{"id":94658,"date":"2025-09-08T09:00:22","date_gmt":"2025-09-08T07:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=94658"},"modified":"2025-09-08T09:00:22","modified_gmt":"2025-09-08T07:00:22","slug":"aardappelen-in-de-gaten-houden-tijdens-de-bewaring","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20250908\/aardappelen-in-de-gaten-houden-tijdens-de-bewaring\/","title":{"rendered":"Aardappelen in de gaten houden tijdens de bewaring"},"content":{"rendered":"

Kwalitatief goede landbouwproducten afleveren is topsport bedrijven. Voor topsport is het meten en beoordelen van gegevens essentieel. Niet alleen tijdens de teelt, maar ook in de tweede helft: tijdens de bewaring. <\/p><\/div>\n\n\n

In het groeiseizoen besteedt de teler veel aandacht aan zijn producten. Hij meet en legt zaken vast. Dan komt de oogst en het inschuren. Ook in deze tweede helft is het meten en vastleggen van groot belang, onder meer om de gewichtsverliezen te monitoren. Gemiddeld is het gewichtsverlies bij aardappelen in de eerste maand van de bewaring 1 tot 3 procent en daarna 0,5 tot 0,6 procent per maand. Dit betekent dat een consumptieaardappelenteler die tot eind december bewaart gemiddeld een verlies heeft van 2 tot 3 procent. Een teler die tot eind april bewaart, komt gemiddeld uit op 4 tot 6 procent gewichtsverlies. Maar de onderlinge verschillen zijn groot. Waar de ene teler het verlies beperkt tot 4 procent, gaat bij de ander 10 procent gewicht verloren.<\/p>\n\n\n\n

Gewichtsverliezen tijdens het bewaren bestaan voor 90 procent uit vochtverliezen. Die ontstaan door een dampspanningsverschil tussen de knol en de omgeving. Dat begint als de omgeving een luchtvochtigheid heeft van minder dan 95 procent. Dit wordt al bereikt als de lucht in beweging komt. Gelukkig laat minder dan 1 procent van de schil vocht door. Om vochtverlies te voorkomen, is een goed verkurkte schil nodig. Dan wordt de maximale afgifte al bereikt bij een luchtstroom van 6 tot 7 procent van de ventilatienorm. De invloed van het aantal uren dat je ventileert, is daarmee groot. Het helpt ook om alleen te ventileren als de luchtvochtigheid buiten hoog is. Maar echt goed lukt dat niet, omdat er dan te weinig geschikte uren overblijven. Het is beter om zoveel mogelijk vocht of koude af te voeren per uur dat je ventileert. Tijdens het inkoelen is een groot verschil tussen de product- en de inblaastemperatuur vaak geen probleem. Je beperkt het aantal ventilatie-uren en morgen ga je weer verder. Bedenk bij dit alles dat je met elk uur ventileren vocht afvoert. Minder draaiuren leiden tot minder vochtverlies.<\/p>\n\n\n\n

Voelers<\/h2>\n\n\n\n

Om effectief te ventileren, zijn voldoende productvoelers essentieel. De vuistregel daarbij is \u00e9\u00e9n voeler per 100 ton aardappelen. Maar nog belangrijker is dat de voelers op de juiste plek in de partij staan: op kritieke plekken, zoals de warmste en koudste plek, maar ook plekken in de partij die je niet vertrouwt of op plekken waar minder lucht komt.<\/p>\n\n\n\n

In een losgestorte partij met een roostervloer is de luchtverdeling vanuit de ventilatiekelder redelijk egaal. De koudste plekken zullen onderin de partij zitten, omdat daar het afkoelen als eerste begint. Om die temperatuur te meten, moet je ofwel een voeler instorten of een voeler door het rooster in de partij steken. Om te voorkomen dat je bij het uitschuren de voeler vergeet, kun je bijvoorbeeld een rood-wit lint meestorten.<\/p>\n\n\n\n

Bij een partij met bovengrondse kokers zitten de koudste plekken vaak boven de kokers en de warmste plekken tussen de kokers, omdat daar nu eenmaal minder lucht komt dan boven de kokers. Ook in de lengte van de bewaring zitten vaak verschillen in temperatuur. Bij kokers, maar ook bij kisten, is de luchtverdeling in de lengte niet altijd ideaal. Verder kan de plek van de inlaat- of uitlaatluiken van invloed zijn, net als de plekken met meer grond of vocht. Ook op die plekken is het verstandig om de temperatuur te meten.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens het bewaren moet je met al deze temperatuurmetingen rekeninghouden. Bij het drogen is een net geoogste partij vaak niet homogeen. Vochtige plekken zullen een lagere temperatuur krijgen dan droge plekken. Op zich is dat niet erg, zolang je er maar rekening mee houdt. De verschillen worden vanzelf kleiner en met de temperatuurvoelers kun je het droogproces goed volgen.<\/p>\n\n\n\n

Bij het drogen is het belangrijk dat je de koudste voeler als regelvoeler kiest. In de praktijk kan het verschil tussen twee voelers tijdens het drogen al snel meer dan 1,5 graad Celsius zijn. Als de inblaaslucht 1 tot 1,5 graad kouder is, ontstaat er condensatie in de natte en koude plekken.<\/p>\n\n\n\n

Ook tijdens het inkoelen is het belangrijk om te regelen op de juiste voeler(s). Uit onderzoek blijkt dat het afkoelen van de partij bovenin drie keer zo lang duurt als onderin. Op het moment dat de partij onderin op temperatuur is, moet het koelen bovenin nog beginnen. Tijdens het koelen zullen dus temperatuurverschillen ontstaan. Bekijk daarom regelmatig alle voelers, zodat je een beeld hebt van wat je aan het doen bent. Om het aantal draaiuren te beperken is het tijdens de bewaarperiode verstandig om de inblaaslucht voldoende koud te kiezen. Het is dan wel belangrijk dat er onderin de partij een voeler zit. Hiermee voorkom je dat het product op die plek te koud wordt. Daarbij moet je uiteraard ook kiezen op welke voeler je regelt. De koudste, de warmste, het gemiddelde, ze hebben allemaal een ander effect. Kies je voor 3 graden Celsius koudere buitenlucht ten opzichte van de koudste, dan blijft de temperatuur van de inblaaslucht dalen. De temperatuur onderin daalt dan verder dan wanneer je kiest voor de warmste voeler.<\/p>\n\n\n\n

Intern ventileren<\/h2>\n\n\n\n

Met veel voelers op de juiste plek zie je daarnaast de temperatuurverschillen in de partij. De neiging kan zijn om deze verschillen te verkleinen door intern te ventileren. Maar dat is niet altijd verstandig. Bedenk dat je bij ventileren de luchtvochtigheid rondom de aardappel verlaagt. Als die luchtvochtigheid lager dan 95 procent is, begint de aardappel vocht af te geven. Veel intern ventileren leidt dus tot extra ontvochtiging.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast is intern ventileren niet altijd nuttig. Meestal ontstaan de verschillen doordat er eerder koude lucht op de ene plek komt dan op de andere plek. Als ik dat vandaag door intern ventileren weghaal, ontstaat dat verschil er morgen weer als ik koel. Achterhaal daarom waarom de temperatuurverschillen ontstaan en of dat een probleem is. Pas als ze te groot worden of als er condensatie in het product ontstaat, is intern ventileren wenselijk.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Krimpzak<\/div>

Met krimpzakken in de partij kun je achteraf de indroging van een partij achterhalen.\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Voelers<\/div>

Temperatuurvoelers op de juiste plek in de partij zijn je \u2018ogen\u2019 in de bewaarcel.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kwalitatief goede landbouwproducten afleveren is topsport bedrijven. Voor topsport is het meten en beoordelen van gegevens essentieel. Niet alleen tijdens de teelt, maar ook in de tweede helft: tijdens de bewaring.<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":94660,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":74,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-94658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bewaring","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94662,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94658\/revisions\/94662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94658"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=94658"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=94658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}