{"id":91896,"date":"2024-11-25T13:37:38","date_gmt":"2024-11-25T12:37:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=91896"},"modified":"2024-11-25T13:37:39","modified_gmt":"2024-11-25T12:37:39","slug":"tuma-uienrooier-slangenrooier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20241125\/tuma-uienrooier-slangenrooier\/","title":{"rendered":"Tuma-uienrooier – Slangenrooier"},"content":{"rendered":"

Wie druppelslangen voor het rooien uit de uien wil halen, moet daar de tijd voor nemen. Met de uienrooier die Jacco Tuma ontwikkelde is het mogelijk om de slangen tijdens het rooien uit de grond te halen en op te rollen. <\/p><\/div>\n\n\n

Dat fertigatie van uien (druppelirrigatie in combinatie met meststoffen) tot een wel dertig procent hogere opbrengst kan leiden en tegelijkertijd een egaler product oplevert, mag intussen duidelijk zijn. De planten krijgen dat water met de daarin opgeloste meststoffen toegediend via kunststofslangen die voor, tijdens of na het zaaien van de uien in het perceel worden gelegd. Dat kan bij de teelt van uien op ruggen of op bedden. De slangen moeten minstens 5 cm diep naast elke rij uien liggen zodat vocht en voedingsstoffen snel bij de plant zijn. De diepte van 5 cm is daarnaast van belang om te voorkomen dat vogels (met name kraaien) de slangen lek prikken.<\/p>\n\n\n\n

Als die druppelslangen eenmaal liggen en een seizoen lang hun werk hebben gedaan, moeten ze voor de oogst worden verwijderd. Dat is arbeidsintensief. Er is een trekker voor nodig en minstens twee personen. In een toch al drukke tijd, komt dat ongelegen. Daarom is het niet zo gek dat telers de slangen graag tegelijk met het rooien van de uien uit het land willen halen. Daarvoor zijn nog maar weinig machines voorhanden. De Groninger techneut en mechanisatiebedrijf eigenaar Jacco Tuma uit Ulrum bedacht samen met twee Groningse uientelers zo\u2019n machine. LandbouwMechanisatie zag die machine half september in het Groningse Leens aan het werk.<\/p>\n\n\n\n

Dat de machine van Tuma een prototype is, kan niemand ontgaan. Het frame is niet gespoten, de aftaktussenas mist bescherming en op de bedieningskast in de trekkercabine is met een watervaste stift geschreven waar de knoppen voor dienen.<\/p>\n\n\n\n

Geul opvullen<\/h2>\n\n\n\n

Als basis voor de uienrooier diende een gebruikte vierrijige Samon-aardappel-voorraadrooier die Tuma op Farmtrade kocht van een akkerbouwer. De techneut bouwde een nieuw frame waar de rooier in hangt en dat meer ruimte biedt boven de rooimat. Dat is noodzakelijk om de slangen later goed te kunnen oprollen. Hij verwijderde ook de diabolo\u2019s en verving die door vier schuimrubber rollen in de invoer. Die voorkomen dat de uien terugrollen. Met twee hydraulisch verstelbare loopwielen die in het trekkerspoor lopen bepaal je de rooidiepte. Daarnaast monteerde Tuma twee 1,35 meter brede Samon rooiassen en plaatste rooischijven aan weerszijden van de steunwielen. De rooiassen worden via een tandwielkast en kettingen aangedreven. Daardoor werd het toerental beduidend hoger. Tussen de rooischijven is een rubberflap gemonteerd die moet voorkomen dat uien tussen de schijven verdwijnen en begraven worden. De machine is voorzien van matten met steek 50, waarvan de riemen net iets verspringen bij de overname tussen de voorste en de laatste mat. Het moet ervoor zorgen dat losse grond snel uit de rooier verdwijnt.<\/p>\n\n\n\n

Tuma-uienrooier<\/strong><\/td><\/td><\/tr>
Aantal rijen <\/td>4<\/td><\/tr>
Breedte <\/td>3,00 m<\/td><\/tr>
Lengte <\/td>5,20 m<\/td><\/tr>
Gewicht <\/td>ca 4.000 kg<\/td><\/tr>
Banden <\/td>360\/70R20<\/td><\/tr>
Benodigd vermogen <\/td>119 kW (150 pk)<\/td><\/tr>
Prijs <\/td>60.000 \u2013 70.000 euro<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Midden onder de rooier die vier ruggen opneemt (met acht uienrijtjes) drukt een hydraulisch aangedreven rol met een druk van 50 bar de grond aan. Een V-vormige schuif voor die rol brengt de grond naar het midden toe en vult die geul op. Daardoor zijn de zwaden eenvoudiger op te rapen en bovendien kan er geen water in het geultje blijven staan. <\/p>\n\n\n\n

Achterop de rooier monteerde Tuma op het frame niet alleen een bordes maar ook een gebruikte dubbele slangenhaspel van het Italiaanse Moretto Officine Meccaniche (MOM), een machine die normaliter in de fronthef van de trekker hangt. De haspels, met een diameter van 1,10 meter, zijn op een as gemonteerd en die as wordt met een hydromotor met een druk van 160 bar en kettingoverbrenging aangedreven. De snelheid van de slangenhaspels is regelbaar. Nu is dat nog een taak van de persoon achterop de rooier. Maar het is de bedoeling dat dit straks vanuit de trekkercabine moet kunnen. <\/p>\n\n\n\n

Bedieningskast<\/h2>\n\n\n\n

Vanuit de cabine zijn nu al een groot aantal functies te bedienen op een groot uitgevallen bedieningskast die tegen het rechterportier is gemonteerd. Met joysticks zijn onder meer de rooidiepte te regelen en de wielen van de machine te sturen. Dat laatste maakt de rooier wendbaar op de kopakker. In combinatie met de driepuntsdissel dissel zorgt het ervoor dat je met de machine haaks de bocht om kunt, zonder te steken, zodat je meteen klaar staat voor de volgende rooigang.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Aan het begin van een werkgang moeten twee slangen met de hand aan de slangen op de haspel worden gebonden.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

Een gebruikte Italiaanse machine van MOM met twee haspels rolt de gebruikte druppelslangen hydraulisch op.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

Een stang overdwars in de rooier, drukt het achtergebleven water uit de slang en maakt ook de buitenkant van de slang schoon.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De persoon achterop het bordes van de rooier, houdt de slangenhaspels in de gaten en regelt bij het opstarten de oproldruk. Is die namelijk te hoog, dan trekt de haspel de slang kapot. Na drie meter rooien liggen de druppelslangen op de rooimat en kan de persoon op het bordes de uiteinden van twee slangen aan elkaar knopen, en die weer aan de slang knopen die al op de haspel zit. Het kost ongeveer een minuut per haspel.<\/p>\n\n\n\n

Op een enkele haspel past ongeveer 1.600 meter gebruikte slang wat ongeveer gelijk staat aan een hectare. Hoe hoger de druk op de haspel hoe harder die aan de slang trekt \u2013 het blijkt mogelijk de slang tot 300 procent op te rekken \u2013 hoe strakker de slang op de haspel wordt gewonden, hoe meer slang er op een haspel past. Veel werk heeft de haspelcontroleur uiteindelijk niet. Alleen als een slang breekt of als hij een koppelstuk lostrekt, moet hij of zij aan de slag.<\/p>\n\n\n\n

Schone slang<\/h2>\n\n\n\n

Halverwege de machine monteerde Tuma een buis overdwars boven de rooimat. Daar lopen de druppelslangen continu tegenaan. Het doel  is tweeledig: de stang drukt het achtergebleven bevloeiingswater uit de slangen en veegt modder, grond en gewasresten van de slangen. Dat zorgt ervoor dat alleen schone slang op de trommels komt. Dat scheelt gewicht. Zodra de haspels vol zijn, rijdt de rooierchauffeur de machine naar de kopakker en opent hydraulisch de zijplaten van de haspel. Daardoor vallen de slangen op de grond en kan het recyclingbedrijf ze ophalen. Druppelslangen gaan maar \u00e9\u00e9n seizoen mee.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>

Zelfbouwer<\/h3>

Jacco Tuma runt vanuit een nieuwe loods op het bedrijventerrein Haarlanden in Ulrum (Gr.) Tuma Ulrum Mechanisatie en machinebouw. De 27-jarige techneut richt zich met zijn bedrijf vooral op de verkoop, het onderhoud, de reparatie en de bouw van landbouw-machines. Zo bouwt hij al langer kistenladers voor de pootaardappelstammenteelt en nu dus \u2013 in samenwerking met Samon \u2013 een vierrijige uienrooier met slangenhaspels.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

De rooier vraagt om een trekker van minstens 110 kW (150 pk), om een rijsnelheid van 6 km\/h per uur te kunnen halen. Tuma verwacht voor het nieuwe rooiseizoen vier haspelsystemen te bouwen die passen op Samon-uienrooiers. De machines kosten 60.000 tot 70.000 euro, verwacht Tuma. Uiteindelijk wil hij de haspels ook monteren op uienrooiers van andere merken met een werkbreedte van 1,5, 2,25 en 3 meter. Een nieuwe versie, waaraan hij deze winter werkt, moet de slangen automatisch van de zeefband pakken, knopen en oprollen.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Zijn de haspels vol, dan zijn de zijplaten hydraulisch te openen. De slangen rollen op de grond en kunnen opgehaald worden.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

Met een bedieningskast in de trekkercabine zijn alle functies van de rooier te bedienen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

Een rol onder de rooier drukt het bed gelijkmatig aan. Daardoor zijn de gerooide uien gemakkelijker op te rapen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie druppelslangen voor het rooien uit de uien wil halen, moet daar de tijd voor nemen. Met de uienrooier die Jacco Tuma ontwikkelde is het mogelijk om de slangen tijdens het rooien uit de grond te halen en op te rollen.<\/p>\n","protected":false},"author":4033,"featured_media":91905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":83,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-91896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oogsttechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4033"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91896"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91896\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91906,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91896\/revisions\/91906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91896"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=91896"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=91896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}