{"id":93859,"date":"2025-06-17T10:56:01","date_gmt":"2025-06-17T08:56:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=93859"},"modified":"2025-06-17T10:56:02","modified_gmt":"2025-06-17T08:56:02","slug":"heien-of-toch-boren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20250617\/heien-of-toch-boren\/","title":{"rendered":"Heien of toch boren?"},"content":{"rendered":"

Palen zijn op veel gronden noodzakelijk om een sterke fundering voor bijvoorbeeld een kistenbewaring te cre\u00ebren. Soms worden de palen in de grond geheid, soms geboord. Meestal zijn ze van beton, maar soms worden nog houten palen gebruikt. Waarom? <\/p><\/div>\n\n\n

De fundering van een gebouw is essentieel. De methode van funderen hangt af van het draagvermogen van de ondergrond. Als uit sonderingen blijkt dat de ondergrond te slap is, kan de constructeur kiezen voor een paalfundatie. Hierbij steunt het gebouw via de palen af op een diepere dragende laag: vaak een zandlaag die stevig genoeg is om het gebouw te dragen.<\/p>\n\n\n\n

Met sonderingen wordt bepaald op welke diepte de dragende lagen zitten en wat het draagvermogen van die lagen is. Sonderingen bepalen de opbouw van de grond echter alleen op de plek waar de sondering is uitgevoerd. Hoe meer sonderingen je neemt, hoe beter het beeld wordt. Als de dragende zandlaag overal op dezelfde diepte zit, is de ondergrond \u2018vlak\u2019. Maar in de Wieringermeer en bij Almere (Fl.) is die ondergrond bijvoorbeeld heel wisselend. Vijf meter verderop kan de laag zomaar meters dieper liggen. Uit de sonderingen blijkt ook of er sprake is van \u00e9\u00e9n goed draagkrachtige laag of dat dragende zandlaagjes worden afgewisseld met laagjes met klei of los zand. Op die tussenlaagjes kan vaak wel een licht gebouw gefundeerd worden, maar een zware kistenbewaring vraagt een diepere fundering. Dit kan betekenen dat op \u00e9\u00e9n erf verschillende gebouwen een andere paallengte nodig hebben.<\/p>\n\n\n\n

Heien<\/h2>\n\n\n\n

Heien is de bekendste en meest gebruikte manier om palen in de grond te brengen. Het gebeurt met betonnen, houten of stalen buispalen. Betonnen prefabpalen worden het meest gebruikt. In de kop worden een aantal wapeningsstaven gestort om hem te versterken. Bovendien gebruik je deze staven om de palen te koppelen aan het gebouw, zodat het spant via de funderingsbalk aan de heipaal kan trekken. Soms is daarvoor extra trekwapening nodig. Belangrijk is verder dat heipalen goed zijn afgehard: minimaal 14 dagen oud. Daarom staan op de paal de productiedatum, de lengte, de doorsnede en keurmerken. <\/p>\n\n\n\n

Houten palen zijn het goedkoopste, maar worden in de akkerbouw niet veel gebruikt. Dat komt omdat ze volledig onder water moeten staan om niet te gaan rotten. In goed ontwaterde akkerbouwgebieden is dat vaak niet mogelijk. Daarnaast is het draagvermogen van houten palen beperkt. Worden ze wel gebruikt dan komt er op de houten paal een korte betonnen heipaal, een zogeheten oplanger, waardoor het prijsverschil deels wegvalt.<\/p>\n\n\n\n

De stalen buispaal is er vooral voor speciale situaties. Hij bestaat uit ronde stalen buizen van 4 meter, die op locatie aan elkaar worden gelast. De heistelling is klein en wendbaar, waardoor je deze palen ook in kleine ruimtes kunt toepassen. Daarnaast zijn de opstartkosten laag en is het heiwerk trillingsarm. Daarom zijn stalen buispalen ideaal voor een paar palen voor de uitbouw van een woning. De eerste stalen buis is aan de onderzijde dichtgemaakt, waardoor de buispaal zijn draagvermogen krijgt. De volgende elementen zijn open en deze worden na het heien gevuld met beton. In de kop komt wapening om hem te koppelen aan de fundering.<\/p>\n\n\n\n

Dat heipalen in de grond worden geslagen, heeft een groot voordeel: je kunt tijdens het heien controleren of de paal ook daadwerkelijk voldoende draagvermogen krijgt, het zogeheten kalenderen. Dit houdt in dat het aantal slagen dat nodzoig is om een paal 25 cm te laten zakken, wordt bijgehouden. Deze stukken van 25 cm worden een tocht genoemd. In het begin zijn dat een paar slagen. Als de paal zijn einddiepte bereikt, moet dit oplopen naar 20 tot 25 slagen. Het juiste aantal slagen wordt bepaald door de eerste paal op de plek van een sondering te slaan. Op die plek weet je immers wanneer de paal het juiste draagvermogen heeft.<\/p>\n\n\n\n

Het nadeel van het heien zijn de trillingen, die ertoe kunnen leiden dat er scheuren ontstaan in naastgelegen gebouwen. Om gedoe achteraf te voorkomen, is een nulopname verstandig. Daarmee leg je de scheuren vast die er voor het heien al waren. Gebouwen met gemetselde muren en een andere fundering dan de nieuwbouw zijn het gevoeligst voor schade. Op basis van de nulmeting kun je overwegen om een andere methode van fundatie toe te passen. Ook bij zwaar heiwerk (veel slagen per paal) neemt het risico toe. Bij een grote risico op scheuren zal de constructeur in sommige gevallen heiwerk afraden.<\/p>\n\n\n\n

Avegaar<\/h2>\n\n\n\n

Het alternatief is dan een avegaar, schroef- of boorpaal. Deze palen zijn geluidsarm en trillingsvrij. Ze worden ter plaatse gevormd. Er wordt een gat in de grond geboord. Kortere palen kunnen met een soort palenboor worden geboord. De grond die uit het gat komt, wordt vervangen door beton. In het beton wordt vervolgens wapening getrild aangebracht, zodat de paal verbonden kan worden met de vloer of funderingsbalk. Voor een lange paal wordt een boor met een holle kern gebruikt. Als de boor op de juiste diepte zit, wordt die weer naar boven getrokken. Tijdens dit terugtrekken, wordt via de holle kern beton in het gat geperst. Ook hier wordt weer wapening aan toegevoegd in de paalkop. Doordat ze ter plekke worden gemaakt, zijn ze heel gemakkelijk op maat te leveren.<\/p>\n\n\n\n

Duurder<\/h2>\n\n\n\n

Houd er rekening mee dat er bij boorpalen veel grond vrijkomt. Daarnaast zijn boorpalen duurder dan gewone palen. Omdat ze ter plekke gemaakt worden, kun je niet zien of de kwaliteit van de paal ook voldoende is. Een risico is dat bijvoorbeeld een breukje in de paal zit. Daarom is het zinvol om boorpalen akoestisch door te meten. Er wordt dan met een kunststof hamer op de kop van de paal geslagen, waardoor er in de paal een geluidsgolf ontstaat. De snelheid waarmee die door de paal loopt, wordt gemeten. De snelheid hangt af van de dichtheid van de beton. Op die manier zijn afwijkende plekken in de paal op te sporen. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Informatie op heipaal<\/div>

Op het etiket van een heipaal staan onder meer de productiedatum en de lengte.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Buispalen<\/div>

De heistelling voor buispalen is klein en wendbaar.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Palen zijn op veel gronden noodzakelijk om een sterke fundering voor bijvoorbeeld een kistenbewaring te cre\u00ebren. Soms worden de palen in de grond geheid, soms geboord. Meestal zijn ze van beton, maar soms worden nog houten palen gebruikt. Waarom?<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":93862,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":106,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[106,31],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[],"class_list":["post-93859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akkerbouw","category-algemeen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93859"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93863,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93859\/revisions\/93863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93859"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=93859"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=93859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}