{"id":90239,"date":"2024-05-13T07:15:00","date_gmt":"2024-05-13T05:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=90239"},"modified":"2024-05-13T10:17:14","modified_gmt":"2024-05-13T08:17:14","slug":"koppensneller-schuift-oneffenheden-vlak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20240513\/koppensneller-schuift-oneffenheden-vlak\/","title":{"rendered":"Koppensneller schuift oneffenheden vlak"},"content":{"rendered":"

Om voor het zaaien de oneffenheden te vlakken, biedt een koppensneller uitkomst. Dit eenvoudige en relatief goedkope frontwerktuig is er in verschillende uitvoeringen. Wie bouwen deze machines, hoe werken ze en hoe ga je ermee te werk? <\/p><\/div>\n\n\n

Voor het vlakschuiven van een ploegsnede, biedt een koppensneller uitkomst. Dit eenvoudige, niet-aangedreven, werktuig in de fronthef tikt de koppen van de grond los en verkruimelt ze. Daardoor rijdt de trekker over een vlakke ondergrond en dat komt de werkkwaliteit van het werktuig in de achterhef ten goede.<\/p>\n\n\n\n

Een koppensneller \u2013 ook wel koppenvlakker of frontegalisator genoemd \u2013 is qua constructie geen hogere wiskunde. Menig mechanisatiebedrijf heeft er weleens \u00e9\u00e9n voor een klant gebouwd. En als je een beetje handig bent, las je zelf in de winter een koppensneller in elkaar. En anders kun je het werktuig voor een paar duizend euro aanschaffen bij machinebouwers zoals Haio Machinebouw uit Uithuizermeeden (Gr.), Hegro Agri Service uit Nieuwe-Tonge (ZH.), Hacon uit Zeewolde (Fl.), Doggen Constructie en Reparatie uit Nagele (Fl.) en VSS Machinebouw uit Oudelande (Z.). Mechatec uit Tollebeek (Fl.) bouwde in het verleden ook koppensnellers, maar daarmee is het bedrijf inmiddels gestopt.<\/p>\n\n\n\n

Bij de meeste fabrikanten vormen \u00e9\u00e9n of meerdere hoekijzers of hoeklijnen de basis van het werktuig. Al rijdend schaven ze de toppen van de ploegsneden af. Door de rijsnelheid wordt de grond iets opgeworpen, waardoor die uit elkaar valt. De hoogte van deze hoeklijn is vaak instelbaar. Bij VSS en Doggen werkt dit met een pen-gatsysteem, Hegro kiest voor twee draadspindels aan weerzijden van de hoeklijn. Bij de koppensneller van Haio Machinebouw verstel je met een draadspindel de spijlenrol waardoor de hoeklijn dieper of ondieper werkt.<\/p>\n\n\n\n

Vlak ploegwerk<\/h2>\n\n\n\n

Christoffel den Herder, teeltadviseur bij Ceres Horti Advice, geeft aan dat het succes per situatie erg verschilt. \u201cHoe vlakker het ploegwerk, hoe eerder de koppensneller kan worden ingezet. Vooral open en hoge ploegsnedes drogen ongelijkmatiger waardoor je snel te maken hebt met te natte grond bovenin de ploegsnede terwijl deze onderin het dal al droger lijkt\u201d, aldus Den Herder. De rijsnelheid komt volgens de teeltadviseur niet zo nauw. \u201cMinimaal 5 km\/h is al goed. Ga je nog harder rijden dan verkruimelt de grond meer en is de werking eigenlijk nog beter. De koppensneller moet de koppen van de ploegsnede bij wijze van spreken uit elkaar slaan. Voor het beste resultaat adviseer ik om iets diagonaal over een ploegsnede te rijden. Als je namelijk dwars op de ploegsnede rijdt, krijgt een koppensneller steeds flinke bonken grond te verwerken. Rijd je diagonaal, dan schuift de koppensneller de dalen in de ploegsnede mooi dicht.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bij de VSS frontegalisator, zoals de Zeeuwse fabrikant het werktuig noemt, kun je de hoeklijn vervangen voor slepende beitels die op een onderlinge afstand van ongeveer 25 cm worden gemonteerd. Volgens Corn\u00e9 Zuidhof, verkoper van VSS Machinebouw, werkt dat vooral goed op vochtigere grond. \u201cEen hoeklijn tikt de koppen van de \u2018opgegrijsde grond\u2019 af. Maar als een hoeklijn iets te diep staat afgesteld, gaat die door vochtige, vettige grond. En dan kan de hoeklijn de bodem versmeren. Bij beitels is dat risico minder groot. Die werken iets grover\u201d, aldus Zuidhof.<\/p>\n\n\n\n

Alle fabrikanten plaatsen voor-, achter of tussen de hoeklijnen een rol. De fabrikanten kiezen vaak voor een spijlenrol die de grond verkruimelt, verdeelt over het oppervlakte en licht aandrukt. Bij deze spijlenrollen zijn de buizen in een V-vorm op de rol geplaatst. Dat voorkomt dat de rol het werktuig en daarmee de trekker een kant op drukt. Fabrikanten zoals Hegro Agri Service en VSS Machinebouw plaatsen de spijlenrol direct achter de hoeklijn. De losgekomen grond komt daardoor meteen in de draaiende rol terecht, die de kluiten kapot slaat. VSS Machinebouw biedt de mogelijkheid om de spijlenrol in te wisselen voor een rol met T-profielen. Volgens Zuidhof van VSS werkt deze rol vooral goed op zwaardere grond. \u201cDe T-profielen zijn stekend op de rol gemonteerd en hakken grote kluiten fijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Achter de spijlenrol monteren onder meer VSS Machinebouw en Hegro Agri Service een egalisatieplaat die de grond nog iets vlak trekt. Om te grote krachten op deze plaat te voorkomen, is deze scharnierend bevestigd. Bij de VSS frontegalisator zitten er spiraalveren achter deze plaat die worden ingedrukt zodra de plaat achterover wordt geduwd. \u201cDe egalisatieplaat zit ongeveer 10 cm achter de spijlen- of T-rol. Door het veermechanisme gaat de fijne grond onder de egalisatieplaat door. Kluiten worden in de richting van de rol geduwd. Vooral bij de T-rol, waarbij de profielen scheppend zijn gemonteerd, worden zo de kluiten verder verkleind. De werking is daardoor veel agressiever\u201d, legt Zuidhof uit. Bij de koppensneller van Hegro kan de egalisatieplaat ook veren. Bij zware belasting drukt de plaat rubberen trillingsdempers in. Met vier bouten kun je de slag van de egalisatieplaat vergroten of verkleinen.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u2018Hoeklijn tikt de koppen eraf en werpt ze in de spijlenrol\u2019<\/span><\/section>\n\n\n\n

Voor Harry Bakker, eigenaar van Hacon in Zeewolde (Fl.), is het bouwen van koppensnellers een uit de hand gelopen hobby. \u201cLassen vind ik leuk. Daarom heb ik een tijd geleden als winterproject een koppensneller in elkaar gelast in mijn schuur. Inmiddels heb ik er al zeventig verkocht.\u201d De koppensnellers van Hacon zijn qua constructie anders dan de andere merken. Het werktuig bestaat uit een duwframe dat in de fronthefinrichting hangt. Aan dit frame hangt een constructie met drie 8 mm dikke hoeklijnen van 80 bij 80 mm. Het frame met de hoekijzers is met meerdere scharnierpunten aan de voorkant en een kettingen aan de achterkant slepend opgehangen. Zodra je de hef laat zakken, rusten de hoeklijnen op de grond. Door de vrije ruimte tussen het duwframe en de hoeklijnen kan het onderframe vrij op en neer bewegen en zo oneffenheden van de bodem volgen, zegt Bakker. \u201cAls je met een koppensneller dwars over de ploegsnede rijdt, dan volgt het spijlenwiel van gangbare koppensnellers de contouren van het land. Het werktuig heeft daardoor de neiging om te stuiteren. Dat wil je juist niet. Daarom heb ik de rol naar achteren verplaatst en de hoeklijnen er slepend voor gemonteerd. De grond wordt daardoor eerst vlakgemaakt en pas dan volgt de rol. Deze rol dient tevens als frontdrukker en duwt de grond tussen de trekkerwielen aan. Het is dus eigenlijk twee-in-\u00e9\u00e9n.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Eerst vlakken, dan rollen<\/div>

De hoeklijnen van de Hacon-koppensneller zitten aan meerdere scharnierpunten en slepen over de grond.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Bewegingsruimte<\/h2>\n\n\n\n

De rol, die een diameter heeft van 40 cm, voorkomt daarnaast dat het duwframe te ver kan zakken, waardoor de bewegingsruimte voor de hoeklijnen te klein zou worden. \u201cDankzij de slepende ophanging blijven de hoeklijnen nooit haken. Ik durf de garantie te geven dat je met 15 km\/h haaks op de ploegsnede kunt rijden\u201d, aldus Bakker. De agressiviteit van de bewerking kun je nog wat aanpassen door de machine met de topstang iets voorover te zetten. Hacon bouwt koppensnellers in breedtes van 2 tot 6 meter. De 4 meter versie weegt ongeveer 600 kg en kost 4.500 euro. Voor het transport over de weg, kun je de uiteinden van de koppensneller handmatig of hydraulisch opklappen. Volgens Bakker klappert het hangende frame niet tijdens transport. \u201cHet frame hangt in een V-vorm aan het duwframe. Die constructie voorkomt dat de hoeklijnen tijdens het rijden gaan slingeren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>

Onkruid snijden<\/h3>

Koppensnellers worden volgens Christoffel den Herder, teeltadviseur bij Ceres Horti Advice, steeds populairder. \u201cHet is een relatief goedkope en eenvoudige manier om een eerste vlaklegging te doen\u201d, aldus Den Herder. \u201cPas wel op bij natte plekken. Als de koppensneller precies op de overgang tussen een droge en natte laag door de grond gaat, neemt de kans op versmering toe.\u201d Verder adviseert hij om het koppensnellen te combineren met het snijden van overgebleven onkruid. \u201cHet zou mooi zijn als koppensnellers van ganzenvoetmessen worden voorzien. Laat die messen ondiep door de bodem gaan. Zo snijd je overgebleven onkruidplantjes door en komen ze niet opnieuw op.\u201d<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Vochtige grond<\/h2>\n\n\n\n

Doggen Constructie en Reparatie uit Nagele (Fl.) bouwt twee versies. De eerste, eenvoudige variant heeft twee hoeklijnen met daartussen een spijlenrol. De tweede variant is een combinatie tussen een koppensneller en een bandenpakker. Hierbij zit er voorop het werktuig een spijlenrol. Deze draagt niet over de volledige werkbreedte van het werktuig. Volgens Arjan Doggen, eigenaar van het bedrijf, is dit om gewicht te sparen. Een bredere rol is daarnaast ook niet nodig, aldus Doggen. \u201cDe wielen van de bandenpakker drukken de volledig werkbreedte wel aan, waardoor je geen verschil in resultaat ziet. Daarbij klappen de buitenste delen van de egalisatieplaat hydraulisch omlaag. Vervolgens vergrendelt een hydraulische klep de cilinders en zitten deze opklapdelen star aan het middelste deel vast.\u201d Doggen kan in plaats van een spijlenrol ook andere rollen plaatsen. \u201cWe kunnen de spijlenrol ook vervangen voor prismarollen. Deze snijden harde kluiten fijn. Om het gewicht te beperken, zijn deze prismarollen gemaakt van kunststof. Dit werkt goed\u201d, aldus Doggen.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Koppensneller en bandenpakker in \u00e9\u00e9n<\/div>

Doggen monteert een egalisatieplaat bestaande uit V-vormige profielen. Deze profielen geleiden de losse grond naar gaten in de ploegsnede. Negen banden drukken de grond naderhand aan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Achter de rol zit een speciale egalisatieplaat met negen aan elkaar gelast V-vormige profielen. Doggen adviseert om deze plaat iets dieper door de grond te laten gaan dan een koppensneller met hoeklijnen. \u201cBij een koppensneller met hoeklijnen snijd je de uitgedroogde kluiten eraf en die worden willekeurig over het oppervlakte verspreid. Door iets dieper te werken, verplaats je ook de vaste en vochtige grond. Dankzij de V-vorm wordt deze grond in de gaten van de ploegsneden geschoven\u201d, aldus Doggen. Onder elke V-vormige plaat zitten vier korte pennen die enkele centimeters onder de plaat uitsteken. \u201cVersgeploegde grond wordt soms een beetje hard onderin. Om de grond toch luchtig te houden, woelen deze pennen de grond een beetje los\u201d, aldus Doggen. Dankzij een sleufgat en een slotbout kun je de diepte van deze pennen wijzigen tot maximaal 10 cm diepte. Gebruik je de pennen liever niet, dan kun je ze ook omhoog zetten.<\/p>\n\n\n\n

Capillaire werking<\/h2>\n\n\n\n

Achter de egalisatieplaat zit een schuingeplaatste kokerbalk die de grond nog iets vlakker trekt. De egalisatieplaat en -koker zitten met zes parallellogrammen aan het frame vast. Met vier draadspindels kun je de hoogte verstellen. De stand van de kokerbalk kun je ook ten opzichte van de egalisatieplaat nog verstellen. Tot slot is het werktuig voorzien van negen 10.0\/75×15.3-banden die de grond egaal aandrukken. De banden zorgen voor een homogene aansluiting wat de capillaire werking moet bevorderen. Doggen biedt, net als een aantal andere fabrikanten, tevens de mogelijkheid om een fronttank op de koppensneller te plaatsen.<\/p>\n\n\n\n

Volgens teeltadviseur Den Herder is het geen ramp dat de relatief lichte koppensneller daardoor iets zwaarder wordt. \u201cVooral bij hogere rijsnelheden heb je wat meer gewicht nodig om stuiteren te voorkomen. Dus een koppensneller kan wel wat gewicht gebruiken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Hoogteverstelling<\/div>

Haio Machinebouw plaatst de spijlenrol voorop. Met een draadspindel wijzig je de hoogte en daarmee ook de diepte van de hoeklijnen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Om voor het zaaien de oneffenheden te vlakken, biedt een koppensneller uitkomst. Dit eenvoudige en relatief goedkope frontwerktuig is er in verschillende uitvoeringen. Wie bouwen deze machines, hoe werken ze en hoe ga je ermee te werk?<\/p>\n","protected":false},"author":3567,"featured_media":90242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":80,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[698,80],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-90239","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-grondbewerking","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3567"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90244,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90239\/revisions\/90244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90239"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=90239"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=90239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}