{"id":96426,"date":"2026-02-10T08:30:33","date_gmt":"2026-02-10T07:30:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=96426"},"modified":"2026-02-10T08:30:34","modified_gmt":"2026-02-10T07:30:34","slug":"investeren-in-afzuiging-in-sorteerruimten-waar-moet-je-op-letten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20260210\/investeren-in-afzuiging-in-sorteerruimten-waar-moet-je-op-letten\/","title":{"rendered":"Investeren in afzuiging in sorteerruimten – Waar moet je op letten?"},"content":{"rendered":"

Stof is een sluipende vijand in de sorteerruimte. Het tast de gezondheid aan \u00e9n vormt een risico voor gevoelige optische sorteerapparatuur. Geen wonder dat steeds meer telers investeren in stofafzuiging. Waarop moet je letten bij de investering in zo\u2019n installatie? <\/p><\/div>\n\n\n

Stof is schadelijk voor de gezondheid. De schadelijkheid is afhankelijk van het soort stof, de hoeveelheid, de blootstellingsduur en de grootte van de stofdeeltjes. De grovere stofdeeltjes die in de neus en\/of keel blijven hangen, leiden in het gunstigste geval tot wat irritatie van de luchtwegen en een zwarte zakdoek aan het eind van de dag. Kwalijker voor de gezondheid is het fijnere, zogeheten respirabel stof (stofdeeltjes kleiner dan 4 micrometer). Die stofdeeltjes zijn zo klein dat ze diep in de longen terecht kunnen komen. Bij structurele blootstelling kan dat op lange termijn leiden tot ernstige ziekten als COPD en kanker.<\/p>\n\n\n\n

Maar los van het gezondheidsaspect wil je in tijden van personeelskrapte en goed werkgeverschap geen werknemers dag in dag uit een stoffige ruimte insturen, vindt een groeiend aantal pootgoedtelers. Akkerbouwers sturen hun personeel ook niet meer op pad met een trekker zonder cabine. De investering van 50.000 euro tot 1,5 ton in een stofafzuiginstallatie (afhankelijk van de grootte en uitvoering) vloeit dan ook voort uit de schaalvergroting en de professionaliseringsslag die de sector het afgelopen decennium heeft gemaakt.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>

Investering in personeel<\/h3>

Johan de Groene van De Groene Agri uit Rutten (Fl.) pakte vier jaar geleden in \u00e9\u00e9n keer het stofprobleem aan met de investering in een totaaloplossing van Jongejans Luchttechniek. Hoewel de investering in stofafzuiging geen geld oplevert, is hij heel tevreden over het resultaat van de twee filterafzuiginstallaties. \u201cHet is niet meer van deze tijd om werknemers in een stoffige en ongezonde ruimte te laten werken.\u201d<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Om te achterhalen wat er op het gebied van stofbestrijding in sorteerruimtes wenselijk en mogelijk is, legt LandbouwMechanisatie zijn oor te luister bij twee leveranciers van stofafzuigapparatuur: Jongejans Luchttechniek uit Den Helder (NH.) en Meconaf uit Franeker (Fr.).<\/p>\n\n\n\n

Stofbron isoleren<\/h2>\n\n\n\n

Stof ontstaat op plekken waar droge knollen in beweging komen en elkaar raken, zoals bij de kistenkantelaar, de sorteermachine, de opzakmachine en bijvoorbeeld de plekken in de sorteerlijn waar het product van de ene op de andere band terechtkomt. Zonder maatregelen kan het stof vrijelijk in de ruimte dwarrelen en zich verder door de sorteerruimte verspreiden, vertelt R\u00e9mon Koopman van Jongejans Luchttechniek.<\/p>\n\n\n\n

De eerste stap bij stofbestrijding is het inventariseren van die stofbronnen en die vervolgens isoleren. Daarvoor zijn zogeheten stoftenten ontwikkeld. Dat zijn op maat gemaakte plastic tenten die de stofbron zo goed mogelijk omsluiten. Een buis bovenop de stoftent wordt aangesloten op een afzuigunit. Dankzij een lichte onderdruk in de stoftent blijft het stof als het ware gevangen in de tent en wordt het via de afvoerbuis afgezogen. Hoe beter de stoftent is afgesloten \u2013 met bijvoorbeeld plastic lamellen \u2013 hoe minder afzuigcapaciteit nodig is, zegt Bas Ruijgrok van Meconaf. \u201cAls de stoftent bijna dicht is, kun je bij wijze van spreken afzuigen met een rietje.\u201d <\/p>\n\n\n\n

De afvoerbuizen van alle stoftenten in een sorteer- of verpakkingsruimte komen via een grote dikke buis uit bij een afzuigunit. Deze unit, waarvan de capaciteit kan oplopen tot zo\u2019n 21.500 kuub lucht per uur, zuigt de lucht door filterpatronen heen en blaast de schone, gefilterde lucht terug de sorteerruimte in. Op die manier houd je de stookkosten in de sorteerruimte onder controle.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Overdruksysteem leeskamer<\/div>

Jongejans maakt in de leeskamer gebruik van buizen in het plafond die verse lucht verdelen en het stof naar beneden drukken.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Afsluiters<\/div>

Om energie te besparen kunnen afzuigpunten boven stoftenten van machines die niet in gebruik zijn, worden afgesloten.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Stofbronnen isoleren<\/div>

Het idee van stofbestrijding is dat elke stofbron (elke plek waar stof ontstaat) wordt ge\u00efsoleerd met een stoftent.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

In de vierkante stofafzuigunits, die zowel in als buiten de loods kunnen worden geplaatst, zitten filterpatronen die minimaal twee keer per dag met perslucht moeten worden gereinigd op het moment dat de installatie niet in bedrijf is. Daarvoor zijn in de vierkante kast persluchttanks geplaatst, die met een luchtstoot van 8 bar de filters in tegengestelde richting schoonblazen.<\/p>\n\n\n\n

Om te voorkomen dat vuil te diep in de filters gaat zitten, worden de filters ook af en toe lichtjes gereinigd als de installatie in bedrijf is, op het moment dat de weerstand in de filters te ver oploopt, vertelt Koopman. Maar deze reiniging is minder effectief dan de reiniging als de unit buiten bedrijf is. De filterpatronen zijn niet bestand tegen het materiaal van jutezakken. Daarom wordt bij de opzakmachine een afzuigpunt gemaakt, waarvan de lucht door een pluizenvanger wordt gereinigd.<\/p>\n\n\n\n

Cycloon<\/h2>\n\n\n\n

Waar een filterafzuiginstallatie de standaard is voor aardappelsorteerbedrijven, is een cyclooninstallatie het aangewezen systeem om vellen en stof af te zuigen bij bollen- en uienbedrijven, vertelt Ruijgrok. Een cyclooninstallatie scheidt vuil van de afgezogen lucht met behulp van centrifugaalkracht: de vellen zakken langs de wand van de installatie naar beneden. Stofdeeltjes zijn daarvoor te licht en daarom wordt de lucht naar buiten afgevoerd. E\u00e9n en ander betekent dat er bij een cyclooninstallatie veel warme lucht wordt afgevoerd. Voor bedrijven die de afzuiginstallatie jaarrond gebruiken \u2013 en de warmte daarom graag in de sorteerruimte houden \u2013 leveren zowel Jongejans als Meconaf gecombineerde installaties: cyclooninstallaties met filters, die net als die van de filterinstallaties, weer worden gereinigd met perslucht. Je krijgt dan een tweetrapsfiltering van de lucht: eerst haalt de cycloon de vellen eruit en het filterpakket richt zich vervolgens op de verwijdering van het stof. In dat geval kan de retourlucht wel weer terug naar de sorteerruimte worden geblazen. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Pluizenvanger<\/div>

Een filterzuiginstallatie kan slecht tegen het stof uit jute zakken. Daarom wordt bij de afzakker een apart pluizenfilter geplaatst.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Afzuigkappen<\/div>

Om vellen af te zuigen worden boven de band afzuigkappen gemonteerd die zijn aangesloten op een cycloonafzuiginstallatie.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Cycloonfilterinstallatie<\/div>

Uienverwerkers die jaarrond werken, kiezen vaak voor een cycloonfilterinstallatie. Die haalt zowel de vellen als stof uit de lucht.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Voor het afzuigen van bollen- en uienvellen maken leveranciers gebruik van op maat gemaakte afzuigkappen die boven een transportband worden geplaatst. Dat werkt prima bij een niet al te dikke uienlaag. Is de stroom uien of bollen dikker, dan komt windshifting om de hoek kijken. \u201cWindshifting is d\u00e9 techniek voor het scheiden van lichte delen zoals vellen, loof en los zand uit de productstroom\u201d, zegt Koopman. \u201cMet gecontroleerde luchtstromen worden deze lichte verontreinigingen bij de overgang van de ene op een volgende band weggeblazen en afgezogen, terwijl het product zijn weg op de band vervolgt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Leesruimte<\/h2>\n\n\n\n

Om stofoverlast in de leesruimte te beperken, leveren de leveranciers overdruksystemen die losstaan van de afzuiginstallatie. Schone lucht wordt via een pijp van buiten aangezogen, gefilterd en eventueel elektrisch verwarmd. Vervolgens wordt de lucht van bovenaf in de leesruimte geblazen. Deze lucht drukt het stof in de leeskamer naar beneden en daarna de ruimte uit.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>

Bedrijfsstofzuiger<\/h3>

Hoe goed een stofafzuiginstallatie ook werkt, ook een goede bedrijfsstofzuiger is onmisbaar voor een goed stofbestrijding. Net als in de woonkamer op het dressoir ontstaat er ook in sorteerruimten met een prima afzuiginstallatie telkens nieuw stof. Het zit in de pallets, kisten en zakken en dwarrelt bij elke windvlaag op of komt in beweging als je met heftruck door de ruimte rijdt. Telers met een goede stofafzuiging ervaren overigens wel dat het stofzuigen van de sorteerruimte met een goede stofafzuiging veel minder tijd vraagt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stof is een sluipende vijand in de sorteerruimte. Het tast de gezondheid aan \u00e9n vormt een risico voor gevoelige optische sorteerapparatuur. Geen wonder dat steeds meer telers investeren in stofafzuiging. Waarop moet je letten bij de investering in zo\u2019n installatie?<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":96433,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":74,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[106,74],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-96426","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akkerbouw","category-bewaring","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96435,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96426\/revisions\/96435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96426"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=96426"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=96426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}