprek. In die discussies ontstaat nogal eens spraakverwarring, doordat er verschillende betekenissen aan begrippen worden gekoppeld. Zo hoor je heel vaak dat je de druk per vierkante centimeter moet verminderen, terwijl iemand anders de banden­spanning wil verminderen. ‘Is dat hetzelfde?’, vraagt een lezer.

Dat lijkt zo, maar is het niet. Als het in de winter heeft gesneeuwd, zak je op gewone schoenen diep weg. De sneeuw onder een wandelschoen (oppervlakte: 300 cm2) kan een gewicht van 90 kg niet dragen. Als je de wandelschoenen verwisselt voor ski’s, blijkt dat je op elke ski maar een heel klein beetje in de sneeuw wegzakt. En toch is het gewicht niet veranderd. De verklaring is simpel. Een ski heeft een oppervlakte van 2.000 cm2. Het gewicht veroorzaakt onder de wandelschoenen een druk van 300 g/cm2 en onder de ski’s is die druk maar 45 g/cm2. De sneeuwkolom onder de ski’s levert voldoende reactiekracht op, terwijl de kolom onder de wandelschoen te klein is. Zowel het gewicht (kg) als de oppervlakte (cm2) zijn dus bepalend. Met die getallen bereken je de druk. Druk is dus een afgeleide van twee grondeenheden. Druk per vierkante centimeter bestaat dan ook niet.

Ook bij bodemverdichting door transport over de akker is sprake van een evenwicht. De grond wordt door de banden samengeperst, net zover totdat deze in het spoor voldoende reactiekracht levert. Het gewicht dat op de banden rust, veroorzaakt ook afplatting van de banden. Verhoog je het gewicht, dan wordt de contactoppervlakte groter. Je kunt die oppervlakte ook wijzigen door de banden­spanning te veranderen. De ETRTO, de organisatie van bandenfabrikanten, hebben daarbij een veiligheidsgrens getrokken: een band mag tot maximaal 80 procent van de oorspronkelijke hoogte inveren. Korte piek­belastingen (hobbels) worden dan nog zonder schade opgevangen, maar bij permanente overschrijding van die grens, loop je door de grote vervormingen het risico van warm worden­ en uiteindelijk klapbanden. Dit probleem­ kun je op verschillende manieren oplossen: a) door de banden harder op te pompen neemt de vervorming af; b) door een grotere bandenmaat te monteren die bij 20 procent afplatting wel voldoende draagvermogen levert; c) door uit te gaan van een meerassig onderstel. Deze technische oplossingen worden nog eens aangescherpt vanuit de grondmechanica. Onderzoek wijst uit dat de grond vervormt bij een druk hoger dan 1,5 kg/cm2. Dat komt neer op een bandenspanning van 1,25 à 1,35 bar. Wil je dus de grond in goede conditie houden, dan is die druk de grens in bandentabellen bij het opzoeken van de juiste maat.

Zowel in de sneeuw als op de akker zijn het gewicht (= de neerwaarts gerichte kracht) en de grootte van de contactoppervlakte bepalend voor de druk die er heerst bij bepaalde activiteiten of werkzaamheden. Door het gewicht (last of lading) te delen door de oppervlakte van het contactvlak, krijg je een druk. Eens te meer blijkt daaruit dat een druk per eenheid van oppervlakte geen eenheid is en in discussies tot misverstanden kan leiden.

Interessant? Deel dit via:
Facebook Twitter LinkedIn Email
Stuur mij maandelijks Mechaman bedrijfsnieuws
E-mail:

1 Reactie op Druk per vierkante centimeter bestaat niet

  1. H J Meinders schreef:

    “Druk per vierkante centimeter bestaat niet” Stelt u in de titel; toch staat in hetzelfde artikel: “Onderzoek wijst uit dat de grond vervormt bij een druk hoger dan 1,5 kg/cm2.” Druk is gewicht/ oppervlak nietwaar?

    Groet,

    Harmannus Meinders

Geef een reactie