{"id":79039,"date":"2022-03-21T16:40:14","date_gmt":"2022-03-21T15:40:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=79039"},"modified":"2022-03-21T16:40:15","modified_gmt":"2022-03-21T15:40:15","slug":"sectieaansturing-centrifugaalstrooiers-sexy-strooien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20220321\/sectieaansturing-centrifugaalstrooiers-sexy-strooien\/","title":{"rendered":"Sectieaansturing centrifugaalstrooiers – Sexy strooien"},"content":{"rendered":"

In de folders lijkt het alsof je met moderne centrifugaalstrooiers zonder overlap een geer kunt strooien. Ook zou je er met behulp van taakkaarten plaatsspecifiek mee kunnen strooien. Maar hoe dan en waarin verschilt de aanpak tussen de verschillende merken? <\/p><\/div>\n\n\n

Spoileralert! Plaatsspecifiek strooien is niet mogelijk met een centrifugaalstrooier. Of beter gezegd: heel precies plaatsspecifiek strooien is niet mogelijk. Een centrifugaalstrooier is nu eenmaal geen veldspuit waarvan je secties zwartwit kunt afsluiten en waarbij je op de modernste modellen de doseringen per sectie \u2013 en soms zelfs per dop \u2013 kunt verhogen of verlagen. Wie zijn perceel als een lappendeken wil voorzien van nutri\u00ebnten moet overstappen op vloeibare meststoffen of de aanschaf van een pneumatische strooier overwegen.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Amazone strooit op een strooihelft een gewogen gemiddelde<\/span><\/section>\n\n\n\n

Maar als heel plaatsspecifiek niet mogelijk is met een centrifugaalstrooier, wat is er dan wel realiseerbaar met de meeste luxe machines? En hoe strooien deze machines een geer zonder hoeken over- en onder te bemesten? Land-bouwMechanisatie stak zijn licht op bij de leveranciers van Amazone, Bogballe, Rauch, Sulky en Vicon en liet zich voorlichten over de (on-)mogelijkheden van hun centrifugaalstrooiers op het gebied van sectie- en kaarttaakstrooien. De strooiers van Kubota, Kuhn, Kverneland en Lemken laten we even links liggen \u2013 of in elk geval niet onder hun naam. Kuhn koopt zijn strooiers in bij de Duitse strooierspecialist Rauch, maar dat doet Kuhn-importeur Reesink Agri zelf ook. Om die reden worden er geen Kuhn-strooiers in Nederland op de markt gebracht. Kubota brengt identieke strooiers onder de merknamen Kubota, Kverneland en Vicon in de handel. Wij behandelen de laatste. En Lemken tot slot koopt sinds 2019 kunstmeststrooiers in bij de Franse fabrikant Sulky-Burel en brengt die onder de eigen naam op de markt.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Sectieschakeling Sulky-strooier <\/div>

Vanaf de kopakker strooit de machine eerst de buitenste secties. Iets later worden de andere secties bijgeschakeld. <\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Mechanisch aangedreven Sulky-strooier <\/div>

Sulky verplaatst voor het sectiestrooien het afgiftepunt naar de zijkant van de strooischijf, waardoor de machine minder breed strooit. <\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Taakkaarten<\/h2>\n\n\n\n

Alle rijk uitgevoerde centrifugaalstrooiers die we behandelen kunnen overweg met taakkaarten: vlekkerige of geblokte kaarten die verschillende gewenste strooihoeveelheden binnen een perceel aangeven. Maar het is een illusie dat centrifugaalstrooiers het perceel net zo blokkerig kunnen bemesten als de taakkaart voorschrijft. Wat kunnen ze wel? Alle centrifugaalstrooiers hebben boven de linker- en rechterstrooischotel een elektrisch bediende doseerschuif. Als de taakkaart aangeeft dat linksachter de strooier 150 kg kunstmest per hectare moet worden gestrooid en rechtsachter 125 kg, dan is dat voor deze strooiers geen probleem: de ene schuif gaat een fractie verder open dan de ander. In de rijrichting kunnen de machines uiteraard continu de dosering aanpassen. Maar overdwars blijft de strook met dezelfde dosering minimaal zo breed als de halve werkbreedte. In die zin kun je alleen preciezer plaatsspecifiek strooien als je smaller gaat strooien.<\/p>\n\n\n\n

Maar welke dosering houdt de strooier aan als er volgens de taakkaart op een deel van de halve werkbreedte meer of minder moet worden gestrooid? Daarvoor gebruiken Rauch op de Axis 30.2 H EMC en Sulky op de X40+- en X50+-Econov-modellen referentiepunten links en rechts naast de trekker. Die punten liggen op de helft van de halve werkbreedte (bij een strooibreedte van 30 meter dus op 7,5 meter links en rechts uit het hart van de trekker). Amazone heeft vorig jaar nieuwe software ge\u00efnstalleerd op de ZA-TS-strooiers waarmee je per strooihelft een gewogen gemiddelde strooit. Stel: op een halve werkbreedte van 15 meter ligt een vlek van 5 meter breed waar de machine 100 kg per hectare moet strooien en een strook van 10 meter waar die 150 kg per hectare moet strooien. In dat geval strooit de machine op die halve strooibreedte omgerekend 133 kg per hectare ((5m x 100 kg + 10m x 150 kg)\/15 meter). De Geospread RO-EDW van Vicon kan per kant tot vier zones onderscheiden. De machine strooit vervolgens het gemiddelde van de vier voorgeschreven hoeveelheden.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Van buiten naar binnen <\/div>

De Bogballe-strooier wijkt sterk van de andere machines af doordat de schijven van buiten naar binnen draaien.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Taakkaartstrooien<\/div>

Rauch en Sulky gebruiken voor het taakkaartstrooien referentiepunten links en rechts van de trekker. <\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De machine van de Deense fabrikant Bogballe wijkt hier wat van af omdat bij deze machine de strooischijven van buiten naar binnen draaien en de strooibeelden elkaar bijna volledig overlappen. Bogballe past dan bij beide schijven de dosering en valplaats op de schijf aan zodat het \u2018epicentrum\u2019 van de hoeveelheid gestrooide kunstmest naar links of rechts wordt verplaatst. Bogballe werkt ook met gemiddelde strooihoeveelheden. Wil je preciezer strooien, dan moet je de werkbreedte verkleinen.<\/p>\n\n\n\n

De strooischijven van de meest luxueuze Amazone (ZA-TS Profis Hydro) en Rauch (Axis 30.2 H EMC) hebben elk een eigen hydromotor voor de aandrijving. Ook Bogballe kan een hydraulisch aangedreven variant leveren, maar onafhankelijk de draaisnelheid regelen is niet mogelijk. De Sulky en de Vicon (maar ook de eenvoudigere modellen van Amazone, Bogballe en Rauch) worden met de aftakas aangedreven. Hydraulische aandrijving zou tot een constanter toerental van de schijven leiden en dat komt het strooibeeld ten goede. Bovendien kan de trekker met een relatief laag toerental kunstmest strooien \u2013 al is dat natuurlijk ook mogelijk met een mechanisch aangedreven machine op de spaaraftakas. Bovendien is hydraulische aandrijving prijzig en stelt het hoge hydrauliekeisen. Wil je af en toe ook nog eens strooien met een oudere trekker, dan is dat met een hydraulisch aangedreven strooier vaak niet mogelijk.<\/p>\n\n\n\n

Grensstrooien<\/h2>\n\n\n\n

Rauch en Amazone gebruiken de individueel hydraulisch aangedreven strooischijven bij het strooien van de perceelsgrenzen. Zij verlagen dan het toerental van de schijf die naar de perceelsgrens toe strooit. Rauch doet dat zodanig dat er helemaal geen kantstrooischoep meer nodig is. Amazone schakelt daarnaast bij het grensstrooien ook nog een kantstrooischoep in die de kunstmeststroom afbuigt. Ook de mechanisch aangedreven Sulky schakelt voor het grensstrooien een speciale schoep bij, maar de strooischijven van deze machine draaien gewoon hetzelfde toerental als in het veld. De Vicon-machine doet dat ook, maar gebruikt voor het grensstrooien een lammellenbox (Trimflow) om de kunstmestkorrels af te buigen. Bogballe wijzigt voor het grensstrooien de draairichting van de schijven. De schijf die de kanten strooit, is zo geconstrueerd dat er geen kantstrooiplaat nodig is en het strooibeeld egaal is voor deze strook.<\/p>\n\n\n\n

Alle behandelde strooiers kunnen elektrisch het afgiftepunt van de kunstmest op de strooischijf aanpassen. Zo pas je de werkbreedte aan, maar feitelijk bepaal je hiermee in welke richting je de kunstmest wilt sturen. Sulky verplaatst het afgiftepunt meer of minder naar de buitenkant van de schijf. In het laatst geval kan de schoep de korrel minder energie meegeven en wordt de kunstmest minder ver weg gestrooid. Amazone, Bogballe Rauch en Vicon verdraaien het afgiftepunt om het middelpunt van de strooischijf. De schijven gooien de korrels bij een verdraaiing dus nog net zo ver weg, maar de richting ervan verandert: danwel meer opzij danwel meer naar achteren.<\/p>\n\n\n\n

Elke kunstmestsoort heeft een eigen strooikarakteristiek en dus moet het afgiftepunt zo goed mogelijk aansluiten bij de kunstmestsoort en de gewenste werkbreedte. Vandaar de noodzaak dat de kunstmeststrooier \u2018weet\u2019 welke kunstmest hij moet verstrooien. Voor de juiste instellingen kun je bij alle fabrikanten een kunstmestmonster opsturen naar de fabriek. Daarnaast kun je de juiste instellingen ook uit strooitabellen uit een boek of app halen, eventueel op basis van een bepaling van het soortelijk gewicht en de fractionering van de kunstmest. Bogballe kijkt daarnaast naar de hardheid van de kunstmest en levert ook een hulpmiddel om die eigenschap te meten. Een korrel die snel kapot gaat, is namelijk niet geschikt voor grote werkbreedtes.<\/p>\n\n\n\n

Multi Rate<\/h3>

Plaatsspecifiek kunstmest strooien met een centrifugaalstrooier valt nog niet helemaal mee. De pneumatische kunstmeststrooier van de Duitse strooierfabrikant Rauch komt dichter in de buurt. Deze getrokken machine met zogeheten Multi Rate-dosering heeft op een werkbreedte van 36 meter maar liefst 30 secties. Elke sectie van deze machine wordt door een eigen nokkenrad met een elektrische motor aangedreven. Zo kan de dosering niet alleen per sectie worden in- en uitgeschakeld, maar kan elke sectie ook een eigen dosering krijgen.<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Sectiestrooien<\/h2>\n\n\n\n

Het verdraaien of bewegen van het afgiftepunt op de strooischijf gebruiken alle fabrikanten ook voor het strooien van secties en om over- en onderbemesting langs de kopakker te voorkomen. Hoe gaat dat in zijn werk? Van bovenaf gezien hebben de meeste strooiers een nier- of croissantvormig strooibeeld, waarbij de uiteinden van het broodje zich om de trekker krullen. Het strooibeeld van Bogballe wijkt wat af doordat de schijven andersom draaien. Maar als je van de kopakker wegrijdt, wordt het afgiftepunt van alle strooiers zodanig versteld dat de machine alleen links en rechts naast de trekker strooit en nog niet achter de trekker. Naarmate je verder naar voren rijdt, worden er steeds meer secties bijgeschakeld. Uiteraard gaat dit in nauw samenspel met de doseerschuif. Rijd je op de kopakker af, dan gebeurt hetzelfde in omgekeerde volgorde. Ook bij geren gebeurt hetzelfde alleen dan maar aan \u00e9\u00e9n kant van de strooier. Sulky kan twaalf secties schakelen, Rauch hanteert een sectie per meter strooibreedte en Amazone geeft op de ZA-TS Profis Hydro maar liefst 128 secties aan. Vicon werkt tot 68 secties en Bogballe tot 80. In feite worden de secties traploos gevarieerd. Akkerbouwers zien op het scherm (net als bij een spuit) nou eenmaal graag met blokjes dat de sectiebesturing haar werk doet.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Vicon werkt op de Geospread met 68 secties<\/span><\/section>\n\n\n\n

Inschakelpunt<\/h2>\n\n\n\n

Om de risico\u2019s van onder- en overbemesting langs de kopakker nog verder terug te dringen, bieden Amazone en Rauch een optie aan waarmee je het in- en uitschakelpunt van de strooier verder van de perceelsgrens af kunt plaatsten. Tijdens het strooien van de kopakker gaat dan de dosering van de strooischijf aan de perceelzijde wat omhoog en wordt het afgiftepunt nog wat verdraaid, waardoor de machine een bredere kopakker strooit. Daardoor komt het in- en uitschakelpunt van de perceelsbanen wat verder van de perceelsgrens af te liggen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In de folders lijkt het alsof je met moderne centrifugaalstrooiers zonder overlap een geer kunt strooien. Ook zou je er met behulp van taakkaarten plaatsspecifiek mee kunnen strooien. Maar hoe dan en waarin verschilt de aanpak tussen de verschillende merken?<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":79041,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-79039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gewasverzorging","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79039"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79039\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79039"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=79039"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=79039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}