{"id":94906,"date":"2025-10-06T07:30:00","date_gmt":"2025-10-06T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=94906"},"modified":"2025-09-24T11:34:37","modified_gmt":"2025-09-24T09:34:37","slug":"75-jaar-bietenrooiers-naar-een-enkele-fase","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20251006\/75-jaar-bietenrooiers-naar-een-enkele-fase\/","title":{"rendered":"75 jaar bietenrooiers: naar een enkele fase"},"content":{"rendered":"

In 75 jaar van vier, naar drie, naar twee fasen en tot slot naar bietenrooiers die in \u00e9\u00e9n werkgang zowel ontbladeren, koppen, rooien en verzamelen. <\/p><\/div>\n\n\n

Hoewel de Duitser Otto Wilke al in 1927 een eerste bietenrooier had ontwikkeld, bleef de suikerbietenoogst nog jaren erg arbeidsintensief. In het januarinummer van Landbouw-Mechanisatie uit 1951 doet een redacteur verslag van een bietenrooidemonstratie in het Engelse Heslerton. Hij ziet er veel \u2018volledige rooimachines\u2019, die rondom een trekker zijn gebouwd en die in \u00e9\u00e9n werkgang de bieten koppen, lichten en reinigen en via een elevator afleveren in een wagen die naast de rooier rijdt. Met drie arbeidskrachten en twee trekkers ligt de capaciteit op \u00e9\u00e9n tot twee hectare per dag. Dat de meeste ruimte op de demonstratie was ingeruimd voor deze eenfaserooiers \u2018doet vermoeden dat men in Engeland, ten koste van het loof, de voorkeur geeft aan arbeid besparen\u2019. In Nederland zijn de bietenkoppen gewild voer voor het vee en daarom rooien veel telers hun \u2013 al dan niet gekopte \u2013 bieten vaak nog met eenvoudige lichters. Met een bietengreep laadt een medewerker ze vervolgens op een kar. Behalve dan in het najaar van 1954, waarin het zo nat is dat bieten vrijwel niet mechanisch kunnen worden gelicht. Alleen de bietentang biedt dat najaar nog uitkomst.<\/p>\n\n\n\n

Op een rooidemonstratie in West-Duitsland in 1960 zijn volop tweerijige bietenrooiers te zien. Indrukwekkend, vindt de redacteur van dienst, al zal de afvoer van de bieten dan wel goed geregeld moeten worden. Juist door de grote capaciteit, dicht hij deze machine geen grote toekomst toe in Nederland. Toch rijdt drie jaar later op een rooidemonstratie in Numansdorp, voor het eerst een zesrijige Volvo-rooier met een Volkswagen-motor rond. De compacte machine legt zowel het blad als de gerooide bieten van twaalf rijen op het veld in langszwaden. Opnieuw stelt de redacteur de vraag of een rooimachine met een zo grote capaciteit interessant is voor de kleine boerenbedrijven in Nederland.<\/p>\n\n\n\n

Tweefasesysteem<\/h2>\n\n\n\n

Jazeker, luidt het antwoord, al wordt de bietenoogst door de hoge investeringen wel steeds meer een klus voor samenwerkingsverbanden van boeren of loonbedrijven. Franse machinefabrikanten als Matrot, Herriau en Moreau nemen het voortouw bij de ontwikkeling van zesrijige rooiers. Aanvankelijk kiezen ze ervoor om bieten afzonderlijke te ontbladeren, te lichten en te laden. Maar meer en meer stappen ze over naar een tweefasesysteem, waarbij alleen het opladen nog in een aparte werkgang gebeurt. Soms bouwen de fabrikanten de ontbladerbak en nakoppers voorop de trekker en de rooier erachter, steeds vaker komen de fabrikanten ook met zelfrijders op de markt. In een enkel geval monteren ze achter de achteras van de zelfrijder nog een lader, zodat de bieten meteen afgevoerd kunnen worden. Gek genoeg houden de Duitse fabrikanten als Stoll, Schmotzer en Kleine tot in de jaren tachtig vast aan \u00e9\u00e9n- en tweerijige machines achter de trekker. Pas nadat de Duitse fabrikanten Ropa en Holmer zesrijige machines gaan ontwikkelen, omarmen de Duitse boeren de zesrijer.<\/p>\n\n\n\n

Achteraf kun je vaststellen dat de gebroeders Vervaet het goed hebben gezien<\/span><\/section>\n\n\n\n

In Nederland zitten fabrikanten ook niet stil. Zo bouwt Riemens uit IJzendijke (Z.) in 1972 al een werktuigendrager met een vermogen van 66 kW (90 pk). Ontbladeren doet deze machine nog in een aparte werkgang, het koppen gebeurt tussen de wielen en achter de achterwielen hangt de rooier. Opladen volgt daarna in een aparte werkgang. Iets verderop in Biervliet (Z.) bouwen Walter en Marcel Vervaet een zelfrijdende \u00e9\u00e9nfaserooier, die in de natte herfst van 1974 een schot in de roos blijkt. Dat is onder meer het gevolg van het ontbladeren, koppen en rooien v\u00f3\u00f3r de wielen. Dat heeft grote voordelen voor de reiniging. Alle grond die je er met de wielen n\u00edet aansmeert, hoef je er later bij de reiniging ook niet af te halen. Bovendien kunnen er brede banden onder de machine gemonteerd worden. De bunker biedt voordelen in de logistiek. Trekker en kieper \u2013 die in het natte najaar snel in de prut blijven steken \u2013 kunnen gewoon op de kopakker blijven staan.<\/p>\n\n\n\n

Achteraf kun je vaststellen dat de gebroeders Vervaet de tijdgeest goed hebben aangevoeld. De rooiers die anno 2025 de bietenoogst binnenhalen, rooien de bieten allemaal v\u00f3\u00f3r de wielen en hebben een bunker, zodat de kieper niet meer het land op hoeft. Om een nog grotere bunkercapaciteit te cre\u00ebren zijn de grootste machines inmiddels voorzien van drie assen.<\/p>\n\n\n\n

Axiaalrollen<\/h2>\n\n\n\n

Het reinigen van bieten is altijd een belangrijk thema geweest. Om de grond van de bieten te verwijderen, werden aanvankelijk kettingen, toen reinigingszonnen en in de laatste jaren ook axiaalrollenbedden ingezet. De eerste keer dat LandbouwMechanisatie een axiaalrollenset zag, was op een bietenrooidemonstratie in Tsjecho-Slowakije in het najaar van 1969. De set van vier \u2018tegen elkaar indraaiende cilinders met vijzelprofiel\u2019 waren gemonteerd op een drierijige rooier. Toch zou het nog dik twintig jaar duren voordat we deze techniek terugzagen op de westerse bietenrooiers. <\/p>\n\n\n\n

Rond de eeuwwisseling bouwt menig fabrikant ook een negen- of twaalfrijer. In Oost-Europa, waar de percelen groot zijn en de politie minder streng op brede machines, zijn de rooiers een succes. In West-Europa, waar de brede rooiunit voor transport moet worden afgekoppeld, kiezen de meeste loonwerkers nog steeds voor een zesrijer. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
1927<\/div>

De Duitse ingenieur Otto Wilke bouwt in 1927 de eeste suikerbietenrooier. Toch zou het nog zeker 30 jaar duren voordat boeren ermee aan de gang gaan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
1951<\/div>

In de jaren vijftig worden nog veel bieten met de hand opgeladen en met paard en wagen naar huis gereden.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
1963<\/div>

Op een rooidemonstratie in 1963, toont Volvo zijn zesrijige bietenrooier. De rooier legt het blad en bieten op langszwaden.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
1969<\/div>

Eind 1969 ziet een redacteur van LandbouwMechanisatie voor het eerst een axiaalrollenbed. Pas 20 jaar later werd de reinigingsset gemeengoed op de rooiers.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
1974<\/div>

Technisch werkte de eerste Vervaet-rooier nog niet perfect. Maar in de natte herfst van 1974 bleef de machine niet vastzitten in de modder.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
1988<\/div>

Franse fabrikanten, zoals Moreau hebben lang vastgehouden aan rooiers tussen de wielen. Het concept is inmiddels achterhaald.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
2024<\/div>

Agrifac presenteert in 2024 de 12-rijige Exxact Hexx Traxx-bietenrooier. De twaalfrijers zijn vooral populair in Oost-Europa.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 75 jaar van vier, naar drie, naar twee fasen en tot slot naar bietenrooiers die in \u00e9\u00e9n werkgang zowel ontbladeren, koppen, rooien en verzamelen.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":94912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":83,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[124,645],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-94906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oogsttechniek","tag-agrifac","tag-vervaet","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94914,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94906\/revisions\/94914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94906"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=94906"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=94906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}