{"id":88478,"date":"2023-11-13T10:53:27","date_gmt":"2023-11-13T09:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=88478"},"modified":"2023-11-13T10:53:28","modified_gmt":"2023-11-13T09:53:28","slug":"koeling-als-kachel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20231113\/koeling-als-kachel\/","title":{"rendered":"Koeling als kachel"},"content":{"rendered":"

Een mechanische koeling levert vaak meer dan voldoende restwarmte op om het woonhuis te verwarmen, blijkt uit rekensommen. Weliswaar is dan in huis een laagtemperatuurverwarmingssysteem nodig, maar dat is volgens de overheid sowieso een richting die we moeten inslaan.\u00a0 <\/p><\/div>\n\n\n

Elk jaar past de overheid de lijst aan met bedrijfsmiddelen die in aanmerking komen voor de Energie-investeringsaftrek (EIA). Zo geldt dit jaar de voorwaarde dat koelinstallaties met een vermogen van meer dan 100 kW moeten zijn voorzien van een warmtewisselaar. Met de aanscherping wil de overheid het gebruik van restwarmte stimuleren. In een warmtewisselaar wordt water opgewarmd met het hete gas uit de compressor en vervolgens via ge\u00efsoleerde slangen naar een buffervat gepompt. Door de opslag in het ge\u00efsoleerde buffervat hoef je de warmte niet direct te gebruiken en kan het vat wisselingen in het moment van vraag en aanbod \u00e9n verschil in de grootte van de warmtevraag  en -behoefte opvangen. Maar wat kan een akkerbouwer met die warmte? <\/p>\n\n\n\n

De maximale hoeveelheid warmte die beschikbaar is, wordt bepaald door het vermogen en het aantal draaiuren van de koeling. Zo produceert een mechanische koeling met een koelvermogen van 100 kW in de winter 115 tot 120 kW per draaiuur aan warmte. Als het buiten warmer wordt, neemt deze warmteproductie alleen maar toe. Bij 1.200 draaiuren, produceert de koeling dus (120 kW x 1.200 uur =) 144.000 kWh aan warmte. Een klein deel daarvan gaat verloren doordat de compressor of leidingen warm worden. Maar het overgrote deel is prima elders te gebruiken.<\/p>\n\n\n\n

Het warmteaanbod is niet het hele jaar gelijk \u2013 als de koeling pas op 1 januari aangaat, heb je in het najaar een andere warmtebron nodig. Anderzijds bepaalt de buitentemperatuur hoeveel uren de mechanische koeling draait. Als het buiten koud is, daalt het aantal draaiuren van de mechanische koeling. Het is daarom belangrijk om te beoordelen of er ook op koude dagen voldoende warmteaanbod is. Als de mechanische koeling van 100 kW slechts 4 uur per dag hoeft te draaien in een koude week, dan heb je in die week dagelijks (120 kW x 4 uur =) 480 kWh aan warmte beschikbaar.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Verwarming bedrijfsruimte<\/div>

Vaak levert de mechanische koeling meer dan voldoende restwarmte voor de kantine.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Warmteproductie<\/h2>\n\n\n\n

Omdat de warmte hooguit enkele dagen is te bufferen, is het warme water op het akkerbouwbedrijf voor veel bedrijfsprocessen ongeschikt. Het ligt het meest voor de hand om de warmte te gebruiken voor het verwarmen van een woning of de kantine.<\/p>\n\n\n\n

Het gemiddelde gasverbruik voor de verwarming van een vrijstaande woning ligt op 1.500 tot 2.400 kuub. Met \u00e9\u00e9n kuub gas maakt een cv-ketel ongeveer 10 kWh warmte. Om een woning te verwarmen is dus jaarlijks 15.000 tot 24.000 kWh aan warmte nodig.<\/p>\n\n\n\n

Ook hier is benodigde warmte op de koudste dag van belang. De benodigde hoeveelheid warmte wordt uitgedrukt in graaddagen. Dat zijn er per jaar ongeveer 2.800. Een dag met een temperatuur van -8 graden Celsius komt op 30 graaddagen. Op die dag is de piek dus (30\/2.800) = 1,1 procent van het jaarverbruik. Bij een jaarverbruik van 1.500 kuub verbruik je op die dag dus 16,5 kuub gas, oftewel 165 kWh aan warmte. Bij 2.400 is dat 26,4 kuub, oftewel 264 kWh aan warmte.<\/p>\n\n\n\n

Op die koude dag komt van de mechanische koeling van 100 kW bij 4 uur draaien 480 kWh aan warmte. Hiervan is 165 tot 264 kWh nodig om de woning te verwarmen. Er is dus nog warmte over op zo\u2019n dag. Daarbij komt dat 4 draaiuren op een koude dag relatief laag is. Vaak zal er bij een koeling die kleiner is dan 100 kW ook nog voldoende warmte beschikbaar zijn. Voor een koeling met een vermogen van minder dan 100 kW is de warmtewisselaar vanuit de EIA weliswaar niet verplicht, toch kan het aantrekkelijk zijn. Bedenk dat het achteraf plaatsen van een warmtewisselaar vaak lastiger is. Iedereen kan met de rekensommen hierboven zijn eigen berekeningen maken. Houd daarbij wel rekening met eventuele andere gasverbruikers (koken en warm water). Bij een vierpersoonshuishouden is dat ongeveer 200 tot 300 kuub gas per jaar.<\/p>\n\n\n\n

Bij het hergebruik van warmte spelen nog een aantal andere aandachtspunten. Zo kan de afstand tussen de unit van de koeling en de ruimte die verwarmd moet worden, groot lijken. Het warme water stroomt echter via goed ge\u00efsoleerde slangen. Een afstand van 50 meter is goed te overbruggen zonder noemenswaardige warmteverliezen. Bovendien gaan verliezen pas een rol spelen, als er maar net voldoende warmte beschikbaar is. Wel is bij een grote afstand een grotere transportpomp nodig die meer energie verbruikt.<\/p>\n\n\n\n

Ook zal op sommige bedrijven de koeling nog niet aanstaan als het huis al wel verwarmd moet worden. Dat is op te lossen door in die periodes de koeling toch een paar uur te laten draaien. Dat kost niet veel stroom. De koeling maakt namelijk met 1 kW stroom 4 tot 7 kW warmte. Op dat moment gebruik je de koeling als warmtepomp.<\/p>\n\n\n\n

Op andere bedrijven zal in een heel koude periode onvoldoende warmte beschikbaar zijn. In die gevallen biedt een elektrische verwarmer in het buffervat of in de leiding soelaas. Deze maakt 1 kW warmte met 1 kW stroom.<\/p>\n\n\n\n

Om de warmte te benutten is in huis een laagtemperatuurverwarmingssysteem nodig met vloer- en\/of wandverwarming. Een traditionele radiator vereist namelijk een watertemperatuur van minimaal 50 graden Celsius. Kies bij een laagtemperatuurverwamingssysteem voor een zo laag mogelijke watertemperatuur. Hoe lager die temperatuur is, des te zuiniger het gehele systeem draait. Die lage watertemperatuur van laagtemperatuurverwarming heeft overigens ook een nadeel: er is een aanvullende heetwatervoorziening nodig om het tapwater op te warmen van circa 35 naar 60 graden Celsius.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Warmtewisselaar<\/div>

Koelinstallaties van meer dan 100 kW moeten zijn voorzien van een warmtwisselaar.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Warmtepomp<\/h2>\n\n\n\n

Uiteindelijk wil de overheid dat iedereen naar een laagtemperatuurverwarming gaat met een warmtepomp. De investering in de warmtewisselaar, buffervat en leidingsysteem moet dus opwegen tegen de investering in een warmtepomp van 7.000 tot 15.000 euro. Bedenk daarbij dat het stroomverbruik van een warmtepomp veel hoger ligt dan die van de pomp in een warmtewisselsysteem.<\/p>\n\n\n\n

Tekst Harrie Versluis\u00a0 Foto\u2019s DLV Advies<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een mechanische koeling levert vaak meer dan voldoende restwarmte op om het woonhuis te verwarmen, blijkt uit rekensommen. Weliswaar is dan in huis een laagtemperatuurverwarmingssysteem nodig, maar dat is volgens de overheid sowieso een richting die we moeten inslaan.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":88481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[698,74],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-88478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-bewaring","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88478"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88487,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88478\/revisions\/88487"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88478"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=88478"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=88478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}