{"id":91563,"date":"2024-10-15T07:48:48","date_gmt":"2024-10-15T05:48:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=91563"},"modified":"2024-10-15T07:48:49","modified_gmt":"2024-10-15T05:48:49","slug":"drogen-als-het-nat-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20241015\/drogen-als-het-nat-is\/","title":{"rendered":"Drogen als het nat is"},"content":{"rendered":"

Na de oogst moeten aardappelen gedroogd worden en droog worden gehouden. Maar juist in een moderne bewaarplaats valt dat in sommige jaren niet mee. Daarbij zijn de oude vertrouwde hulpmiddelen niet altijd effectief genoeg. <\/p><\/div>\n\n\n

Aardappelen streven naar een evenwichtsluchtvochtigheid van circa 93 procent in de omgevingslucht. In zo\u2019n situatie ontstaat er in de bewaarplaats niet snel condensatie, want daarvoor moet deze lucht namelijk 1 graad Celsius afkoelen. Bij een goede luchtverdeling en bij regelmatig ventileren blijven de verschillen in de hoop meestal kleiner. Ook zullen het dak en de wanden niet zo maar een graad kouder zijn dan de omgevingslucht. En mocht de luchtvochtigheid wat stijgen, dan zorgt hout en de grond voor een bufferend effect.<\/p>\n\n\n\n

Maar in steeds meer bewaarplaatsen gaat deze optimale situatie niet (meer) op. Allereerst die evenwichtsluchtvochtigheid \u2013 die hoort bij een goed geheelde partij zonder rotte knollen. Bij een verse partij of bij een partij met rot, loopt de evenwichtsluchtvochtigheid soms op tot bijna 100 procent. Dat is prima voor de wondheling en het beperkt de vochtverliezen. Het is ook geen probleem zolang er geen natte plekken in de partij ontstaan. Om die te voorkomen, is het belangrijk dat geen actieve condensatie ontstaat. Juist dat is lastig in een moderne bewaring: sandwichpanelen, beton, stalen gordingen en betonplexaftimmeringen nemen geen of nauwelijks vocht op en druppels zakken tegen het product aan. Tegen de wanden of in de partij blijven vochtige plekken ontstaan. Vooral bij partijen met weinig aanhangende grond gaat dat extra hard omdat de omgeving van het product geen bufferend effect heeft.<\/p>\n\n\n\n

Wisselende temperaturen tijdens het rooien leiden ertoe dat er product binnenkomt met temperatuurverschillen (op zandgrond is dit op een zonnige dag meer dan op kleigrond). Die temperatuurverschillen zorgen ervoor dat op de koude plekken in de bewaring condensatie kan ontstaan.<\/p>\n\n\n\n

Vochtdruk<\/h2>\n\n\n\n

Natte plekken hebben de neiging om zichzelf in stand te houden. Allereerst kan er rot ontstaan, waardoor er meer vochtdruk komt. De tegendruk neemt toe, zodat er minder lucht doorheen gaat. En ventilatielucht heeft sowieso al minder effect. Zodra je met (drogende) buitenlucht gaat ventileren, zal de plek gaan drogen \u2013 het betekent dat het vocht op die plaatsen verdampt. Verdampen kost energie en die wordt aan de omgeving onttrokken: aardappelen en de wand worden op die plek kouder. En als gevolg daarvan ontstaat er meer condens. Het risico bestaat dat die plek niet meer droogt, omdat de temperatuur daalt tot nabij of zelfs onder de dauwpuntstemperatuur van de ventilatielucht.<\/p>\n\n\n\n

Overtollig vocht tegengaan, begint met goed drogen. De temperatuur van de partij moet duidelijk hoger dan zijn de dauwpuntstemperatuur van de buitenlucht: voor aardappelen minimaal 2 graden Celsius. Dat verschil geldt voor de koudste plek in de bewaarplaats. Veel problemen met drogen of nadrogen ontstaan doordat de temperatuur op die koudste plek lager is dan die dauwpuntstemperatuur. In oktober stijgt die dauwpuntstemperatuur regelmatig naar 15 graden. Dat betekent dat de aardappeltemperatuur op 17 graden moet zitten om te drogen. Als de partij weinig droging vraagt, is eind oktober, begin november een lagere temperatuur van 12 of 13 graden voldoende. Moet je nog veel drogen, dan is het advies om de dauwpuntstemperatuur goed in de gaten te houden en daarop je gewenste temperatuur te baseren. Let daarbij vooral scherp op de temperatuur van de natte plekken. Die kan namelijk zomaar 1 of 1,5 graad Celsius lager liggen dan de rest van de partij.<\/p>\n\n\n\n

Let er ook op dat lucht niet harder droogt als je die lucht opwarmt. Het dauwpunt verandert immers niet. Als productvoelers een temperatuur aangeven van 11 tot 12 graden Celsius en het dauwpunt zit op 11 graden, dan droogt de partij dus niet. Ook al gebruik je lucht van bijvoorbeeld 15 graden. De enige voordeel is op dat moment dat de partij warmer wordt. Verhoog je de temperatuur van deze partij naar 13 tot 14 graden, dan droogt diezelfde buitenlucht wel.<\/p>\n\n\n\n

Bedenk tenslotte dat de partij afkoelt als je gaat drogen \u2013 zeker als je veel drooguren maakt. Bijna altijd zorgt afkoelen van een natte partij, voor problemen met drogen. De partij zakt dan namelijk onder de gemiddelde dauw-puntstemperatuur. Warmere buitenlucht, al dan niet opgewarmd met een kachel, moet dit voorkomen.<\/p>\n\n\n\n

Bouwdroger is ook van nut in aardappelbewaring<\/span><\/section>\n\n\n\n

Ondanks goed drogen zal in een bewaarplaats met weinig bufferend materiaal snel condens kunnen ontstaan. E\u00e9n van de mogelijkheden om dit te beperken, zijn circulatieventilatoren met een warmtespiraal. Deze warmen de afgekoelde lucht en de dakplaat op en herverdelen het vocht. Maar bij een partij die over de \u2018normale\u2019 luchtvochtheid van 93 procent gaat, helpt dit niet. Alle lucht is dan al verzadigd. De enige oplossing is dan vocht afvoeren door de aanvoer van drogende buitenlucht. Dat gebeurt bij het ventileren van het product. Het kan ook door luiken tegenover elkaar open te zetten (bij voldoende tocht) of door het gebruik van een afzuigventilator. Maar al deze methoden staan of vallen met het woord \u2018drogende\u2019. Ook voor deze acties moet de dauwpuntstemperatuur minimaal 1 graad en het liefst 2 graden Celsius lager zijn dan de laagste producttemperatuur. Anders breng je vocht naar binnen in plaats van naar buiten. Ook kunnen er perioden zijn dat de buitenlucht droog genoeg is, maar warmer dan het product. Kortom als het niet lukt met normaal ventileren om voldoende vocht af te voeren, dan lukt het in dit soort partijen ook niet met passieve of actieve tocht.<\/p>\n\n\n\n

Er zijn schuren en partijen die jaarlijks last hebben van veel condens. Als er elke keer extra geventileerd moet worden en\/of als de partij veel warmer dan gewenst moet zijn om vocht af te voeren, leidt dat tot indroging. Sommige telers hebben in dit soort partijen goede ervaringen met een bouwdroger. Dat apparaat droogt de lucht, maar je voert niet zoveel vocht af dat je indroging krijgt.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Bouwdroger<\/div>

Een bouwdroger zorgt voor een droge toplucht in de bewaring.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Condensatie<\/div>

Condensatie van aardappelen ontstaat als de lucht 1 graad warmer is dan de omgeving.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na de oogst moeten aardappelen gedroogd worden en droog worden gehouden. Maar juist in een moderne bewaarplaats valt dat in sommige jaren niet mee. Daarbij zijn de oude vertrouwde hulpmiddelen niet altijd effectief genoeg.<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":91566,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":74,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-91563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bewaring","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91567,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91563\/revisions\/91567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91563"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=91563"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=91563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}