{"id":84350,"date":"2023-03-13T12:10:58","date_gmt":"2023-03-13T11:10:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=84350"},"modified":"2023-03-13T12:10:59","modified_gmt":"2023-03-13T11:10:59","slug":"zelf-sleutelen-europese-right-to-repair-wetgeving","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20230313\/zelf-sleutelen-europese-right-to-repair-wetgeving\/","title":{"rendered":"Zelf sleutelen – Europese Right to Repair-wetgeving"},"content":{"rendered":"

Het lijkt in de EU goed geregeld met de Repair and Maintenance Information-wetgeving. Toch is het lastig om software aan te schaffen die nodig is voor bepaalde reparaties.\u00a0 <\/p><\/div>\n\n\n

Boeren die een trekker aanschaffen moeten zelf kunnen bepalen bij wie ze hun trekker willen laten repareren of dat ze dat wellicht zelf willen doen. Die vrije keuze bevordert de concurrentie vindt de Europese Unie en daar plukken boeren de vruchten van. Bij het vervangen van een koplampunit, een filtertje of bij het verversen van motorolie levert dat geen problemen op \u2013 dat kan iedereen, ook zonder informatie van de fabrikant. Maar bij een softwarestoring in de trekker is het een ander verhaal.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Beetje op weg helpen<\/div>

CNH Benelux levert aan iedereen die dat wenst diagnosesoftware. Maar op veel verdere ondersteuning hoeft de koper niet te rekenen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Diagnosesoftware<\/div>

Importeurs stellen met tegenzin diagnosesoftware ter beschikking aan merkonafhankelijke dealers.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Om te voorkomen dat een boer voor dat soort onderhoudsklussen alsnog moet aankloppen bij een (prijzige) merkdealer, geldt sinds een paar jaar voor de Europese landbouwmachinewereld de Europese Repair and Maintenance Information-wetgeving (RMI). Kort gezegd komt het erop neer dat machinefabrikanten ervoor moeten zorgen dat merk-onafhankelijke dealers gemakkelijke, onbeperkte en gestandaardiseerde toegang moeten krijgen tot informatie over de reparatie van en het onderhoud aan deze machines. De wetgeving staat discriminatie van merkonafhankelijke dealers ten opzichte van merkdealers niet toe.<\/p>\n\n\n\n

Deze regelgeving lijkt h\u00e9t antwoord op de slepende rechtzaken die tot vandaag de dag in de Verenigde Staten spelen (zie kader). Maar wat zijn de gevolgen van de RMI-wetgeving in Nederland? Hebben fabrikanten en importeurs de deuren wijd opengezet en hebben merkonafhankelijke dealers eenvoudig toegang tot bijvoorbeeld diagnosesoftware, zoals de wetgeving beoogt?<\/p>\n\n\n\n

Eerst gaan we wat dieper in op de wetgeving zelf. Die geldt alleen voor trekkers die n\u00e1 juni 2021 zijn ge\u00efntroduceerd, vertelt Ivo Hostens, technisch directeur van Cema, de belangenorganisatie van de Europese mechanisatiesector. Bovendien staat het trekkerfabrikanten vrij om delen van de software af te sluiten voor derden. Hiermee is geprobeerd gesjoemel aan trekkers te voorkomen. Toegang tot de trekkercomputer zou het immers eenvoudig maken om bijvoorbeeld de uitlaatgasnabehandeling uit te schakelen of om de topsnelheid van een trekker op te schroeven. Dat is uit het oogpunt van milieu en verkeersveiligheid niet wenselijk.<\/p>\n\n\n\n

Tegenzin<\/h2>\n\n\n\n

Uit een belronde van LandbouwMechanisatie blijkt dat fabrikanten en importeurs van grote merken \u2018derden\u2019 niet of alleen met een flinke dosis tegenzin helpen. Zo is diagnosesoftware bij de meeste fabrikanten en importeurs alleen toegankelijk voor merkdealers. En merkdealer kun je niet zomaar worden. Alle bedrijven geven aan dat ze naar eigen inzicht het dealernetwerk indelen.<\/p>\n\n\n\n

Brancheorganisatie Cema is niet gelukkig met de wetgeving<\/span><\/section>\n\n\n\n

CNH Benelux meldt wel dat het bedrijf diagnosesoftware verkoopt aan merkonafhankelijke dealers. \u201cHet is wettelijk verplicht\u201d, zegt Ivo Dupon, service- en productsupportmanager bij CNH Benelux. Maar op veel ondersteuning hoeven deze klanten niet te rekenen. Daarnaast meldt Dupon dat CNH alleen software aan derden verstrekt van trekkerseries die n\u00e1 2018 op de Europese markt zijn verschenen.<\/p>\n\n\n\n

Ook een zoektocht op de internetpagina\u2019s van grote bedrijven als CNH, John Deere en Agco levert teleurstellend weinig resultaat op. Als je al iets vindt, is deze informatie diep weggestopt en daardoor lastig te vinden. John Deere verzoekt een account aan te maken \u2013 een proces dat al snel 20 minuten in beslag neemt. Vervolgens verwijst de fabrikant je doodleuk door naar de plaatselijke John Deere-dealer.<\/p>\n\n\n\n

John Deere en het recht op reparatie<\/h3>

Landbouwmachinebouwer \u200bJohn Deere kwam de laatste jaren in de Verenigde Staten regelmatig in opspraak over het recht op reparatie van de landbouwmachines die het bedrijf bouwt. Boeren willen de trekkers en machines \u2013 en dus ook de elektronica \u2013 zelf kunnen repareren, vervangen en aanpassen. Dat lukt echter niet zonder de juiste onderdelen, software en handleidingen. Die wilde de fabrikant alleen ter beschikking stellen aan John Deere-dealers en niet aan boeren. Een groep boeren uit de staat Nebraska schreef om die reden in 2020 een wetsvoorstel waarin zij het recht om zelf aan hun machines te mogen sleutelen wilden afdwingen. Maar die wet kwam er niet en dus ging de strijd onverminderd door.In 2022 werd John Deere drie keer voor de rechter gedaagd door verschillende groepen boeren. Zij vonden dat de machinebouwer oneerlijke concurrentie bevordert door de diagnosesoftware en onderdelen alleen toegankelijk te maken voor merkdealers. John Deere is het daarmee oneens. Merkdealers kunnen in de ogen van de fabrikant beschikken over de benodigde diagnosesoftware en daarmee elkaar onderling beconcurreren. Het bedrijf kreeg steun van belangbehartiger AEM (Association of Equipment Manufacturers). De AEM meent dat het openstellen van vooral de elektronica voor derden kan leiden tot veiligheids- en milieuschade.In januari van dit jaar kwam er beweging in de zaak. John Deere tekende samen met de American Farm Bureau Federation (AFBF), een brancheorganisatie voor boeren in de VS, een overeenkomst. Daarin staat dat iedereen tegen een redelijke prijs onderdelen, handleidingen en diagnosesoftware van John Deere moet kunnen kopen. Toch gaat de overeenkomst niet iedereen ver genoeg. De fabrikant zou de overeenkomst nietig kunnen verklaren als dat John Deere uitkomt, zegt Walter Schweitzer, voorzitter van de Montana Farmers Union. Omdat AFBF in de overeenkomst belooft geen rechtszaken te starten om het recht-op-reparatie af te dwingen, denkt hij dat John Deere met de afspraak probeert wetgeving af te wenden. \u201cAls John Deere boeren en onafhankelijke reparatiebedrijven echt het recht wil geven om machines te repareren, waarom zijn ze dan zo bang voor een wet die dat regelt?\u201d<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Zowel Agco en CNH vragen om een btw-nummer voordat je een account kunt aanmaken. Kort en goed: het wordt de zoeker niet eenvoudig gemaakt.<\/p>\n\n\n\n

Europees belangenbehartiger Cema is niet blij met de RMI-wetgeving, meldt Jelte Wiersma, secretaris generaal van Cema. Die onvrede is volgens hem deels een gevolg van het feit dat de wetgeving is gekopieerd uit de auto-industrie. Een koper van een auto is nu eenmaal niet te vergelijken met een boer die met zijn trekker een boterham moet verdienen. Verder vreest Cema dat de wetgeving leidt tot hogere prijzen voor trekkers en het onderhoud ervan.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast verzwakt de wetgeving de positie van merkdealers, meent Cema. Die worden, zo vreest de belangenbehartiger, alleen nog ingeschakeld voor technisch complexe reparaties. Hierdoor zullen hun marges dalen en zullen ze genoodzaakt zijn om de prijzen voor reparaties te verhogen. Die meerprijs komt dan op het bordje van de boer terecht, waarschuwt Wiersma.<\/p>\n\n\n\n

Zijn Cema-collega Hostens wijst er daarnaast nog op dat het ontwikkelen en bijhouden van de diagnosesoftware en webapplicaties voor fabrikanten duur is.<\/p>\n\n\n\n

Vemo Tractoren uit Hoogeveen (Dr.) is een merkonafhankelijk handelsbedrijf dat gespecialiseerd is in de handel en reparatie van tweedehands John Deere-machines. \u201cVoor het uitlezen en wissen van foutcodes is weliswaar aftermarket diagnosesoftware leverbaar\u201d, vertelt Henry Veld van Vemo Tractoren. \u201cMaar met die programma\u2019s kun je geen wijzigingen aanbrengen in de software van de trekker.\u201d En dat moet wel als Vemo Tractoren bijvoorbeeld een frontaftakas op een tweedehands trekker wil monteren of een set extra werklampen wil aansluiten. \u201cDe software moet accepteren dat de trekker een nieuwe functie heeft die je via de bedieningsterminal of via schakelaars in de cabine kunt bedienen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Omdat Vemo Tractoren een concurrent is van de Nederlandse John Deere-merkdealers ligt het vragen om hulp wat gevoellig, geeft Veld aan. \u201cGelukkig heb ik een goede relatie met de Duitse merkdealers, dus daar werk ik mee samen. Zonder de samenwerking met die Duitse collega\u2019s zou het sleutelen aan trekkers moelijk worden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Mededingingswet<\/h2>\n\n\n\n

In de Verenigde Staten is het tot dusver niet gelukt om het recht op reparatie te regelen soortgelijke wetgeving. Toch willen ook Amerikaanse boeren zelf aan hun trekkers kunnen sleutelen. Daarom proberen ze het via de Mededingingswet. Machinefabrikant John Deere zou volgens de boeren merkonafhankelijke mechanisatiebedrijven op achterstand te zetten, door zelf merkdealers aan te wijzen die de trekkers mogen repareren.<\/p>\n\n\n\n

Horizontale relaties<\/h2>\n\n\n\n

Cyriel Ruels van Maverick Advocaten in Amsterdam (NH.) is specialist op het gebied van de Europese Mededingingswet. Die wet onderscheidt volgens hem twee soorten relaties: horizontale en verticale. Horizontale relaties zijn die tussen twee bedrijven die dezelfde diensten leveren, zoals twee mechanisatiebedrijven of twee machinefabrikanten. Volgens de Mededingingswet mogen bedrijven met horizontale relaties onderling geen afspraken maken over prijs, werkgebied of serviceverlening. Ruels: \u201cDat zou kartelvorming zijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Verticale relaties zijn relaties binnen een keten, zoals die tussen een fabrikant (of importeur) en zijn merkdealer. In dit soort relaties zijn afspraken toegestaan, zolang het marktaandeel van het machinemerk tenminste lager is dan 30 procent, legt Ruels uit. In de Nederlandse landbouwmechanisatiewereld haalt geen enkel merk dat minimale percentage. Gevolg hiervan is dat fabrikanten (of importeurs) de dealers mogen uitkiezen op zowel kwalitatieve eisen (hebben monteurs de juiste scholing en trainingen gevolgd) en kwalitatieve eisen (het aantal trekkers dat een dealer op jaarbasis moet verkopen).<\/p>\n\n\n\n

Kosten vrachtwagen-onderhoud zijn gedaald<\/h3>

Niet alleen de landbouwmechanisatie heeft te maken met de RMI-wetgeving, ook vrachtwagenfabrikanten moeten open kaart spelen. Voor deze branche is de wetgeving al 20 jaar van kracht. Wat voor invloed heeft die wetgeving gehad? Jan-Willem van der Linden, data- en digitalisatiespecialist bij de brancheorganisatie voor garagebedrijven Bovag, erkent dat ook vrachtwagenfabrikanten de wet- en regelgeving liever niet hadden gezien. \u201cMaar we kunnen vaststellen dat vrachtwagens niet proportioneel duurder zijn geworden na de invoering van de RMI-wetgeving.\u201d Het tegendeel is zelfs het geval. Het onderhoud aan de voertuigen is goedkoper geworden doordat merkonafhankelijke dealers sindsdien beter kunnen concurreren met merkdealers. Wel hebben de merkonafhankelijke bedrijven vaak niet alle kennis in huis om complexe problemen op te lossen, vertelt Van der Linden. Wat veel voorkomt, is dat dit soort bedrijven zijn gaan samenwerken met merkdealers bij het oplossen van technisch complexe problemen.\u00a0<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Bij de tweedehandsmarkt gaat de Europese Commissie ervan uit dat elk merk een marktaandeel van 100 procent heeft. Daaruit volgt dat een importeur alleen kwalitatieve eisen mag stellen aan een mechanisatiebedrijf. Met andere woorden: als monteurs alle verlangde opleidingen en cursussen hebben gevolgd, dan moet een fabrikant of importeur dat mechanisatiebedrijf dezelfde ondersteuning bieden als een merkdealer.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Cyriel Ruels<\/div>

\u2018De Mededingingswet onderscheidt twee soorten relaties: horizontale en verticale.\u2019<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het lijkt in de EU goed geregeld met de Repair and Maintenance Information-wetgeving. Toch is het lastig om software aan te schaffen die nodig is voor bepaalde reparaties.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":6781,"featured_media":84354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-84350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trekkers","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6781"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84350"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84364,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84350\/revisions\/84364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84350"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=84350"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=84350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}