{"id":93404,"date":"2025-05-02T07:30:00","date_gmt":"2025-05-02T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=93404"},"modified":"2025-05-02T13:48:28","modified_gmt":"2025-05-02T11:48:28","slug":"hoe-kun-je-het-beste-afvoer-en-infiltratiegreppels-aanleggen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20250502\/hoe-kun-je-het-beste-afvoer-en-infiltratiegreppels-aanleggen\/","title":{"rendered":"Hoe kun je het beste afvoer- en infiltratiegreppels aanleggen?"},"content":{"rendered":"

Bij hevige regenbuien wil je het overtollige water zo snel mogelijk afvoeren van een perceel. Het risico bestaat dat daarbij bestrijdingsmiddelen en voedingsstoffen in de sloot terechtkomen. Hoe moet je te werk gaan en welke machines kun je ervoor gebruiken? <\/p><\/div>\n\n\n

Telers willen overtollig regenwater zo snel mogelijk afvoeren om te voorkomen dat hun gewassen met de voeten in het water komen te staan. Zij sluiten daarom afvoergeulen vaak rechtstreeks aan op de sloot. Waterschappen en onderzoekers raden dit ten strengste af. Bij grote hoeveelheden neerslag bestaat immers het risico dat gewasbeschermingsmiddelen en voedingsstoffen direct in het oppervlaktewater terechtkomen.<\/p>\n\n\n\n

Wat is dan wel een goede oplossing? Dat wordt volgens Wim in \u2019t Veld, projectadviseur duurzame landbouw, volop onderzocht. Een aantal methoden is beschreven in de \u2018toolbox water\u2019 die is opgesteld door de Unie van Waterschappen in samenwerking met onder meer Croplife NL, Cumela, LTO, CLM en Agrodis. In de toolbox staat het advies om een infiltratiegreppel aan te leggen. Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld direct haaks op de ruggen of bedden. Doe het bij een bol perceel aan beide kanten of zelfs volledig rondom. Het regenwater dat dan niet meteen in de grond zakt, wordt aan het uiteinde van de ruggen en bedden opgevangen en kan daar in de grond zakken. \u201cBij dit infiltreren vangt de grond de middelen op en breekt deze af.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cBedenk wel dat de greppel voldoende water kan opvangen\u201d, zegt In \u2019t Veld. \u201cJe moet voorkomen dat de greppel overstroomt en dat het verontreinigde water alsnog in de sloot terechtkomt. Mijn advies is om de greppel voldoende diep te maken. Maak een smalle, greppel die ongeveer 60 cm diep is. Daarin past veel water en je kunt er met machines makkelijk overheen rijden. Een greppel van 30 cm diep heeft te weinig effect. Die zit zo vol.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Dubbele greppel<\/h2>\n\n\n\n

Een andere optie is om de greppel niet direct aan het uiteinde van de ruggen en bedden te frezen, maar vlakbij de sloot. Het regenwater dat niet in de grond wegzakt, loopt dan eerst over de kopakker of bufferstrook en kan daar al voor een groot deel infiltreren. Houd er wel rekening mee dat zo\u2019n greppel de slootkant instabiel kan maken.<\/p>\n\n\n\n

Een derde mogelijkheid is een combinatie van beide: twee greppels die parallel aan elkaar liggen. De greppels kun je met buizen of kleine verbindingsgreppels aan elkaar verbinden of je kunt het water vanuit de eerste greppel over de kopakker naar de tweede greppel laten lopen. Plaats de afvoerbuizen iets hoger, zodat ze alleen als overloop fungeren. Dit wordt ook wel een cascadegreppel genoemd. Uiteraard moeten telers hiervoor wel voldoende ruimte hebben op de kopakker, zodat zij in het seizoen met machines tussen de greppels kunnen manoeuvreren.<\/p>\n\n\n\n

Bij de aanleg van infiltratiegreppels is het volgens onderzoeks- en adviesbureau CLM uit Culemborg (Gld.) zinvol om een sleuven- of greppelfrees te gebruiken. Deze machines kunnen diep werken. De sleuvenfrees maakt een 60 cm diepe en 10 cm brede sleuf. De greppelfrees maakt een sleuf van 15 tot 20 cm diep en, aan de bovenkant, ongeveer 30 cm breed. Telers moeten de infiltratiegreppel frezen voordat zij de ruggen aanfrezen of aanaarden. De frees werpt de grond namelijk over de ruggen of bedden \u2013 wat voor belemmeringen kan zorgen. Fabrikant Zibo lost dit op door een hydraulisch aangedreven wegwerpschijf op de sleuvenfrezen te plaatsen. De uitgefreesde grond komt op deze schijf terecht, waarna de grond verder over het perceel wordt verspreid. Een greppelfrees is volgens CLM een goed alternatief, maar werkt wel iets ondieper en drukt de grond wat meer aan. Dat is nadelig voor de infiltratie.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Een greppel moet voldoende buffer hebben\u2019<\/span><\/section>\n\n\n\n

Om de infiltratie te stimuleren, is het een mogelijkheid om de greppels te vullen met bijvoorbeeld compost of een mengsel van compost en zand (bomenzand). Volgens Wim in \u2019t Veld binden gewasbeschermingsmiddelen zich aan de compost, waardoor ze niet verder uitspoelen. \u201cDe compost zorgt er daarnaast voor dat lichte zavelgronden de greppels niet dichtspoelen of instorten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

CLM deed ook onderzoek naar infiltratiegreppels die gevuld zijn met bomenzand. Volgens adviseur Yvonne Gooijer van CLM is het vullen van de sleuven bewerkelijk. Machines waarmee je dit goed kan doen, zijn vaak niet voorhanden. Naar aanleiding van het onderzoek adviseert Gooijer om een greppel die wordt gevuld met bomenzand goed te onderhouden. \u201cEr kan tijdens een zware regenbui zand over de compost stromen en zo kan er een korst op de greppel ontstaan. Gevolg is dat het water dan alsnog niet goed in de grond kan zakken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Wafelpatroon<\/h2>\n\n\n\n

Hoewel infiltratiegreppels afspoeling van bestrijdingsmiddelen en voedingsstoffen tegengaan, benadrukt Gooijer dat deze maatregel op sommige grondsoorten niet voldoende is. \u201cWaar op zware zavelgronden enkele tientallen liters afspoelen, gaat het op lichte zavelgronden al snel om enkele tienduizenden liters. Akkerbouwers moeten in dat geval ook op het perceel maatregelen nemen. Zo kun je meer reli\u00ebf aanbrengen tussen de ruggen, zodat regenwater minder hard stroomt en meer kans krijgt om te infiltreren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Volgens de adviseur zijn daar verschillende manieren voor, zoals het aanbrengen van drempeltjes met een erosiestopper. \u201cTelers van pootaardappelen die veel door hun gewas rijden met een selectiewagen, zitten niet op erosiestoppers te wachten. Dat geldt ook voor telers die hun gewas rooien met een klembandrooier waarbij de rooidiepte wordt bepaald met een wiel.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>

Stappenrol<\/h3>

Voor het maken van greppels adviseren waterschappen en onderzoeksinstanties het gebruik van een sleuvenfrees. Dit werktuig legt een smalle, diepe greppel aan die veel water kan bergen. Wees er alert op dat de frees ongewenste dammetjes kan cre\u00ebren tussen de ruggen. Sommige fabrikanten lossen dit slim op door een extra strooischijf te monteren die de grond verspreidt. Ook wordt er aan de achterkant weleens een stappenrol opgebouwd. Deze rol drukt de grond tussen de ruggen aan, zodat water goed kan doorstromen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Een slim alternatief is dan het aanbrengen van een wafelpatroon tussen de ruggen. CLM heeft dit onderzocht. Gooijer: \u201cHierbij hebben we eerst met woeltanden de grond tot 10 cm diep losgetrokken. Daarna hebben we met wafelrollen hoekige putjes in de grond gedrukt. Daardoor houdt de grond het water langer vast, waardoor het beter kan infiltreren.\u201d Gooijer zegt dat dit in een droog voorjaar leidt tot veel minder afspoeling. \u201cMaar na een natte herfst en winter kunnen de rollen de grond juist verdichten en kan de bewerking met wafelrollen een averechts effect hebben.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Sleuvenfrees<\/div>

Een sleuvenfrees cre\u00ebert smalle, diepe greppels. Die kunnen veel water bergen en je kunt er makkelijk overheen rijden.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Greppelfrees<\/div>

Een greppelfrees werkt ondieper dan een sleuvenfrees en maakt een V-vormige greppel die op lichte grond minder snel instort.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Schuif met kantschijf<\/div>

Met een schuif kun je de kopakker onder afschot leggen. Met een kantschijf kun je eventueel greppels trekken.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Dammetjes wegscheppen<\/div>

Agrideals uit Ens (Fl.) heeft de Soil Digger ontwikkeld. Een rotor schept overtollige grond tussen de bedden of ruggen vandaan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Wafelrollen<\/div>

Op afspoelingsgevoelige percelen gebruikt CLM een schoffelwerktuig met wafelrollen om reli\u00ebf aan te brengen tussen de ruggen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Wafelpatroon tussen ruggen<\/div>

Elke wafelrol cre\u00ebert putjes in de bodem die het water juist vasthouden, waardoor het de tijd krijgt om in de grond te zakken.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bij hevige regenbuien wil je het overtollige water zo snel mogelijk afvoeren van een perceel. Het risico bestaat dat daarbij bestrijdingsmiddelen en voedingsstoffen in de sloot terechtkomen. Hoe moet je te werk gaan en welke machines kun je ervoor gebruiken?<\/p>\n","protected":false},"author":3567,"featured_media":93411,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":106,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[698,106],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-93404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-akkerbouw","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3567"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93404"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93412,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93404\/revisions\/93412"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93404"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=93404"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=93404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}