{"id":22234,"date":"2024-02-15T07:30:00","date_gmt":"2024-02-15T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/?p=22234"},"modified":"2024-02-07T11:18:59","modified_gmt":"2024-02-07T10:18:59","slug":"waterstof-in-wankelmotor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/artikel\/20240215\/waterstof-in-wankelmotor\/","title":{"rendered":"Waterstof in wankelmotor"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-post-excerpt\"><p class=\"wp-block-post-excerpt__excerpt\">Machine-importeur Vanderklugt Groentechniek haalt sinds 1 januari de wankelmotoren van EVS naar Nederland. Deze werkt niet op benzine of diesel, maar op waterstof. Niels van der Klugt legt uit wat hij van plan is met deze &#8211; toch wel bijzondere \u2013 krachtbron. <\/p><\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tijdens De Groene Sector Vakbeurs in Hardenberg (Ov.) pronkt er op de stand van Vanderklugt Groentechniek uit Stellendam (ZH.) een kunststof beschermkap op een sokkel. Tot grote teleurstelling van verkoper Niels van der Klugt zit er niets onder de kap. \u201cWe hadden de wankelmotor hier graag laten zien, maar hij is voor de laatste keuringen bij een instituut in Duitsland.\u201d Toch komen veel nieuwsgierige machinegebruikers, -dealers en -fabrikanten een kijkje nemen. Want in tijden waarin de emissie-eisen steeds worden aangescherpt, trekt de techniek \u2013 een compacte wankelmotor die op waterstof draait \u2013 veel belangstelling.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hoe zijn jullie met de Duitse motorenbouwer EVS Hydrogen in contact gekomen?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cDat contact vloeit voort uit een vraag van de gemeente Den Haag. Die wil dat een aannemer op begraafplaatsen volledig emissievrij gaat werken. Om daaraan te voldoen, zouden wij een Boki-grafdelfmachine elektrisch kunnen maken. Er is alleen \u00e9\u00e9n probleem: in een 83 cm brede Boki 2552 past geen accupakket waarmee de aannemer een dag lang kan draaien. Om die reden, \u00e9n omdat er in Den Haag een groot waterstoftankstation is, hebben we ons verdiept in waterstof. Tijdens een bezoek aan vakbeurs Galabau, twee jaar geleden in Nurnberg (D) kwamen wij de waterstofmotor van EVS tegen. Deze past precies in een Boki-machine. We zijn met de ontwikkelaars om tafel gaan zitten en inmiddels zijn wij importeur voor Nederland en gaan we de motoren inbouwen in nieuwe en bestaande tuin- en parkmachines.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">EVS grijpt terug naar oude techniek: een wankelmotor. Waarom heeft EVS voor dit type motor gekozen?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cWaterstof heeft een onregelmatig verbrandingspunt en daardoor worden bepaalde plekken op de zuigers van conventionele motoren heel erg heet. Daarom wordt bij de verbranding van waterstof in die motoren vaak diesel toegevoegd. Een wankelmotor heeft dat probleem niet. Die draait probleemloos volledig op waterstof. Uit de uitlaat komt dan alleen waterdamp. Bij piekbelastingen krijgt de wankelmotor het echter wel zwaar. Daarom zit er op de krukas een 6 kW sterke elektromotor die bij piekbelasting de wankelmotor ondersteunt. Deze elektromotor dient ook als startmotor. En als de motor geen ondersteuning hoeft te leveren, wekt hij stroom op waarmee een 48 volts accu wordt opgeladen. Zodra de elektromotor de motor moet ondersteunen, haalt hij de stroom weer uit deze accu. De wankelmotor is verkrijgbaar in verschillende vermogens: 10, 20 of 30 kW (13,6, 27,2 en 40,8 pk). De lichtste variant is 38 bij 38 bij 38 cm groot en heeft \u00e9\u00e9n wankelschijf. De andere hebben dezelfde breedte en hoogte, maar hebben twee of drie wankelschijven. De motoren zijn daardoor 45 en 60 cm lang.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Moeten jullie veel aanpassingen doen om de Boki-machine op waterstof te laten draaien?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNee, dat valt mee. De motor vervangt de Kubota-dieselmotor. De flens van de motor monteren we vervolgens aan de tandwielpomp van het hydraulieksysteem. Omdat de wankelmotor ook gekoeld moet worden, koppelen we deze aan de bestaande koelwaterradiateur. Verder komt er achter de cabine een waterstoftank op een kliksysteem. Vergelijk het met een gastank op een heftruck. In deze 26 liter grote fles komt 1 kg waterstof onder een druk van 300 bar. Dat is genoeg voor een werkdag. Red je het toch niet, dan kun je de fles verwisselen of bijvullen. Wij hebben niet voor een druk van 700 bar gekozen. Een fles op 300 bar kun je namelijk sneller vullen en mag je zonder heel veel restricties vervoeren.\u201d<\/p>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-newheap-blocks-quote quote my-5\"><span class=\"quote-holder\">\u2018Een kilogram waterstof is genoeg voor een werkdag\u2019<\/span><\/section>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gaan jullie de motor ook in andere machines bouwen?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cDe delfmachine is het eenvoudigst, omdat die motor op een vast toerental draait. Maar we willen de motor ook gaan inbouwen in een Egholm-werktuigendrager. Bij deze machine kun je zowel met de hand als met een voetpedaal het toerental regelen. Hiervoor moet meer software worden ingebouwd. Hiervoor gaan we hulp inschakelen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hoe duur is de waterstoftechniek?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De motor kost, inclusief inbouw en certificering, 40.000 tot 50.000 euro. Die hoge prijs komt doordat EVS nog maar zo\u2019n 100 motoren per jaar bouwt. Maar de fabrikant wil de productie opschroeven naar 10.000 stuks per jaar. En bij die aantallen wordt de motor goedkoper.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Machinegebruikers mogen de motortechniek ook zelf aanschaffen en inbouwen. Hoe gaat dat in zijn werk?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cWe gaan samen met Nederlands bedrijf dat gespecialiseerd is in waterstoftechniek pakketten samenstellen. Zo\u2019n pakket bestaat uit de motor, tanks, leidingen, ventielen en aansturing. Verder kun je aangeven of er een koelsysteem bij moet en op welk toerenbereik de ECU moet worden ingesteld. Zo proberen we het voor de eindgebruikers, maar ook voor de dealers zo eenvoudig mogelijk te maken. Toch moet je alsnog voldoende kennis en bovendien de bevoegdheid hebben om zo\u2019n wankelmotor in te bouwen. E\u00e9n ding is zeker: deze techniek is minder complex dan waterstoftechniek waarbij met behulp van een brandstofcel stroom wordt opgewekt. Daar wagen wij ons nog niet aan.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Machine-importeur Vanderklugt Groentechniek haalt sinds 1 januari de wankelmotoren van EVS naar Nederland. Deze werkt niet op benzine of diesel, maar op waterstof. Niels van der Klugt legt uit wat hij van plan is met deze &#8211; toch wel bijzondere \u2013 krachtbron.<\/p>\n","protected":false},"author":3567,"featured_media":22239,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":672,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_gmcategorie":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[672],"tags":[],"gmcategorie":[],"dossier":[23],"artikel_type":[27],"class_list":["post-22234","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","dossier-waterstof","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3567"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22234"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22241,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22234\/revisions\/22241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22234"},{"taxonomy":"gmcategorie","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/gmcategorie?post=22234"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=22234"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/tuin-en-park-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=22234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}