{"id":12809,"date":"2021-09-24T16:25:00","date_gmt":"2021-09-24T14:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=12809"},"modified":"2021-10-04T16:36:15","modified_gmt":"2021-10-04T14:36:15","slug":"grove-waterdruppel-houdt-koeien-koel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20210924\/grove-waterdruppel-houdt-koeien-koel\/","title":{"rendered":"Grove waterdruppel houdt koeien koel"},"content":{"rendered":"

Tijdens warme zomerdagen kunnen koeien hun warmte moeilijk kwijt. En dat gaat ten koste van de melkproductie. Door ze kletsnat te spuiten en vervolgens te drogen met ventilatoren is dat te voorkomen. <\/p><\/div>\n\n\n

Dit jaar telt zo\u2019n zeventien zomerse dagen. Maar vorig jaar kwam het kwik op 32 dagen boven 25 graden. Het zijn de dagen waarop melkkoeien last krijgen van warmte. Bij een temperatuur van 29 graden Celsius en een luchtvochtigheid van slechts 40 procent geven hoogproductieve dieren tot 7 procent minder melk. Dat blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse universiteit van Georgia. Stijgt de luchtvochtigheid naar 90 procent dan kun je zelfs tussen 17 en 31 procent productieverlies verwachten, schreven onderzoekers van het Schotse Hannah Dairy Research Institute al in 1965. Ook droge koeien hebben last van de hitte, blijkt uit Italiaans onderzoek. Hun kalveren worden lichter geboren, de biest is van lagere kwaliteit en hun melkgift na het afkalven daalt. Koeien hebben dus een koele stal nodig. Dat is geen nieuws.<\/p>\n\n\n\n

Koelen kan op verschillende manieren. Je kunt ventilatoren ophangen, water over het dak laten lopen of water in de stal vernevelen. Al deze methoden leiden tot een verlaging van de staltemperatuur. Maar bij hoge buitentemperaturen is het onvoldoende om de lichaamstemperatuur van de koe te verlagen. De Amerikaanse onderzoeker Brouck toonde in 2002 aan dat het gebruik van alleen ventilatoren onvoldoende is. Lucht geleidt namelijk slechter dan water. Alleen water over de koeien sproeien leidde tot een kleine verlaging van de lichaamstemperatuur. Een combinatie van ventilatie met het onder lage druk water over de koeien spuiten, heeft meer effect. Soaking heet dat in het Engels: weken.<\/p>\n\n\n\n

Vooral in gebieden met een hoge luchtvochtigheid, zoals in West-Europa, blijkt het een goede methode om een koe te koelen. De grove druppels zakken door de vacht op de huid van de koe. Daar neemt het water warmte op. Ventilatoren, die vervolgens buitenlucht door stal blazen, laten het water van de huid en de haren van de koe verdampen en daardoor daalt haar lichaamstemperatuur. Amerikaanse onderzoekers adviseren tussen 30 seconden en anderhalve minuut water te sproeien en vervolgens zo\u2019n 5 tot 15 minuten te ventileren om vervolgens deze cyclus te herhalen. Hoe hoger de temperatuur, des te korter de cyclus mag zijn. Hoe korter de cyclus en des te sneller de ventilatoren draaien, hoe groter de daling van de lichaamstemperatuur. Om het samenspel tussen ventilatoren en sproeiers goed te laten werken, is automatisering noodzakelijk. Moet je de sproeiers handmatig activeren, dan gebeurt dat te laat of helemaal niet. Een koe krijgt het namelijk al warm bij 20 graden. De automatisering maakt het mogelijk om eerst water te sproeien en daarna de ventilatoren op een steeds grotere snelheid te laten draaien.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Door aan het einde van de sproeileidingen een dop te monteren, is de leiding af te tappen. Dat voorkomt dat ze in de winter bevriezen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Anderhalve meter<\/h2>\n\n\n\n

De waterdruk in de sproeileiding van dit systeem bedraagt slechts 1,2 bar. Daarom moet in de waterleiding een drukregelaar gemonteerd worden die de waterleidingdruk \u2013 ergens tussen 2,5 tot 3 bar \u2013 verlaagt. Gebruik je leidingwater dan moet voor dat reduceerventiel de verplichte terugslagklep gemonteerd worden. Gebruik je bronwater dan is die terugslapklep niet noodzakelijk. Je moet dan wel een filter monteren dat voorkomt dat de sproeiers verstopt raken.<\/p>\n\n\n\n

Die sproeiers kunnen op verschillende plaatsen ge\u00efnstalleerd worden. In de wachtruimte voor de melkstal bijvoorbeeld. In de terugloopgang heeft installatie geen zin. De koeien lopen er te snel doorheen, waardoor je ze niet nat genoeg kunt maken. Het meeste effect hebben sproeiers boven het voerhek, op een hoogte vanaf de vloer van 1,60 tot 1,70 meter. Door ze op anderhalve meter van elkaar te monteren, ontstaat er overlap tussen de sproeiers. Monteer ze op een ethyleen, pvc-, of liever nog, een rvs-leiding. De dikte van die leiding hangt af van de lengte en dus het drukverlies. Meestal is een diameter van 40 mm voldoende. Montage op een hoeklijn voorkomt doorbuigen en beschadiging door de koeien. Monteer de sproeiers rechtop op de leiding of onder een hoek van maximaal 30 graden. De nozzles zelf hebben een sproeihoek van 120 tot 180 graden. Om de rug van het dier, van schouders tot aan de aanzet van de staart, nat te maken moeten de sprinklers zeker twee meter ver sproeien. Als sproeiers zijn voorzien van een terugslagklep loopt de waterleiding niet leeg als het systeem uitgaat. Het komt dan ook niet sputterend op gang.<\/p>\n\n\n\n

Hogere ventilatiesnelheid<\/h2>\n\n\n\n

Vanwege het mogelijke drukverlies, is het bij een lange stal verstandig de sproeileidingen op te delen in groepen. Elke sproeier met een hoek van 180 graden verbruikt namelijk zo\u2019n 2,3 liter water per minuut. Een 360-gradensproeier in de wachtruimten zelfs het dubbele. Om een watertekort te voorkomen, kan een 1.000 liter IBC-buffervat uitkomst bieden. Logischerwijs moet daarop wel een extra pomp worden gemonteerd.<\/p>\n\n\n\n

Bij gebruik van verschillende groepen, zijn elektrisch bediende kleppen noodzaak. Deze worden aangestuurd door een elektronische bedieningskast. Zo\u2019n kast biedt ook de mogelijkheid om aan te geven met welk toerental de ventilatoren na het sproeien moeten draaien. Hoe hoger de luchtsnelheid hoe meer je de koe koelt, blijkt uit Isra\u00eblisch onderzoek. Daar daalde de lichaamstemperatuur van de koe bij een windsnelheid van 1 meter per seconde met 1 graad. Bij 2 meter per seconde was dat al 2 graden Celsius.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Een bedieningskast zorgt ervoor dat het systeem bij de juiste temperatuur werkt en dat de ventilatoren sneller gaan draaien, naarmate de temperatuur stijgt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Natuurlijk is er ook een nadeel. Er komt extra water in de mestkelder. En koeien komen minder vaak, tussen 13 en 16 procent, naar het voerhek, blijkt uit onderzoek van de universiteit van Californi\u00eb. Daarentegen staan ze wel 23 tot 27 procent langer te vreten. Hoe dat komt? Wellicht omdat de dieren geen zin hebben om met hun kop door de regenbui te lopen. Per saldo was de voeropname gelijk en de melkproductie hoger.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tijdens warme zomerdagen kunnen koeien hun warmte moeilijk kwijt. En dat gaat ten koste van de melkproductie. Door ze kletsnat te spuiten en vervolgens te drogen met ventilatoren is dat te voorkomen.<\/p>\n","protected":false},"author":4033,"featured_media":12814,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[82],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-12809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stalinrichting","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4033"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12809\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12809"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=12809"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=12809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}