{"id":97075,"date":"2026-04-10T07:50:00","date_gmt":"2026-04-10T05:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/?p=97075"},"modified":"2026-04-09T12:43:03","modified_gmt":"2026-04-09T10:43:03","slug":"regels-aangescherpt-duurdere-koudemiddelen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/artikel\/20260410\/regels-aangescherpt-duurdere-koudemiddelen\/","title":{"rendered":"Regels aangescherpt – Duurdere koudemiddelen"},"content":{"rendered":"

De regels voor het gebruik van koudemiddelen in koelcellen worden de komende jaren aangescherpt. Als gevolg daarvan beginnen koudemiddelen duurder te worden. Dat is reden om te kijken of een investering in een vervangende koeling met een natuurlijk koudemiddel al zinvol is. <\/p><\/div>\n\n\n

Koudemiddelen met fluorkoolwaterstoffen (HFK\u2019s), ook wel F-gassen genoemd, tasten de ozonlaag aan en dragen bij aan de opwarming van de aarde. Vanwege die schadelijkheid worden deze middelen de komende jaren stapsgewijs uitgefaseerd. Zo zijn er eisen opgesteld voor het bijvullen van deze middelen met alleen gerecycled koudemiddel en wordt de productie van F-gassen de komende jaren aan banden gelegd. In 2050 mogen er zelfs helemaal geen F-gassen meer worden geproduceerd. Op termijn moet dat leiden tot een situatie waarin nieuwe koelinstallaties volledig vrij zijn van schadelijke F-gassen.<\/p>\n\n\n\n

De directe gevolgen van de aangescherpte regelgeving beginnen steeds zichtbaarder te worden: koudemiddelen worden steeds duurder. Als een koelinstallatie met 100 kg koudemiddel leegloopt, betaal je vandaag de dag zomaar 10.000 euro voor een nieuw koudemiddel. Bedenk daarbij dat de maximale productie van deze koudemiddelen volgend jaar wordt gehalveerd en in 2030 nog eens met 60 procent moet worden afgebouwd. Het laat zich raden wat dat met de prijs doet.<\/p>\n\n\n\n

Bij een bestaande koeling is het daarom goed om af te wegen wat je met die koeling gaat doen. Bij lekkage kun je immers een forse onderhoudspost tegemoet zien door de hoge prijs van het koudemiddel. DLV Advies adviseert om bij die afweging twee zaken mee te nemen: de kwetsbaarheid van het bedrijf en de leeftijd en uitvoering van de koeling. De eerste vraag is hoe afhankelijk je bedrijf is van de koeling. Kies je voor doordraaien tot het moment dat een onderhoudsbeurt te duur is, dan moet je wel een alternatief achter de hand hebben. Heb je elders koelruimte, kun je het product op dat moment afzetten of kun je het zonder koeling nog langer bewaren?<\/p>\n\n\n\n

Levensduur<\/h2>\n\n\n\n

Neem daarnaast de levensduur en het aantal draaiuren van de installatie mee in de afweging. Een koeling die net in gebruik is, gaat op papier 30 tot 40 jaar mee. Maar in de loop van de tijd worden de verbindingen in het leidingwerk zwakker en neemt het risico op een lekkage toe. Vooral verbindingen die tijdens het gebruik en het opstarten trillen, zijn kwetsbaar. Reken daarom in de praktijk met een levensduur van 25 tot 30 jaar.<\/p>\n\n\n\n

De vervolgvraag is wat je gaat doen met die bestaande koeling. Ga je die vervangen? Als de risico\u2019s niet te groot zijn, dan is doorgaan met een bestaande koeling altijd de goedkoopste oplossing \u2013 totdat het moment van die dure onderhoudsbeurt aanbreekt. Een alternatief is om bij lekkage te kiezen voor een ander koudemiddel en een gedeeltelijke vervanging van de installatie. Bedenk dan wel dat dit de levensduur van de koeling maar beperkt verlengt. Daarnaast handhaaf je het risico van duur koudemiddel bij lekkage. Vaak is een nieuwe installatie daarom aantrekkelijker. Zeker ook omdat een nieuwe installatie vaak minder energie verbruikt en dat onderhoudsbeurten en verplichte controles goedkoper zijn.<\/p>\n\n\n\n

Kies je voor een nieuwe installatie, dan is de vraag voor welke installatie je moet kiezen. Vooral kleinere installaties van 20 tot 50 kW met schadelijke F-gassen zijn in aanschaf goedkoper dan installaties met natuurlijke koudemiddelen. Maar let op: het koudemiddel R449 heeft een zogeheten hoog aardopwarmingsvermogen (GWP) van 1.397. Dat betekent dat bijvullen met dit koudemiddel vanaf 2032 lastig wordt. Middelen met een GWP van 750 hebben ook een risico. Installaties mogen weliswaar langer met deze koudemiddelen worden bijgevuld, maar doordat de productie ervan wordt verlaagd (en over 25 jaar wordt verboden), wordt bijvullen steeds duurder. Kijk daarom niet alleen naar de aanschafkosten van een installatie, maar maak een inschatting van de jaarkosten. De verschillen tussen een natuurlijk koudemiddel en F-gassen zijn dan niet meer zo groot.<\/p>\n\n\n\n

Veel telers vragen zich af welk natuurlijk koudemiddel zij moeten kiezen bij een nieuwe installatie. In hoofdlijnen is er de keuze uit drie natuurlijke koudemiddelen: propaanachtigen, CO2 of ammoniak. In de praktijk worden vooral de eerste twee aangeboden. Alle drie middelen zijn qua energieverbruik in basis zuinig. Vaak wordt bij natuurlijke koudemiddelen gewezen op de risico\u2019s: propaan is brandgevaarlijk en explosief, CO2 is dodelijk en ammoniak is giftig. Om de risico\u2019s voor de gebruiker te beperken, is detectie van deze middelen in een verblijfsruimte (een ruimte waar mensen verblijven) verplicht, tenzij de inhoud heel klein is. Het is de vraag of koelcellen, die alleen gebruikt worden voor opslag van producten, hieronder vallen. Bovendien ontstaan de risico\u2019s pas bij een hogere concentratie. Zo wordt CO2 pas boven de 3 procent gevaarlijk en pas boven de 4 procent dodelijk. Propaan is pas explosief als de concentratie boven de 2,1 procent komt. Daaronder is de concentratie te laag om te exploderen. Beide gassen zijn zwaarder dan lucht, waardoor de concentratie onderin de bewaring wel hoger kan oplopen dan bovenin.<\/p>\n\n\n\n

Explosierisico<\/h2>\n\n\n\n

Door het explosiegevaar van propaan moet de installatie voldoen aan de Europese ATEX-richtlijn. Wat exact nodig is, moet de installateur bepalen. Een handvat is dat er binnen geen explosierisico is bij maximaal 5 kg propaan en buiten bij maximaal 50 kg. Zolang de vulling onder die hoeveelheden blijft, stellen gemeenten en verzekeraars ook geen aanvullende eisen. Logisch. Want om met die 5 kg binnen een explosief mengsel met 2,1 procent propaan te krijgen, is circa 125 kuub lucht nodig. In de meeste opslagcellen zit veel meer lucht, waardoor het mengsel nooit explosief kan worden.<\/p>\n\n\n\n

Voor de risico\u2019s van CO2 is detectie nodig. De hoge druk van CO2 (50 in plaats van 10 bar) stelt daarnaast hogere eisen aan onder meer de leidingen en de verbindingen. Ten slotte is bij beide middelen het risico te beperken door onderdelen waar een risico op lekkage is, buiten de ruimte te plaatsen.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
Storingslampen<\/div>

Bij veel storingen, wordt het tijd om na te denken over een vervangende koeling.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
Geluidssignaal<\/div>

Als de detectie lekkage signaleert, gaat er een geluidsalarm af.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De regels voor het gebruik van koudemiddelen in koelcellen worden de komende jaren aangescherpt. Als gevolg daarvan beginnen koudemiddelen duurder te worden. Dat is reden om te kijken of een investering in een vervangende koeling met een natuurlijk koudemiddel al zinvol is.<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":97076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":106,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[698,106],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-97075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-akkerbouw","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97079,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97075\/revisions\/97079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97075"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=97075"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/landbouwmechanisatie\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=97075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}