{"id":87197,"date":"2023-07-20T07:39:00","date_gmt":"2023-07-20T05:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=87197"},"modified":"2023-07-07T09:44:23","modified_gmt":"2023-07-07T07:44:23","slug":"zeekraalmaaier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20230720\/zeekraalmaaier\/","title":{"rendered":"Zeekraalmaaier"},"content":{"rendered":"

Er zijn maar weinig bedrijven in Nederland die zeekraal telen. Heerlijkheid Wolphaartsdijk op Zuid-Beveland is er \u00e9\u00e9n van. De broers Hubrecht en Maarten Janse telen het zilte gewas op drie hectare van hun akkerbouwbedrijf. In tegenstelling tot hun collega\u2019s hebben ze de teelt volledig gemechaniseerd. <\/p><\/div>\n\n\n

In Nederland verbouwen slechts vijf telers zeekraal: vier in Zeeland, \u00e9\u00e9n op Texel. Vier van hen oogsten het zoutminnende gewas met een zeis of schaar, maar Hubrecht Janse doet dat als enige met een machine. Hij runt samen met zijn broer Maarten in Wolphaartsdijk (Z.) een bedrijf met drie poten: 60 hectare akkerbouw, een landschapscamping met 75 plaatsen en de teelt, verwerking en verkoop van 3 hectare zeekraal onder de naam Zeeuws Zilt. Janse teelt het gewas voor de lokale versmarkt: restaurants en groentewinkels.<\/p>\n\n\n\n

Je kunt de naar zoute spinazie smakende groene stengels koken en roerbakken. Gedroogd is het een geschikte plantaardig zoute smaakmaker in tal van gerechten. In de schappen van de boerderijwinkel staan potjes en flesjes met zeekraalmosterd, zeekraalmayonaise, zeekraalzout en zeekraalgin. Daarnaast oogst Janse het zaad van de zeekraal. Voor eigen gebruik en om te verkopen aan buitenlandse telers.<\/p>\n\n\n\n

De gebroeders Janse startten in 2004 met de teelt nadat er een doorlaat was gemaakt in de Zandkreekdam, waardoor zout water vanuit de Oosterschelde in het Veerse Meer stroomde. Noodzaak, want de kwaliteit van het brakke water verslechterde snel door te weinig verversing. Door het zoute Veerse Meer en het verhogen van het waterpeil werden de lage percelen van het bedrijf die aan het meer grenzen, steeds zouter. Na eerder verzet besloten de boers Janse van de nood een deugd te maken. Het kweken van zagers (een soort wormen) voor de pleziervisserij was nog even een optie, maar uiteindelijk kozen ze voor zeekraal. Een teelt die Janse vanaf de start al wilde mechaniseren. Hij begon de grond te bewerken en in te zaaien met standaard 3 meter brede machines. Oogsten ging nog met de hand. Een zware en tijdrovende klus. Op de knie\u00ebn met een schaar de plantjes knippen waren de broers al snel beu. Een thee-oogstmachine, aangeschaft in 2009, verlichtte het werk. Omdat de machine op 1,50 meter spoor reed, werden de bedden 1,25 breed. Er kwam een smallere frees en zaaimachine, zodat de telers gebruik konden maken van permanente rijpaden.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens het zaaiklaar maken wordt langzaam werkende stikstofkunstmest toegediend waarna het gewas in maart gezaaid kan worden. Begin juni is het tijd voor de oogst. Meestal tenminste, want de ontwikkeling van de zeekraal liep dit jaar door het koude voorjaar een flinke achterstand op.<\/p>\n\n\n\n

Op de knie\u00ebn plantjes knippen waren de telers snel beu<\/span><\/section>\n\n\n\n

De thee-oogstmachine bleek niet geschikt om in november het zaad van de zeekraal te oogsten. Daarom kocht Janse drie jaar geleden voor 50.000 euro een zelfrijdende spinazieoogstmachine van het Italiaanse Ortomec op 30 cm brede rupsen. De machine is passend gemaakt voor de rijpaden. Af-fabriek is de Ortomec voorzien van een rondlopende lintzaag, maar die voldoet voor de oogst van zeekraal niet. Het gewas gaat stropen. Een dubbele messenbalk, die ook basilicum kan snijden, knipt nu het gewas af, terwijl de oogstmachine met een snelheid van 1 km\/h over het perceel kruipt. De tasters onder de band zorgen ervoor dat het gewas op de juiste hoogte wordt afgeknipt. Doordat er twee zijn gemonteerd, links en rechts, kan het hydraulisch aangedreven mes ook schuin knippen. Om te voorkomen dat de zeekraal achter het mes blijft liggen en gaat stropen, wil Janse dit seizoen een bladblazer met verlengde pijp monteren die het gewas van het mes blaast. Uiteindelijk valt de verse zeekraal in groentekisten op het platform achter de band. Per seizoen wordt de zeekraal gemiddeld genomen elke drie weken, drie keer per jaar, geoogst.<\/p>\n\n\n\n

Aan het einde van het seizoen laten de telers het gewas doorschieten zodat ze het zaad kunnen winnen. Dat gebeurt met dezelfde machine al vervangen ze dan wel de borstels door een haspel met tanden om het lange gewas op de transportband te krijgen. Vervolgens wordt het gewas in de schuur met een ingehuurde proefveldmaaidorser gedorst.<\/p>\n\n\n\n

Ondanks twintig jaar ervaring, staat de teelt van zeekraal nog steeds in de kinderschoenen, vindt Hubrecht Janse. \u201cDe kennis zit bij onszelf.\u201d Die kennis wil hij gebruiken om jaar-rond zeekraal te telen. De plannen voor de indoorteelt van het gewas\u00a0 liggen al klaar. \u201cDe vraag is er…\u201d\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Drie hectare<\/div>

Hubrecht Janse teelt in het Zeeuwse Wolphaartsdijk op het eiland Zuid-Beveland, samen met zijn broer drie hectare zeekraal.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Beregenen<\/div>

Elke dag in het groeiseizoen, zeker na een zoete regenbui, wordt de zeekraal beregend met zout water. Dat houdt ook onkruid weg.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Messenbalk<\/div>

Een messenbalk knipt het gewas af, waarna het op een transportband terechtkomt. Het zout uit de plant tast de balk aan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Tasters<\/div>

Om de maaihoogte te handhaven, zijn achter de messenbalk tasters gemonteerd. De bestuurder stelt de gewenste maaihoogte in.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Besturing<\/div>

E\u00e9n persoon kan de machine bedienen. Met een joystick bepaalt hij of zij de rijrichting en rijsnelheid.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Veiligheid<\/div>

Om de machine te kunnen laten rijden, moet de chauffeur met beide voeten op de platen op het platform staan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Er zijn maar weinig bedrijven in Nederland die zeekraal telen. Heerlijkheid Wolphaartsdijk op Zuid-Beveland is er \u00e9\u00e9n van. De broers Hubrecht en Maarten Janse telen het zilte gewas op drie hectare van hun akkerbouwbedrijf. In tegenstelling tot hun collega\u2019s hebben ze de teelt volledig gemechaniseerd.<\/p>\n","protected":false},"author":4488,"featured_media":87198,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[83,727],"tags":[],"dossier":[762],"artikel_type":[27],"class_list":["post-87197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oogsttechniek","category-zomertour","dossier-a-zomertour-2023","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4488"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87197"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":87207,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87197\/revisions\/87207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87197"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=87197"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=87197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}