{"id":80238,"date":"2022-06-18T10:05:00","date_gmt":"2022-06-18T08:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=80238"},"modified":"2022-06-18T10:03:30","modified_gmt":"2022-06-18T08:03:30","slug":"zetor-crystal-hd-170-toffe-tsjech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20220618\/zetor-crystal-hd-170-toffe-tsjech\/","title":{"rendered":"Zetor Crystal HD 170 – Toffe Tsjech"},"content":{"rendered":"

Met een soepele Deutz-zescilinder in het vooronder klinkt de Zetor Crystal HD 170 als een klok en het rijcomfort is prima. De bediening is nog wat hoekig en grof en ook op hydraulisch vlak is er nog winst te behalen. <\/p><\/div>\n\n\n

Vijftig jaar nadat Zetor de Crystal-serie introduceerde, onthulde de Tsjechische trekkerfabrikant in de zomer van 2018 de nieuwe Crystal-serie. In 2020 werden de trekkers alweer opgefrist met een nieuw cabinedak, Stage 5-motor en diverse verbeteringen in de cabine. De serie telt twee modellen: de HD 150 en de HD 170. Onder de motorkap heeft Zetor gekozen voor een Deutz-zescilinder met een inhoud van 6,1 liter. Dat is dezelfde motor die Fendt bijvoorbeeld in de 700 Vario-serie schroeft. De keuze voor de Deutz-motor lijkt verstandig. Want hoewel de niet al te fijnbesnaarde en wat rauw klinkende Zetor-blokken bekendstaan als betrouwbaar, h\u00f3\u00f3r je in en naast de nieuwe Crystal HD 170 nu ook dat de fabrikant uit Brno de Oostblok-veren van zich wil afschudden: de motor loopt als een tierelier. Het lijkt slechts een kwestie van tijd of Zetor zal bij de andere modellen ook afscheid nemen van de eigen krachtbron. In de kleinere Proxima-trekkers is dat al gebeurd. Deze hebben nu ook Deutz-motoren.<\/p>\n\n\n\n

LandbouwMechanisatie testte dit voorjaar het topmodel uit de serie, de Crystal HD 170. Die levert aan de vermogenstester van Dijkstra Technical Support een maximumvermogen van 101,8 kW (138,6 pk). Ten opzichte van de 126 kW die Zetor zelf als maximumvermogen opgeeft, is dat een verlies in de achterbrug van 19 procent. Dat is best aanzienlijk. Gelukkig is het aantal draaiuren met 61 nog beperkt. Eenmaal goed ingelopen, neemt het verlies vast en zeker nog wat af. Inherent aan relatief veel verlies is vaak een hoger brandstofverbruik. Het brandstofverbruik ligt bij maximumvermogen en -koppel een fractie boven het gemiddelde van de afgelopen veertien trekkertesten. Bij nominaal vermogen (2.100 toeren) is de Zetor echter 9 procent dorstiger dan gemiddeld. Zaak dus om het gaspedaal niet dieper in te trappen dan strikt noodzakelijk. Wat op papier wel indruk maakt is een koppelstijging van 50,9 procent bij een toerendaling van 40 procent. Ons gevoel zegt dat de pk’s er wel in zitten, maar met de ge\u00efnstalleerde software niet geheel tot hun recht komen.<\/p>\n\n\n\n

Uurkosten Crystal<\/h2>\n\n\n\n

over 8 jaar bij 500 draaiuren\/jaar<\/p>\n\n\n\n

<\/td><\/td><\/tr>
Bruto-aanschafwaarde<\/td>\u20ac 119.500<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Nettowaarde geschat -30%<\/td>\u20ac 83.650<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Restwaarde na 8 jaar 45%<\/td>\u20ac 37.643<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Afschrijving totaal<\/td>\u20ac 46.008<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Afschrijving per jaar<\/td>\u20ac 5.751<\/td><\/tr>
Afschrijving per draaiuur<\/td>\u20ac 11,50<\/td><\/tr>
Renteverlies per jaar: 5% gemiddeld ge\u00efnvesteerd vermogen<\/td><\/td><\/tr>
(82.898 + 37.304) : 2 \u00e0 5%<\/td>\u20ac 3.032<\/td><\/tr>
Per draaiuur<\/td>\u20ac 6,06<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Gemiddeld brandstofverbruik (15% op max. vermogen 55% op 70%-deellast en 30% op 40%-deellast) = 18,12 l\/uur<\/td><\/td><\/tr>
Per draaiuur (%1,15\/l)<\/td>\u20ac 24,01<\/td><\/tr>
Stalling en verzekering 2% van nettowaarde<\/td><\/td><\/tr>
Per draaiuur<\/td>\u20ac 3,35<\/td><\/tr>
Reparaties: 1,6% van nettowaarde<\/td><\/td><\/tr>
Per draaiuur<\/td>\u20ac 2,68<\/td><\/tr>
Periodieke onderhoudskosten: filters, olie, koelvloeistof e.d.<\/td><\/td><\/tr>
Per draaiuur <\/td>\u20ac 2,20<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/tr>
Totale kosten per draaiuur<\/td>\u20ac 49,80<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
Dezelfde motor als Fendt in de 700-serie gebruikt<\/span><\/section>\n\n\n\n

De Crystal heeft standaard vier aftakastoerentallen (540, 540E, 1.000 en 1.000E). Je schakelt ze met een grote mechanische hendel op het rechterzijspatbord. Zet de hendel wel even in neutraal voordat je een machine aankoppelt, want alleen dan kun je de stomp met de hand draaien. Het inschakelen van de aftakas gaat met een drukknopje.<\/p>\n\n\n\n

De motor in de Crystal mag dan state of the art zijn, dat geldt niet voor de wat gedateerde versnellingsbak met twee groepen, vijf versnellingen en drie powershiftrappen. Dat levert dertig versnellingen voor- en achteruit op, waarvan er (volgas) negen tussen de 4 en 12 km\/h liggen. Dat is prima. Minder gelukkig is het schakelpatroon. Chauffeurs die nog niet erg bekend zijn met de trekker, schakelen daardoor vaak onbedoeld op in plaats van terug en vice versa. Bovendien zijn de bewegingen van de pook groot en voelt de bak nog wat stug. Het schakelen tussen de drie powershifttrappen kan ook automatisch, maar het instellen van de schakelmomenten is geen klusje dat je opa toevertrouwt. In deze vermogensklasse verwacht je eigenlijk minimaal \u00e9\u00e9n powershifttrap meer, maar door de goede opbouw en vele keuzes mis je die in het werk nauwelijks.<\/p>\n\n\n\n

Voorasvering<\/h2>\n\n\n\n

Het rijcomfort op de weg is dik voor elkaar. Dat dankt de trekker aan zijn lengte (wielbasis 2.850 mm), de onafhankelijke voorasvering van Carraro, de mechanische cabinevering en de luxe luchtgeveerde Sears-stoel. Alle behoren tot de standaarduitrusting. Wendbaar is de trekker echter niet als je op een smalle weg moet keren: de draaicirkel is met 13,60 meter niet bepaald krap te noemen. Met de vierwielaandrijving ingeschakeld, komt daar nog 80 cm bij op. Die scores vonden we tot dusver alleen terug bij veel grotere trekkers. Voor aflevering nog even door de dealer naar de afstelling van de stuurhoek laten kijken zal zeker lonen.<\/p>\n\n\n\n

De transmissie doet iets afbreuk aan het comfort<\/span><\/section>\n\n\n\n

De bediening van de elektronische hefinrichting komt zoals gewoonlijk van Bosch. De trekker tilt bijna anderhalf keer z’n eigen gewicht van \u2018slechts\u2019 6.385 kg. Maximaal tilt de trekker 9.340 daN (op 90 cm hoogte). Onderin is dat 8.850 daN. Dat zijn zeer nette waarden, zeker omdat Zetor zelf 8.500 daN opgeeft. De fronthef stelt ook niet teleur met een flinke 4.040 daN.<\/p>\n\n\n\n

Hydraulisch imponeert de trekker niet: 85 liter per minuut is te weinig voor een trekker met dit vermogen. We meten aan de snelkoppelingen 80 l\/min. De pomp levert een druk van maximaal 220 bar, wat wel hoog is. Standaard zijn er vier dubbelwerkende ventielen die alle voorzien zijn van elektrische bediening en instelling voor debiet en tijd.<\/p>\n\n\n\n

Gepaste verwachtingen<\/h2>\n\n\n\n

Ondanks de kritiekpunten verrast de Zetor Crystal in positieve zin. De techniek is misschien wat achterhaald, maar kopers verwachten ook geen hypermoderne bediening of traploze transmissie. Wie gepaste verwachtingen heeft, krijgt een stoere trekker met soepel lopende zescilindermotor en een rijcomfort dat meer dan \u2018mee te leven\u2019 is. De trekker weegt minder dan z’n voorkomen doet vermoeden. Er zijn genoeg flinke viercilinders die meer kilo’s in de strijd gooien. De trekker kost in de standaarduitvoering (met vooras en cabinevering) 116.000 euro. Zelfs met de stijgende prijzen in een gespannen markt is dat aangenaam laag.<\/p>\n\n\n\n

Motor en brandstof +\/-<\/h2>\n\n\n\n

Ondanks het wat lage vermogen dat we aan de aftakas meten, voelt de trekker wel sterk aan, getuige de hoge koppelstijging van ruim 50 procent. Het brandstofverbruik is bij maximumvermogen en maximumkoppel iets bovengemiddeld. Bij nominaal vermogen is de trekker dorstig. Het is dus zaak de trekker onder de 2.000 motortoeren te houden, dan zit je met het brandstofverbruik een stuk gunstiger.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Soepele Deutz<\/div>

De Deutz-motor is een genot als je hem vergelijkt met de rauw klinkende (viercilinder)motoren van eigen makelij. Door de steeds strengere emissie-eisen stapt Zetor over op Deutz-motoren.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Transmissie en aftakas -\/++<\/h2>\n\n\n\n

De versnellingen schakel je met een korte pook, de groepen met een hendel naast de stoel. Ruim voldoende keuzes, maar schakellogica ontbreekt als je er voor het eerst mee op pad bent. Een drietrapspowershift is magertjes in deze klasse. Bij de aftakas laat de Crystal weinig steken vallen met alle toeren die je maar kunt wensen: 540, 540E,1.000 en 1.000E.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Onlogisch<\/div>

Het onlogische H-patroon vraagt gewenning. Nieuwe chauffeurs schakelen vaak onbedoeld op als ze willen terugschakelen. Met de knopjes links op de pook, schakel je de powershifttrappen.\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Hef en hydrauliek +\/o<\/h2>\n\n\n\n

De hefinrichting met 9.340 daN tilt ruim meer dan de al niet misselijke 8.500 daN die Zetor zelf opgeeft. De Bosch-bediening ziet er wat ouderwets uit, maar werkt doorgaans goed.  De fronthef van Zuidberg tilt ruim 4 ton. Hydraulisch is de bediening in orde, maar een lage opbrengst en het ontbreken van loadsensing kan beter. De bediening is elektrisch, maar vrij ventielen toewijzen is er niet bij.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Beperkte hefweg<\/div>

Enige kritiekpunt is de beperkte hefweg: zelfs met ingedraaide hefstangen kwamen de vanghaken voor de test op 100 cm hoogte niet hoog genoeg. Het verval (hoogste-laagste waarde) van de hefkracht is laag.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Onderhoud en kosten o\/+<\/h2>\n\n\n\n

De brandstoftank zit rechts, adblue links. Het dagelijks onderhoud levert weinig problemen op. Vulplug en peilstok van motorolie zijn gecombineerd. Voor het peilglas van de transmissie moet je even zoeken doordat hij achter een hulpcilinder van de hef verscholen zit. De kosten van onderdelen zijn gemiddeld geprijsd en de aanschafprijs per kW is aangenaam laag. Filters zijn gemiddeld gezien wat prijziger.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Zonder gereedschap bij de zekeringen<\/div>

De zekeringkast is zonder gereedschap toegankelijk. Deze zit zowel links als rechts naast het dashboard. Een massaslot zit onder de trap. De toegankelijkheid van de accu kan beter.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Cabine en comfort o\/+<\/h2>\n\n\n\n

De cabine is typisch Zetor. Door de soepele Deutz-motor is het geluidsniveau veel lager dan we van Zetor gewend zijn. Er is geen armleuningbediening, maar die mis je ook niet echt. De afwerking is goedkoop. De trekker is dankzij de luxe stoel, onafhankelijk geveerde vooras en geveerde cabine opvallend comfortabel. De transmissie doet jammer genoeg wat afbreuk aan het comfort.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Cabine<\/div>

De update met nieuwe cabinedak heeft de trekker goed gedaan. Bijzonder: standaard heeft de trekker achterruitverwarming. Een gesneuveld achterraam kost daardoor meer dan gemiddeld.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div><\/div>

\u2018Deutz-motor loopt als een naaimachine\u2019<\/h3>

Marcel van Gulik van VOF Hoeve de Neerduist uit Bunschoten-Spakenburg (Utr.) kocht onlangs \u2018onze\u2019 testtrekker bij dealer van Twillert in Eemdijk. Het bedrijf melkt 80 koeien en bewerkt 50 hectare land. Van Gulik had een Forterra 150 HD op proef, maar omdat die ondertussen verkocht was, zou het of een nieuwe Forterra worden of de demo-Crystal zonder lange levertijd. Het werd de laatste. Van Gulik: \u201cHet verschil in prijs tussen een nieuwe Forterra en deze demo-trekker viel mee. We gebruiken de trekker vooral voor het landwerk: mest rijden, maaien en met de Kverneland-Taarup opraapwagen.\u201d Na drie weken en zo’n 40 uur heeft Van Gulik nog geen moment spijt. Vooral de soepele zescilinder noemt hij als groot pluspunt. Verder is het comfort dik in orde, geeft hij aan. De draaicirkel wordt als normaal ervaren en is niet ruimer dan die van de Forterra die hij op proef had. \u201cHet schakelpatroon is beter dan voorheen, maar nog steeds niet helemaal logisch. Je zou denken dat ze dat dan gelijk helemaal oplossen. Gelukkig went het snel. De schakelautomatiek gebruik ik niet. Vooruit werkt het op zich goed, maar als je vervolgens achteruit moet, reageert hij me wat te agressief. Doordat de trekker vermogen zat heeft, maak ik veel gebruik van de 540E-aftakas.\u201d<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

De transmissie<\/h2>\n\n\n\n
<\/div>
<\/div>

De transmissie heeft twee groepen, vijf versnellingen en drie powershifttrappen. In totaal komt dat op dertig versnellingen voor- en achteruit. In de twee hoogste versnellingen is het toerental begrensd.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Geen armleuningbediening<\/div>

De Zetor Crystal HD 170 heeft geen armleuningbediening in de cabine. Alle zaken zijn gepositioneerd op of rond de zijconsole. Een kruishendel voor de fronthef en dubbelwerkende ventielen voorop. De kleine oranje knopjes zijn voor de toerentalgeheugens en er is een schuifje voor het handgas. Vier elektrisch bediende dubbelwerkende ventielen met instellingen voor doorstroming en tijd. De hefbediening komt van Bosch. De knoppengroep herbergt knoppen voor de assen (4wd, differentieelslot, voorasvering). De knoppen in het geel zijn voor de aftakasfuncties. De hendel is voor de aftakastoerentalkeuze. De versnellingspook heeft een onlogisch patroon. Er zijn knoppen voor de powershift en het ontkoppelen van de transmissie.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Onafhankelijk<\/div>

De onafhankelijk geveerde vooras van Carraro veert voortreffelijk, maar 21 vetnippels in de vooras is veel te veel.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Cabinevering<\/div>

Mechanische cabinevering is standaard op de Crystal-modellen. Pneumatische cabinevering is niet leverbaar.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Gereedschaploos motorkap open<\/div>

Volgens Europese regels moet de motorkap met gereedschap worden geopend. Bij de Zetor kan het vreemd genoeg nog zonder.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
De achterkant<\/div>

De trekker heeft vier dubbelwerkende ventielen en drukloze retour. De trekker is voorzien van luchtremmen. De automatische stabilisatie, kieperknobbel en snelversteltrekhaak komen van CBM. Alle ventielen zijn voorzien van opvang voor lekolie. De cabine is mechanisch geveerd. Op het spatbord zit buitenbediening voor hef en aftak\u00adas. De achterbanden zijn van Mitas in de maat 650\/65R38.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Meetgegevens LandbouwMechanisatie<\/h2>\n\n\n\n
Aftakasvermogen maximaal<\/td>101,8 kW (138,7 pk)<\/td><\/tr>
met specifiek brandstofverbruik<\/td>261,5 g\/kWh<\/td><\/tr>
Aftakasvermogen nominaal<\/td>94,6 kW (128,8 pk)<\/td><\/tr>
met specifiek brandstofverbruik<\/td>289,3 g\/kWh<\/td><\/tr>
Draaimoment maximaal<\/td>667 Nm<\/td><\/tr>
met specifiek verbruik <\/td>255,1 g\/kWh<\/td><\/tr>
oppelstijging (bij toerendaling)<\/td>50,9% (40,5%)<\/td><\/tr>
Inhoud specifiek<\/td>52,1 cm\u00b3\/kW<\/td><\/tr>
Hydrauliekopbrengst maximaal<\/td>80 l\/min<\/td><\/tr>
Oliedruk maximaal<\/td>220 bar<\/td><\/tr>
Hydraulisch vermogen maximaal<\/td>21,1 kW<\/td><\/tr>
Hefkracht maximaal<\/td>9.340 daN (9.524 kg)<\/td><\/tr>
Geluidsniveau volgas<\/td>74 dB(A)<\/td><\/tr>
Gewicht<\/td>6.385 kg<\/td><\/tr>
Gewichtsverdeling voor\/achter<\/td>47,0% \/ 53,0%<\/td><\/tr>
Bodemvrijheid<\/td>36 cm<\/td><\/tr>
Banden voor\/achter<\/td>540\/65R28 \/ 650\/65R38<\/td><\/tr>
Brutoprijs standaard excl. btw<\/td>116.000 euro<\/td><\/tr>
Brutoprijs getest excl. btw<\/td>119.500 euro<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Technische gegevens opgave fabrikant<\/h2>\n\n\n\n
Motormerk en -type<\/td>Deutz TCD 6.1 L6<\/td><\/tr>
Cilinderaantal en -inhoud<\/td>zes, 6,1 liter<\/td><\/tr>
Vermogen maximaal<\/td>125,7 kW (170,9 pk)<\/td><\/tr>
Vermogen nominaal<\/td>120,3 kW (163,3 pk)<\/td><\/tr>
Draaimoment maximaal<\/td>739 Nm<\/td><\/tr>
Inhoud dieseltank<\/td>300 liter (32 AB)<\/td><\/tr>
Transmissie<\/td>3-traps powershift<\/td><\/tr>
Aftakas<\/td>540\/540E\/1.000\/1.000E<\/td><\/tr>
Hydrauliekopbrengst pomp<\/td>85 l\/min<\/td><\/tr>
Oliedruk maximaal<\/td>200 bar<\/td><\/tr>
Hydrauliekventielen<\/td>4 DW achter, 2 DW voor<\/td><\/tr>
Hefkracht<\/td>8.500 daN<\/td><\/tr>
Transmissie- en achterbrug-olie<\/td>70 liter<\/td><\/tr>
Hydrauliekolie<\/td>Zie transmissieolie<\/td><\/tr>
Motorolie<\/td>12 liter<\/td><\/tr>
Toelaatbaar gewicht v\/a\/totaal<\/td>4.500 \/ 6.500 \/ 10.000 kg<\/td><\/tr>
Onderdelenprijzen excl. btw<\/td>tankdop 79 euro, rechterbuitenspiegel 178 euro, voorspatbord 144 euro, achterlichtunit 48 euro, koplamp\u00adunit 143 euro, achterruit 375 euro, linkerportierglas 198 euro.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De vermogenskromme is behoorlijk vlak, wat resulteert in een flinke koppelstijging van ruim 50 procent. De trekker geeft ondanks het iets tegenvallende maximale vermogen niet snel op. Het verbruik is iets bovengemiddeld als we kijken naar de laatste twintig testtrekkers.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n