{"id":94571,"date":"2025-09-05T07:30:00","date_gmt":"2025-09-05T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=94571"},"modified":"2025-09-01T09:15:16","modified_gmt":"2025-09-01T07:15:16","slug":"75-jaar-maaidorsen-grote-stappen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20250905\/75-jaar-maaidorsen-grote-stappen\/","title":{"rendered":"75 jaar maaidorsen – Grote stappen"},"content":{"rendered":"

De grootste en modernste maaidorsers dorsen op een goede dag 100 ton graan per uur. Met de dorskast lukte dat 75 jaar geleden nog niet in een week. <\/p><\/div>\n\n\n

Dat de schooljeugd tot de dag van vandaag zes weken zomervakantie heeft, is terug te voeren op de arbeidsintensieve graanoogst in het verleden. Alle handjes waren welkom, ook toen het eerste nummer van LandbouwMechanisatie in 1950 verscheen. Was het graan rijp, dan werd het met een zelfbinder (eerst achter paarden en vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw steeds vaker achter de trekker) gemaaid en in schoven gebonden. Die werden met een hooivork op een kar geladen en naar het boerenerf gereden en handmatig in de dorskast gevorkt. Het dorsprincipe van de aloude dorskast is nog steeds terug te vinden op de schuddermaaidorsers van tegenwoordig: de dwars op de invoerrichting geplaatste trommel slaat de korrels uit de aren en vervolgens scheiden zeven, schudders en lucht (ventilator) de korrels, het kaf en het stro van elkaar.<\/p>\n\n\n\n

De getrokken en zelfrijdende maaidorsers nemen vanaf halverwege de jaren vijftig de graantelers veel werk uit handen. Hoewel? Bij de eerste maaidorsers is het lossen nog wel een dingetje. De zogenoemde zakkendorsers hebben geen lospijp en dus wordt het graan door een tweede medewerker vanaf een platform op de maaidorser afgezakt en vandaar op een wagen geladen.<\/p>\n\n\n\n

Bijna elke fabrikant bouwt tegenwoordig een
hybride maaidorser<\/span><\/section>\n\n\n\n

In de jaren zeventig krijgen de machines \u2013 inmiddels met lospijp \u2013 steeds meer motor- en dorsvermogen. De breedte van de maaiborden verdubbelt en om al het graan te verwerken, groeit de dorstrommel in diameter en in breedte. Ook het afscheidingsoppervlak van de maaidorsers neemt flink toe.<\/p>\n\n\n\n

Comfort<\/h2>\n\n\n\n

Eind jaren zeventig ontstaat meer en meer aandacht voor de chauffeur. Een zegen. Want dorsen zonder cabine gaat prima, zolang een verkoelend windje van voren komt. Maar met de wind in de rug is de lol er snel af, zeker bij het dorsen van zwaar gelegerde gewassen. Met de introductie van fabriekscabines, zoals die op de Claas Dominator eind jaren zeventig, neemt het comfort snel toe. <\/p>\n\n\n\n

De toenemende capaciteit vraagt in de jaren tachtig om steeds meer afscheidingsoppervlak. Deutz-Fahr en het Deense Dronningborg gaan daarbij het verst: zij bouwen topmodellen met maar liefst acht schudders en blijven toch binnen een transportbreedte van 3 meter. Andere fabrikanten zoeken het in een ander afscheidingssysteem met een axiale dorstrommel of -trommels. International Harvester (later Case IH) komt in 1977 op de markt met een model met een enkele axiaalrotor, twee jaar later dan New Holland. Die fabrikant vierde eerder dit jaar het 50-jarig jubileum van de Twin Rotor-maaidorser. De rotormachines leveren meer capaciteit bij een lager korrelverlies. In Noord-Amerika, Canada en Australi\u00eb verdringen de rotordorsers al snel de schuddermachines. In Europa, waar de telers ook graag het stro verkopen, blijft de schuddermachine aanvankelijk dominant. Dat verandert pas als fabrikanten hybride dorsmachines ontwikkelen: machines met zowel een radiale als een axiale dorstrommel of dorstrommels. Inmiddels heeft bijna elke maaidorserfabrikant wel een hybride maaidorser in het pakket. De kleinere machines zijn overigens nog steeds schuddermachines.<\/p>\n\n\n\n

Een andere ontwikkeling die voortvloeit uit het streven naar een zo breed mogelijke invoer en toch een beperkte voertuigbreedte is het gebruik van rupsen onder de maaidorser. Vooral in West-Europa worden de grote machines tegenwoordig afgeleverd op rupsen. In Noord-Amerika, Canada en Australi\u00eb, waar een grote voertuigbreedte op de weg geen punt is, staan dezelfde machines gewoon op dubbellucht.<\/p>\n\n\n\n

De afgelopen jaren zijn er veel machinefabrikanten gestopt met de bouw van maaidorsers of ze zijn overgenomen. Zo besluit Deutz-Fahr eerder dit jaar de productie van maaidorsers te staken vanwege teruglopende verkopen. Claas, John Deere en New Holland verdelen een groot deel van de koek. Agco speelt met de merken Fendt en Massey Ferguson in Europa en Gleaner in de VS een bijrol. Om met de grote jongens mee te doen, komt de fabrikant in 2017 met de Ideal-maaidorser op de markt. <\/p>\n\n\n\n

Graantelers kunnen steeds lastiger geschoold personeel vinden. Daardoor zitten er noodgedwongen soms onervaren medewerkers achter het stuur. Om die te assisteren ontwikkelen fabrikanten automatische afstelassistentie. Vooral Claas maakt op dat vlak indruk met het elektronische optimalisatiesysteem Cemos: alleen heel ervaren krachten halen meer uit de machine dan Cemos.<\/p>\n\n\n\n

Vermogen<\/h2>\n\n\n\n

De afgelopen vijftien jaar is het motorvermogen van maaidorsers flink toegenomen. De eerste New Holland CR-maaidorser had bij de introductie in 2002 een vermogen van 322 kW (440 pk). 23 jaar later is dat bij het topmodel van de fabrikant toegenomen tot 569 kW (775 pk). De CR11, die vorig jaar in de verkoop ging, heeft een tank van 20.000 liter. New Holland kan de machine leveren met een 18 meter breed maaibord. De gedachte achter die ontwikkeling is dat de effici\u00ebntie van de machine toeneemt, naarmate het maaibord breder wordt: bij een smaller maaibord is er relatief meer vermogen nodig voor de rijaandrijving. Vuistregel is dat de capaciteit van de machine met 25 procent toeneemt als het maaibord 20 procent breder wordt. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
1950<\/div>

Tot halverwege de jaren vijftig wordt het graan door een zelfbinder gemaaid en in schoven gebonden. Het dorsen gebeurt op het boerenerf.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
1954<\/div>

Claas bouwde de getrokken Super-maaidorser van 1946 tot 1978. In totaal bouwde Claas er 65.000 stuks.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
1958<\/div>

De eerste zelfrijdende maaidorsers hadden nog geen lospijp. Een medewerker zakte op een platform het graan af.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
1972<\/div>

In de jaren zeventig groeien de maaidorsers nogal. Door grotere dors\u00adtrommels en meer afscheidingsoppervlak neemt de capaciteit van de machines flink toe.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
1978<\/div>

De Claas Dominator kon geleverd worden met een luxe fabriekscabine. Inmiddels bouwt de fabrikant ook cabines voor andere machinefabrikanten.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
2017<\/div>

Agco introduceerde in 2017 de Ideal-maaidorser die zowel onder het Fendt- als het Massey Ferguson-label op de markt wordt gebracht.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
2024<\/div>

Het topmodel van de New Holland CR-serie, de CR11 heeft een vermogen van 569 kW (775 pk) en een graantank van 20.000 liter.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De grootste en modernste maaidorsers dorsen op een goede dag 100 ton graan per uur. Met de dorskast lukte dat 75 jaar geleden nog niet in een week.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":94575,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":83,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-94571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oogsttechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94571"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94579,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94571\/revisions\/94579"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94571"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=94571"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=94571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}