{"id":19600,"date":"2023-04-26T07:32:00","date_gmt":"2023-04-26T05:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/?p=19600"},"modified":"2023-04-13T13:07:18","modified_gmt":"2023-04-13T11:07:18","slug":"nils-van-ligten-maaier-is-slechte-grazer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/artikel\/20230426\/nils-van-ligten-maaier-is-slechte-grazer\/","title":{"rendered":"Nils van Ligten: ‘Maaier is slechte grazer’"},"content":{"rendered":"

Maaien is een slechte imitatie van grazen, vindt ecologisch hovenier Nils van Ligten. Maar het is nu eenmaal noodzakelijk om verruiging te voorkomen. Om de schade aan flora en fauna te beperken, moet je het maaibeleid aanpassen aan de soorten die je vindt. <\/p><\/div>\n\n\n

Of dieren en planten nu een beschermde status hebben of niet, de zorgplicht uit de Wet natuurbescherming schrijft voor dat je bij het groenbeheer schadelijke gevolgen voor flora en fauna moet voorkomen. Gelukkig voor groenaannemers wordt de soep niet zo heet gegeten als zij wordt opgediend. \u201cJe kunt bij maaien niet met alle planten en dieren rekening houden\u201d, zegt Nils van Ligten. \u201cJe doet altijd wel wat verkeerd. Maar het uitgangspunt moet zijn dat je zo goed mogelijk weet wat zich in het veld afspeelt en dat je het maaibeleid daarop aanpast.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Van Ligten runt al negentien jaar het ecologisch hoveniersbedrijf Klavertje Vier in Wapserveen (Dr.). Opdrachtgevers zijn gemeenten, natuurbeheerders, scholen, bedrijven en een enkele particulier. Het werkgebied is Noord-Nederland, hoofdactiviteit is maaien. Bij al zijn opdrachtgevers probeert hij flora en fauna zoveel mogelijk te helpen en te ontzien.<\/p>\n\n\n\n

Waarom maaien we eigenlijk?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cAls je zonder ingrepen de natuur haar gang laat gaan, dan groeit naar verloop van tijd overal bos. Dat is de natuurlijke successie. Op grote natuurterreinen kun je heel goed grazers inzetten om verbossing te voorkomen. Die vreten het smakelijke dominante gras en jonge boompjes, waardoor je licht cre\u00ebert dat bloemrijke kruiden in staat stelt om te groeien. Maar je kunt niet op elk terrein grazers inzetten. En dus moeten we die terreinen twee tot drie keer per jaar maaien.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Wat zijn  de gevolgen voor flora en fauna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cNet als met grazen, cre\u00eber je met maaien omstandigheden waarin bloemrijke kruiden zich kunnen ontwikkelen. Maar maaien leidt ook tot een schokbeweging bij vooral de kleinere fauna. Maaien is nu eenmaal een slechte imitatie van grazen. De beestjes kunnen nergens heen. Het hele leefgebied is in \u00e9\u00e9n keer verdwenen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hoe kun je de overlevingskansen vergroten? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cDoor eerst het terrein goed te verkennen, zodat je weet welke soorten er op het terrein voorkomen. Zelf probeer ik minimaal \u00e9\u00e9n keer per maand de velden te bezoeken die ik beheer. Mijn opdrachtgevers betalen ook voor die monitoruren. Op basis van de bevindingen probeer ik het maaibeheer daar zo goed mogelijk op aan te passen. Het is evident dat je met een maaier schade aanricht. Wat in elk geval slecht uitpakt voor flora en fauna is om het hele terrein in \u00e9\u00e9n keer kort te maaien. Sinusmaaien, waarbij wordt gemaaid in een organisch patroon en waarbij je bij een volgende maaibeurt een ander patroon aanhoudt, is wat dat betreft al een hele verbetering. Zelf geef ik de voorkeur aan gefaseerd en gedifferentieerd maaien. Daardoor cre\u00eber je nog veel meer randlengte dan bij sinusmaaien. En juist van die randen maken veel dieren gebruik. Ook dan sneuvelen er nog veel dieren en insecten. Maar in de stroken met het lang gras kunnen dieren schuilen en vlinders kunnen er hun eitjes afzetten. Verder is het van belang dwars op gradi\u00ebnten (geleidelijke overgangen tussen biotypen, red.) te maaien, daardoor krijg je veel variatie binnen een veld. En je moet ervoor zorgen dat ongemaaide stukken dicht genoeg bij elkaar liggen om de oversteek van het ene naar het andere stuk veiliger te maken. Bij een volgende maaibeurt, maai je een iets ander patroon. Net als bij sinusmaaien, krijg je dan stukken die niet, \u00e9\u00e9n, twee of drie keer worden gemaaid.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u2018Je kunt niet op elk terrein grazers inzetten\u2019<\/span><\/section>\n\n\n\n

Hoe vaak moet een terrein gemaaid worden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cRijkere gronden wil je snel verarmen, dus maai je die drie keer per jaar. Je voert dan de eerste snede al heel veel voedingsstoffen af. Op armere gronden is twee keer maaien \u2013 in juli en september \u2013 vaak voldoende.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Als je bij het maaien fauna zoveel mogelijk wilt ontzien, welke machine moet je dan inzetten?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cGeen klepel-zuigcombinatie. Die verpulvert alles en zuigt ook alles op. Dan blijven een schotel- of schijvenmaaier en een vingerbalk over. Een schotel- of schijvenmaaier moet in elk geval geen kneuzer hebben. Zelf geef ik de voorkeur aan de vingerbalk voorop een eenassige trekker. Je hebt dan goed zicht op de maaier, de rijsnelheid is laag en de maaier maakt behoorlijk veel lawaai. Dat stelt dieren in staat om nog te vluchten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Als het doel een bloemenrijk grasland is, ontkom je niet aan het afvoeren van het maaisel. Hoe kun je dat het best aanpakken?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cIn sommige bestekken wordt opgenomen dat het maaisel na het maaien minimaal drie dagen moet blijven liggen. Zaden uit het maaisel zouden dan voldoende tijd krijgen om uit te vallen en te kunnen kiemen. Dat is zinvol, als het ten minste soorten zijn die je graag wilt behouden. Maar als dat niet zo is, moet je het maaisel zo snel mogelijk afvoeren. Maaisel fungeert namelijk al heel snel als een schuilplaats voor veel dieren. Laat je het lang liggen, dan dood je nog heel veel soorten met het afvoeren van het maaisel.\u201d<\/p>\n\n\n\n

En welke machines hebben de voorkeur bij de afvoer van het maaisel?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cOp wiersen leggen met een acrobaat of bandhooier. Voor het oprapen huur ik bij voorkeur een loonwerker in met een balenpers of een opraapwagen. Die machine richt minder schade aan dan bijvoorbeeld een maaizuigwagen met klepels.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Nils van Ligten<\/h3>

Functie<\/strong>
Eigenaar van ecologisch hoveniersbedrijf Klavertje Vier in Wapserveen (Dr.)

Maaien<\/strong>
Past al 20 jaar gefaseerd en gedifferentieerd maaien toe<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maaien is een slechte imitatie van grazen, vindt ecologisch hovenier Nils van Ligten. Maar het is nu eenmaal noodzakelijk om verruiging te voorkomen. Om de schade aan flora en fauna te beperken, moet je het maaibeleid aanpassen aan de soorten die je vindt.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":19607,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_gmcategorie":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[],"gmcategorie":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-19600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maaien","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19600"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19660,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19600\/revisions\/19660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19600"},{"taxonomy":"gmcategorie","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/gmcategorie?post=19600"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=19600"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=19600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}