{"id":92368,"date":"2025-01-17T08:45:00","date_gmt":"2025-01-17T07:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=92368"},"modified":"2025-01-17T09:25:46","modified_gmt":"2025-01-17T08:25:46","slug":"duurzaam-bouwen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20250117\/duurzaam-bouwen\/","title":{"rendered":"Duurzaam bouwen"},"content":{"rendered":"

Agrarische gebouwen vallen niet onder de eis van Milieu Prestatie Bouwen. Toch kan het gebruik van bouwmaterialen met een lagere milieu-impact wel degelijk voordelig uitpakken voor akkerbouwers. Duik bij nieuwbouw eens in de milieukosten van de verschillende bouwmaterialen.\u00a0 <\/p><\/div>\n\n\n

Bij de bouw van woningen en kantoren is tegenwoordig de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) verplicht. De MPG geeft de totale milieubelasting aan van de materialen die in een gebouw zijn verwerkt. Hoe lager de MPG, hoe duurzamer het materiaal. Voor agrarische opslagloodsen, sorteerruimten en bewaarplaatsen geldt de MPG-eis niet. Toch kan het verlagen van de milieubelasting bij de bouw van agrarische bedrijfsgebouwen gunstig uitpakken voor de Milieu-investeringsaftrek (Mia). Bij de bouw van sommige grote gebouwen kan het interessant zijn om van deze aftrekpost gebruik te maken. Dit brengt echter wel extra kosten met zich mee en vereist enige studie.<\/p>\n\n\n\n

Om de milieubelasting bij de bouw van bijvoorbeeld een bewaarplaats te verlagen, kun je de hoeveelheid materiaal verminderen of minder milieubelastende bouwmaterialen gebruiken. Per materiaal is hiervoor een levenscyclusanalyse uitgevoerd, waarbij alle milieueffecten \u2013 van grondstofwinning tot sloop van het gebouw \u2013 zijn meegenomen. Om de effecten te vergelijken, worden deze milieukosten (ook wel schaduwkosten genoemd) uitgedrukt in euro\u2019s per vierkante meter.<\/p>\n\n\n\n

Van de meeste bouwmaterialen is een algemene, niet-merkgebonden analyse beschikbaar. Daarnaast zijn er fabrikanten die voor hun eigen product de milieukosten hebben berekend. Een fabrikant kan bijvoorbeeld aangeven dat hij elektrische heftrucks gebruikt die worden opgeladen met zonne-energie. Dit resulteert in lagere milieukosten dan bij een concurrent die gebruikmaakt van dieselheftrucks.<\/p>\n\n\n\n

In de milieukosten zijn ook de kosten verwerkt die gepaard gaan met de sloop van gebouwen. Deze kosten kunnen worden verlaagd door materialen na sloop te hergebruiken. Materiaal dat in dezelfde toepassing wordt hergebruikt, scoort het beste. Zo scoren betonplaten het best, dan beton met hergebruikt materiaal en als laatste beton dat een tweede leven krijgt als gebroken puin.<\/p>\n\n\n\n

Milieudatabase<\/h2>\n\n\n\n

De milieukosten (zowel de algemene als de merkspecifieke) zijn te vinden in de Nationale Milieudatabase. Deze database kan ook nuttig zijn als er geen wettelijke verplichting is om de milieukosten te verlagen, maar je toch iets met de gegevens wilt doen. Het kan bijvoorbeeld een extra factor zijn bij de afweging of je een verharding wilt maken van asfalt, beton of prefab-betonplaten. Ook kan het helpen bij de keuze van een fabrikant voor bouwmateriaal.<\/p>\n\n\n\n

Sandwichpanelen met een terugnamegarantie<\/span><\/section>\n\n\n\n

Een praktisch voorbeeld zijn de niet-constructieve muurtjes onder een roostervloer in een aardappel- of uienbewaring. Bouwkundig zijn hiervoor veel oplossingen. Je kunt het muurtje maken van ter plekke gestort beton. Dit is betrekkelijk goedkoop, omdat goede metselaars schaars en duur zijn. Maar vanuit milieukosten is storten van deze muurtjes niet de beste keuze. Volgens een leverancier van kalkzandsteen zijn de milieukosten van zijn 100 mm-elementen 1,53 euro per vierkante meter en die van zijn lijmblokken 1,89 euro. Gestort beton zit op meer dan het dubbele. Voor personeelsruimten zijn deze milieukosten ook aantrekkelijk. De kosten van metselblokken ligt bijna op hetzelfde niveau als die van een houtskeletwand.<\/p>\n\n\n\n

Bij sandwichpanelen speelt een vergelijkbare keuze. De milieukosten van een standaard sandwichpaneel met PIR bedragen ruim 8 euro per vierkante meter. Deze kosten kunnen op verschillende manieren worden verlaagd. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor panelen van een merk waarvan de fabrikant specifiek de milieukosten heeft berekend. Effici\u00ebnter afvalbeheer en energiezuiniger werken kunnen de milieu-impact halveren tot 4 euro per vierkante meter. Sommige leveranciers bieden zelfs sandwichpanelen met een terugnamegarantie voor hergebruik, waardoor de milieukosten dalen naar circa 2 euro per vierkante meter. Een nadeel hiervan is wel dat panelen met een lagere milieu-impact duurder zijn in aanschaf.<\/p>\n\n\n\n

Een andere optie is kiezen voor een ander isolatiemateriaal. Bij een standaard sandwichpaneel met EPS (tempex) zijn de milieukosten de helft van die van een paneel met PIR-vulling, ongeveer 4 euro per vierkante meter. EPS is bovendien verkrijgbaar met gedeeltelijk gerecycled materiaal. Let wel op: een paneel van EPS moet 25 procent dikker zijn voor dezelfde isolatiewaarde als een paneel met PIR-vulling, en EPS-panelen zijn alleen beschikbaar voor binnenwanden. De investeringskosten van een EPS-paneel liggen bij een gelijke isolatiewaarde lager of gelijk aan die van een paneel met PIR-vulling.<\/p>\n\n\n\n

Een alternatief is een losse isolatieplaat met wandbekleding. Qua isolatiemateriaal is de winst beperkt. Houtvezel of vlas zijn bijvoorbeeld erg dampopen en nemen daardoor snel vocht op. Een losse plaat zonder terugnamegarantie biedt weinig voordelen. Wat wel kan helpen, is de keuze voor een buitenschil van een ander materiaal. Zo zijn de milieukosten van een stalen damwandplaat ruim 2 euro per vierkante meter. Met thermisch gemodificeerde gevelbekleding dalen deze kosten naar 61 cent. Met hout van Staatsbosbeheer dalen de milieukosten zelfs naar 20 cent per vierkante meter. Houd er rekening mee dat bij deze materialen de montage- en onderhoudskosten hoger zijn.<\/p>\n\n\n\n

Maximaal hergebruik<\/h2>\n\n\n\n

De milieukosten dalen het sterkst bij maximaal hergebruik. Dit is ook zichtbaar bij constructiestaal. Normaal gesproken bedragen de milieukosten van constructiestaal iets meer dan 10 cent. Staalleveranciers die kiezen voor gerecycled staal halveren deze milieukosten. Sommige leveranciers gaan nog een stap verder door een terugnamegarantie te bieden. Hierbij wordt de staalconstructie niet gelast, maar met boutverbindingen aan elkaar gezet. Na terugname kan alles eenvoudig worden losgemaakt en zonder verdere bewerking worden hergebruikt. Hierdoor dalen de milieukosten tot slechts 2 cent. Tot nu toe brengt dit soort staalconstructies echter wel extra kosten met zich mee.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Gestorte muurtjes<\/div>

Gestorte muurtjes zijn goedkoop, maar hebben een grote impact op het milieu.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Hergebruikt tempex<\/div>

Sommige leveranciers leveren EPS-platen van hergebruikt materiaal.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Agrarische gebouwen vallen niet onder de eis van Milieu Prestatie Bouwen. Toch kan het gebruik van bouwmaterialen met een lagere milieu-impact wel degelijk voordelig uitpakken voor akkerbouwers. Duik bij nieuwbouw eens in de milieukosten van de verschillende bouwmaterialen.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":92371,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":106,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[698,106],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-92368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-akkerbouw","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92372,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92368\/revisions\/92372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92368"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=92368"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=92368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}