{"id":85340,"date":"2023-04-05T07:20:00","date_gmt":"2023-04-05T05:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=85340"},"modified":"2023-03-31T10:28:22","modified_gmt":"2023-03-31T08:28:22","slug":"op-eigen-houtje-fendt-933-autonoom-met-i-quus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20230405\/op-eigen-houtje-fendt-933-autonoom-met-i-quus\/","title":{"rendered":"Op eigen houtje – Fendt 933 autonoom met I Quus"},"content":{"rendered":"

Een Fendt Vario 200 autonoom maken, is geen kunst meer. GPX Solutions is een stap verdergegaan met een Fendt Vario 933. Die vindt voortaan op eigen houtje zijn weg. <\/p><\/div>\n\n\n

In de fruitteelt is het al niet meer zo ongewoon om een smalspoortrekker zonder chauffeur aan het werk te zien. Het inmeten, bespuiten en wortels snijden kan de trekker zelfstandig uitvoeren. Ook in de landbouw is de autonome techniek in opkomst. In sommige gevallen bouwen fabrikanten een machine zonder cabine, maar voor bestaande trekkers m\u00e9t cabine zijn er ook oplossingen mogelijk.<\/p>\n\n\n\n

E\u00e9n daarvan is ontwikkeld door GPX Solutions uit Tiel (Gld.). Het bedrijf \u2013 waarvoor het idee al in 2012 ontstond \u2013 werd in 2017 opgericht door Dian en Ditrich van Est. Aanvankelijk hielden de broers zich bezig met landmeten, het inrichten van percelen met behulp van GNSS. Daarna begonnen ze met het maken van perceelstekeningen en de vertaling daarvan naar rijlijnen voor gps-stuursystemen. Het uiteindelijk doel was het ontwikkelen van autonome oplossingen voor de fruitteelt en de landbouw.<\/p>\n\n\n\n

Robotisering<\/h2>\n\n\n\n

Met I Quus brengt het bedrijf inmiddels een module op de markt waarmee je traditionele trekkers en werktuigen autonoom kunt maken. Twee jaar na de oprichting van GPX Solutions reed de eerste trekker, een Fendt uit de 200-serie, autonoom in het rond.<\/p>\n\n\n\n

In 2021 startte Hans Biemans, salesmanager bij GPX Solutions, met de verkoop van I Quus. Vorig jaar zijn er twaalf trekkers afgeleverd met techniek van GPX Solutions. In 2023 worden er volgens Biemans tien tot twintig trekkers omgebouwd. \u201cVoor veel ondernemers is robotiseren nog een te grote stap. Maar de precisieteelt wordt steeds belangrijker en daar springen we op in\u201d, vertelt Biemans. \u201cWel is het voor boeren zaak om de trekker los te laten. Dat is misschien wel de grootste uitdaging.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Specificaties<\/strong><\/td><\/td><\/tr>
Systeem <\/td>iQuus<\/td><\/tr>
Trekker <\/td>Fendt 933<\/td><\/tr>
Hardware <\/td>Lidar-sensor
Veiligheidsbumper
Raven gps-antenne
Remmodule
Tablet
6 noodstops<\/td><\/tr>
Vanafprijs <\/td>15.000 euro<\/td><\/tr>
Service <\/td>1.500 euro per jaar<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Voor de ondernemers die de stap nog te groot vindt, heeft GPX Solutions I Quus Control ontwikkeld. Daarbij zijn de veiligheidsonderdelen weg gelaten en moet de bestuurder in de trekker \u2013 of in de buurt van de trekker \u2013 blijven. In een later stadium kan Control worden uitgebreid om alsnog de stap naar volledig autonoom te zetten.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Obstakels herkennen<\/div>

Met behulp van lidar in de bumper worden obstakels voor de trekker herkend. Wordt er iets of iemand gedetecteerd, dan stopt de trekker abrupt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Op afstand<\/div>

Als de trekker is geprogrammeerd en op de juiste plek staat, dan kan de gebruiker met een druk op de groene knop op de afstandsbediening het werk laten beginnen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

E\u00e9n van de belangrijke aspecten bij het autonoom laten rijden van een trekker, is de veiligheid. Een onderdeel daarvan is de veiligheidsbumper aan de voorzijde. Een lidar-sensor in de bumper detecteert obstakels. Dat gaat in twee stappen. In eerste instantie is er een veiligheidszone. Daarbij zorgt de lidar ervoor dat de trekker afremt tot een snelheid van 1 km\/h. In de zogeheten gevarenzone \u2013 als een obstakel te dichtbij komt \u2013 komt de trekker tot stilstand. Dat gebeurt met behulp van de handremmodule aan de rechterzijde van de motorkap. Die staat met een kabel in verbinding met de parkeerrem van de trekker. De remmodule wordt ook geactiveerd als de techniek in een storing schiet.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Veiligheidsvoorzieningen op autonome trekker<\/div>

In de bumper is een lidar-sensor gemonteerd die de omgeving afspeurt naar obstakels. Rondom is de trekker uitgerust met noodstoppen. Mocht er onverhoopt iets misgaan dan kun je de trekker stoppen door deze knoppen in te drukken. Op het cabinedak is een gps-antenne van de Amerikaanse fabrikant Raven gemonteerd.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Tablet in cabine<\/div>

Op een tablet zijn de verrichtingen van de trekker te zien. Met teamviewer kan een storing op afstand worden verholpen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Noodstop<\/div>

Rondom de trekker zijn zes noodstops te vinden. Of je nou voor, naast of achter de trekker staat. Er is altijd eentje dichtbij.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Remmen<\/div>

In een kast aan de rechterkant van de motorkap zit een handremmodule die verbonden is met de parkeerrem van de trekker.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Verder dient de bumper zelf als noodstop. Komt er iets tegenaan, dan staat de trekker direct stil. Verder schrijven de regels voor dat er aan de buitenzijde van de trekker noodstops moeten zijn met een onderlinge afstand van twee meter. Daarom telt de Fendt Vario 933 zes rode knoppen die je in geval van nood kunt indrukken. Voor alle zekerheid is er in de cabine ook nog een noodstop.<\/p>\n\n\n\n

GPX Solutions maakt voor het instellen en het bedienen van I Quus gebruik van een tablet. \u201cVoordat we onze eigen software installeren op de tablet, wissen we de originele volledig\u201d, legt Biemans uit. \u201cDat doen we omdat we zo het risico op storing als gevolg van een systeemupdate vanuit Windows vermijden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Startsein<\/h2>\n\n\n\n

De tablet heeft een internetverbinding via de cloud, de 4G-antenne in de gps-module of via een lokaal wifi-netwerk. De gebruiker kan op de tablet routes voorbereiden, aanpassen, bewerken, delen en klaarzetten voor uitvoering. Is alles gereed, dan kan de \u2018chauffeur\u2019 met de groene knop op de bijgeleverde afstandsbediening het startsein voor de werkzaamheden geven.\u201d Op de afstandsbediening zitten nog drie andere knoppen: geel voor stop, blauw voor pauze en de rode knop is een noodstopknop.<\/p>\n\n\n\n

Voordat het startsein kan worden gegeven bepaal je op het openingsscherm van de tablet het profiel waarin de trekker moet werken. De te kiezen profielen zijn van tevoren ingesteld en bepalen de werkzaamheden die trekker met een bepaald werktuig moet gaan uitvoeren. Elk profiel hoeft maar \u00e9\u00e9n keer ingesteld te worden op vier punten: de start van de route, het begin van een van tevoren opgenomen recht stuk (werktuig zakken), de start van een bocht (werktuig uitheffen) en het eind van de route. Wordt er bijvoorbeeld gewisseld tussen een cultivator en een veldspuit, dan is het alleen een kwestie van het juiste profiel kiezen. Het systeem herkent vervolgens het werktuig en weet, mits de route van tevoren eenmalig is voorgereden, wat het moet doen. Staat de trekker aan het eind van de route, dan krijgt de \u2018chauffeur\u2019 een sms-bericht dat hij de trekker naar een volgend perceel kan rijden.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Raven-antenne<\/div>

GPX Solutions maakt op het cabinedak van de trekker gebruik van gps-antennes van de Amerikaanse fabrikant Raven.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

I Quus is er in verschillende varianten. De eenvoudigste uitvoering bestaat uit niets meer dan rtk-gps, waarbij de trekker uit zichzelf van A naar B kan rijden. Een andere optie is uitgebreider en stuurt ook het werktuig aan. In de zogeheten loonwerkersmodule neemt I Quus alle taken van de chauffeur over, inclusief het keren op de kopakker.<\/p>\n\n\n\n

Het prijskaartje? Dat begint bij 15.000 euro en eindigt bij zo\u2019n 80.000 euro. Moet de techniek alleen de trekker aansturen, reken dan op zo\u2019n 30.000 euro. Volgens Biemans neemt het opbouwen van de loonwerkersmodule ongeveer 80 uur in beslag. In alle gevallen geldt dat het systeem via de canbus van de trekker werkt en daardoor \u2013 net als bij de tablet \u2013 niet gevoelig is voor updates van de trekkerfabrikant.<\/p>\n\n\n\n

Uitdagingen<\/h2>\n\n\n\n

GPX Solutions wil naast de trekkers die het bedrijf al heeft omgebouwd voor de fruitteelt nu vol inzetten op toepassingen in de akkerbouw. E\u00e9n van de uitdagingen is de beperkte \u2018werkbreedte\u2019 van de lidar-sensor in de veiligheidsbumper. Die houdt tot dusver rekening met de breedte van de trekker. Wordt een autonome trekker ingezet voor een cultivator met een breedte van 6 meter, dan zouden er op het werktuig ook lidar-sensoren gemonteerd moeten worden.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Verschillende modules<\/div>

I Quus is er in verschillende varianten: van rtk-gps tot een module waarbij de software alle taken van de chauffeur overneemt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een Fendt Vario 200 autonoom maken, is geen kunst meer. GPX Solutions is een stap verdergegaan met een Fendt Vario 933. Die vindt voortaan op eigen houtje zijn weg.<\/p>\n","protected":false},"author":4488,"featured_media":85342,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"dossier":[103],"artikel_type":[27],"class_list":["post-85340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trekkers","dossier-robotisering","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4488"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85340"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85351,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85340\/revisions\/85351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85340"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=85340"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=85340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}