{"id":15233,"date":"2022-02-04T16:04:33","date_gmt":"2022-02-04T15:04:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=15233"},"modified":"2022-02-04T16:04:33","modified_gmt":"2022-02-04T15:04:33","slug":"overzicht-kalveriglos-wel-lucht-geen-tocht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20220204\/overzicht-kalveriglos-wel-lucht-geen-tocht\/","title":{"rendered":"Overzicht kalveriglo\u2019s – Wel lucht, geen tocht"},"content":{"rendered":"

De eerste twee tot drie maanden zijn de meest risicovolle voor jongvee. Huisvesting is van groot belang om het dier gezond groot te brengen. Veehouderij Techniek zet de verschillende kalveriglo\u2019s op een rij. <\/p><\/div>\n\n\n

Jongvee dat zich niet optimaal ontwikkelt zal op de beoogde inseminatieleeftijd nog niet volgroeid zijn. Een langere opfok kost op meerdere vlakken geld. Het jongevee vreet wel, maar geeft nog geen melk. Daarnaast kost het melkproductie als onvolgroeide dieren wel aan de melk komen. Zij moeten de opgenomen energie namelijk verdelen over groei en melkgift. Dierenarts en reproductiespecialist Gavin Staley stelt in de onlineversie van het vakblad Elite dat het 3 kg melk per dag kost als vaarzen na afkalven dagelijks nog 450 gram moeten groeien in lichaamsgewicht. Om ziektes en infecties te voorkomen en dus een optimale groei te waarborgen, is de manier van huisvesten belangrijk.<\/p>\n\n\n\n

Aanraken<\/h2>\n\n\n\n

Veehouders kunnen kalveren op verschillende manieren huisvesten: binnen of buiten, in iglo\u2019s of in boxen. In dit artikel een overzicht (zie vakblad archief nummer 1 2022<\/a> “Bekijk het vakblad digitaal” pagina 14) van de verschillende kalveriglo\u2019s die op de markt zijn. Onder een kalveriglo verstaan we een hokje met een dak erop dat doorgaans wit van kleur is, waarin je kalveren tot een leeftijd van acht weken onderbrengt. Oudere dieren gaan naar een groepshuisvesting.<\/p>\n\n\n\n

Volgens vastgestelde richtlijnen moet een kalf van minder dan 150 kg lichaamsgewicht een minimale vloeroppervlakte hebben van 1,5 vierkante meter. De wanden moeten zo gemaakt zijn dat de kalveren elkaar kunnen zien en aanraken. Dit geldt uiteraard niet voor zieke dieren. Die moeten ge\u00efsoleerd worden gehuisvest om verspreiding van ziektes te voorkomen. De breedte van de iglo is ten minste de schofthoogte van het kalf. De lengte is tenminste 1,1 keer de lichaamslengte van het kalf.<\/p>\n\n\n\n

Duitse veehouders moeten de kalveren minimaal 28 in plaats van 14 dagen op het bedrijf houden. Deze verlenging met twee weken moet het dierenwelzijn van de kalveren verhogen. Achtergrond voor deze wetswijziging is dat de concentratie antistoffen die het kalf via de biest heeft meegekregen afneemt en het eigen immuunsysteem pas na vier weken volledig functioneert. In de derde en vierde week is er hierdoor onvoldoende immunologische bescherming. De verwachting is dat ook in Nederland deze maatregel op den duur wordt ingevoerd. Gerrit Aanstoot van Holm & Laue ziet dan ook steeds vaker tweelinghutjes voorbijkomen. \u201cKalveren samen huisvesten geeft een besparing op kosten, omdat er maar \u00e9\u00e9n iglo nodig is. Daarnaast zien we dat kalveren die samen worden gehuisvest elkaars gedrag overnemen. Gaat het ene kalf drinken, dan wil het andere kalf ook. Hierdoor neemt de groei toe en zijn ze al enigszins gewend aan andere dieren, waardoor het overplaatsen naar de groepshutten minder stressvol is.\u201d Ook Jurgen Verheijen van Quality Calf heeft goede ervaringen met het samen huisvesten van dieren. \u201cKalveren worden in de praktijk vaak ge\u00efsoleerd om ze gezond te houden en infecties te voorkomen. Maar het blijven toch groepsdieren. Hierdoor ontstaat er op maatschappelijk vlak veel discussie. Ik zie het dan ook als een gebaar naar de maatschappij.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De universiteit van British Colombia toonde in onderzoek aan dat een kalf een ander kalf als volwaardige vervanging van een kudde ziet. Kalveren die samen in een hokje zijn gehuisvest doen er ongeveer 9 uur over om na het spenen ruwvoer op te nemen. Bij kalveren die alleen zijn gehuisvest duurt dat 48 uur. Ook blijkt uit onderzoek dat kalveren die samen zijn gehuisvest voor het spenen op een gemiddelde voeropname van 0,9 kg per dag zitten. Bij kalveren die alleen in een iglo zitten, is dat 0,7 kg per dag. Inmiddels zijn er verschillende fabrikanten die een duohok (al dan niet een iglo) op de markt brengen waarin twee kalveren passen.<\/p>\n\n\n\n

Uitloop op het zuiden<\/h2>\n\n\n\n

Over de vraag of binnen- of juist buitenhuisvesting de voorkeur heeft, zijn de meningen verdeeld. Gerrit Aanstoot van het toeleveringsbedrijf voor kalverproducten Holm & Laue geeft de voorkeur aan huisvesting buiten. \u201cDe ventilatie in stallen komt heel nauw en laat vaak te wensen over. Positionering van de kalveriglo\u2019s is belangrijk. In Nederland hebben we doorgaans westenwind en als het heel koud is, komt de wind uit het oosten. Om kalveren uit de tocht te houden, mag de wind niet in de iglo blazen. Ideaal is als een eventuele instrooiklep op het noorden en de uitloop op het zuiden staat. De wind blaast dan altijd voor de iglo langs waardoor er een perfecte ventilatie ontstaat.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Jurgen Verheijen eigenaar van Quality Calf geeft daarentegen juist de voorkeur aan een opfok van jongvee in de stal. Een huisvesting binnen geeft arbeidsgemak en er is een betere controle mogelijk, aldus Verheijen. \u201cIn stal is er op donkere dagen voldoende licht, waardoor je de kalveren tijdens het voeren beter in het oog kunt houden. Daarnaast worden de dieren er niet nat.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Positionering van de iglo\u2019s is belangrijk<\/span><\/section>\n\n\n\n

Dat neemt niet weg dat ook de ventilatie binnen op orde moet zijn, zegt Verheijen. “Veel veehouders verplaatsen de opfok naar buiten omdat het binnen niet meer lukt om de dieren gezond te houden. Zelfs in een nieuwe stal gaat het op de kalverafdeling nog vaak fout. Mijn advies is om voor het maken van de bouwtekening eens te gaan zitten met iemand die verstand heeft van kalveropfok. Een juiste inrichting voorkomt later veel problemen.\u201d <\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Herken zijn makkelijk op te klappen. Daardoor kunnen veehouders ze eenvou\u0002dig verplaatsen en uitmesten.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Duo-huisvesting zorgt ervoor dat kalveren elkaars gedrag kopi\u00ebren, wat de groeiten goede komt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Dak<\/h2>\n\n\n\n

Omdat het verplicht is dat kalveren elkaar kunnen zien en aanraken, is het bij iglo\u2019s van belang om een uitloop te hebben. Dit geeft de dieren ook meteen meer bewegingsvrijheid, wat het welzijn ten goede komt. Aanstoot: \u201cIk adviseer om een dak boven de kalveruitloop te maken. De dieren moeten naar buiten om te drinken en worden met regenachtig weer kletsnat. De meeste energie die ze net vanuit de voeding hebben opgenomen, gebruiken ze dan om weer warm te worden in plaats van dat het wordt gestopt in de groei.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Om dezelfde reden adviseert hij te letten op de kwaliteit van de kalverdekjes. \u201cSommigen nemen het vocht wel op, maar voeren het niet af. Gevolg is dat het kalf dan met een nat pak staat en de opgenomen energie moet gebruiken om warm te worden in plaats van dat het die energie gebruikt voor groei.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In de literatuur wordt in dit verband gesproken over de comfortzone. Dat is het temperatuurbereik waarbinnen een dier zijn lichaamstemperatuur kan handhaven zonder het daarvoor extra energie hoeft te verbruiken. Bij kalveren jonger dan drie weken ligt de comfortzone tussen 15 en 25 graden Celsius. De thermoneutrale zone omvat naast de comfortzone ook een frisse en warme zone waarbij het dier zijn lichaamstemperatuur constant houdt, maar waarbij dit wel extra energie kost. In de eerste twee levensweken ligt de laagste thermoneutrale zone voor kalveren tussen 10 en 15 graden Celsius. Bij de oudere dieren is dit 6 tot 10 graden Celsius. Overigens zijn deze temperatuurzones wel sterk afhankelijk van de luchtsnelheid. Bij temperaturen buiten de thermoneutrale zone ondervindt het dier koude- of hittestress, omdat het de lichaamstemperatuur niet op peil kan houden. Ook de kwaliteit van het strooisel is cruciaal voor de hoeveelheid warmteverlies via geleiding bij liggende kalveren.<\/p>\n\n\n\n

In de uiteenzetting van de iglo\u2019s van de verschillende merken zijn er veel varianten op hetzelfde concept. Overeenkomstig is dat alle kalveriglo\u2019s een UV-bescherming hebben waardoor het in de zomer binnen betrekkelijk koel blijft. Vaak is dit in de vorm van een extra coating. Ook de witte kleur draagt bij aan koele temperaturen doordat wit het zonlicht afstoot.<\/p>\n\n\n\n

Het opvallendste verschil is het materiaal waar de iglo van is gemaakt. Hier zijn twee mogelijkheden. Of fabrikanten hebben gekozen voor polyester of voor polyethyleen. Deze laatste is een thermoplastic. Dat betekent dat het materiaal na verhitting vormbaar is. Daarnaast kun je het lassen, iets wat bij polyester niet mogelijk is. Polyethyleen is verder sterk en taai, waar polyester juist harder en stijver is.<\/p>\n\n\n\n

Ren\u00e9 Rademaker van Landbouwwinkel.nl licht toe: \u201cPolyester is zwaarder en duurder. Omdat het hard is en weinig meebeweegt, scheurt het eerder dan iglo\u2019s van polyethyleen.<\/p>\n\n\n\n

Over de levensduur is weinig te zeggen. Zo lang iglo\u2019s niet vallen, kunnen ze tientallen jaren mee.\u201d Enkele bedrijven geven op hokken van polyethyleen tien jaar garantie.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe manier van ventilatie hangt samen met het materiaal waarvan de iglo is gemaakt\u201d, vervolgt Rademaker. \u201cIglo\u2019s van polyester hebben vaak ventilatie boven de deuropening. Ventilatie aan de bovenkant of achterkant is moeilijker omdat de stevigheid dan uit het hok verdwijnt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Een overkapping boven de uitlopen voorkomt dat kalveren nat worden tijdens het drinken. Hierdoor hoeven ze de opgenomen energie uit voeding niet te gebruiken om zichzelf opnieuw warm te krijgen, maar kan het kalf de energie in de groei steken.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Plaatsing<\/h2>\n\n\n\n

Zowel Aanstoot als Verheijen geven aan dat de plaatsing van de hokjes belangrijker is dan de manier waarop de iglo wordt geventileerd. Als de ventilatie in de stal naar behoren werkt en de wind goed langs het hok kan blazen om de vervuilde lucht mee te nemen, heeft dit naar hun mening meer effect dan de beluchtingsgaten in de iglo zelf.<\/p>\n\n\n\n

Sommige iglo\u2019s zijn uitgerust met dakbeluchting om condensvorming te voorkomen. Warme lucht stijgt op en kan via deze weg de iglo verlaten. Gerwin Meesters van Agri-Plastics vertelt: \u201cDakbeluchting hebben we eigenlijk het gehele jaar open staan. Dit heeft een soort schoorsteeneffect: er kan alleen lucht worden afgevoerd, maar er kan geen koude lucht door naar binnen. De ventilatie aan de achterkant wordt vaak opengezet bij temperaturen boven 15 graden Celsius. Het belangrijkste is dat er geen stilstaande lucht in de iglo\u2019s blijft hangen.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Een ander verschil tussen de verschillende iglo\u2019s in het overzicht (zie vakblad archief nummer 1 2022<\/a> “Bekijk het vakblad digitaal” pagina 14) is uiteraard de afmeting ervan. Het is hierbij belangrijk om na te gaan welke mogelijkheden er op het bedrijf zijn en welke hokjes er wat betreft vorm het beste passen. Op welke plek wil je de iglo\u2019s neerzetten en \u2013 belangrijker nog \u2013 hoe lang wil je de kalveren erin huisvesten? Gaan de kalveren snel naar een groepshuisvesting, dan is een klein hok al snel groot genoeg. Blijven ze wat langer gescheiden van anderen en groeien ze dus ook in de iglo dan wil je voor het welzijn een wat grotere hut.<\/p>\n\n\n\n

Bij aanschaf van een iglo is het belangrijk om op te letten dat de wanden van de hut goed glad zijn. Dit komt de hygi\u00ebne ten goede doordat bacteri\u00ebn niet in kleine kiertjes kunnen blijven zitten. Verder is het belangrijk dat de hokken makkelijk en snel verplaatst kunnen worden voor het reinigen. Alle hekwerken van de iglo\u2019s in het overzicht zijn voor het uitmesten omhoog te klappen. Zo is de uitloop makkelijk schoon te maken. Sommige hekwerken kunnen optioneel worden uitgerust met wieltjes zodat je ze bij het schoonmaken als een karretje kunt verrijden. Andere zijn juist star aan het hok vastgemaakt zodat je het geheel kunt heffen met de shovel. Deze iglo\u2019s zijn voor dat doel voorzien van tilogen. Anderen hebben wielen aan de voorkant en moet je met de hand omklappen waarna je ze kunt verrijden. Ook zijn enkele uitgerust met wielen aan de zijkant waardoor je na het opklappen niet door het stro rijdt als je de iglo verplaatst.<\/p>\n\n\n\n

Bij de keuze voor een hekwerk is het belangrijk om te kijken naar het gemak waarmee je het hok kunt betreden. Kun je er makkelijk in om het op te strooien, is het zicht op het kalf goed? Verder moet erover worden nagedacht of je het kalf wil vastzetten en op welke manier je de emmer handig kunt bevestigen. Belangrijk om te weten is dat de prijzen in de tabel een indicatie zijn en per verkooppunt kunnen verschillen.<\/p>\n\n\n\n

Gaas<\/h2>\n\n\n\n

De hekwerken zelf kunnen goedkoop worden uitgevoerd met bijvoorbeeld gaas. Daarnaast kunnen de leveranciers hekken galvaniseren of verzinken. Bij thermische verzinken ontstaat er een legering van zink en staal. Deze laag is dikker dan de deklaag bij galvaniseren. De corrosiebestendigheid ervan is ook beter.<\/p>\n\n\n\n

Legenda Ventilatieregulatie: 1. Ventilatie aan de boven- en achterkant, 2. Geen extra ventilatie, 3. Drie ventilatieopeningen aan de voorkant, 4. Instrooiluik aan de achterkant en beluchtingsgaten aan de voorkant, 5. Instrooiluik aan de achterkant en ventilatie aan de bovenkant, 6. Twee ventilatieopeningen aan de voorkant, 7. Twee ventilatieopeningen aan de voorkant en instrooiluik aan de achterkant, 8. Ventilatie aan de achterkant<\/p>\n\n\n\n

Duo-huisvesting<\/h2>\n\n\n\n

Duitse veehouders moeten de kalveren minimaal 28 in plaats van 14 dagen op het bedrijf houden. Deze verlenging met twee weken moet het dierenwelzijn van de kalveren verhogen. Achtergrond voor deze wetswijziging is dat de concentratie antistoffen die het kalf via de biest heeft meegekregen afneemt en het eigen immuunsysteem pas na vier weken volledig functioneert. In de derde en vierde week is er hierdoor onvoldoende immunologische bescherming. De verwachting is dat ook in Nederland deze maatregel op den duur wordt ingevoerd. Gerrit Aanstoot van Holm & Laue ziet dan ook steeds vaker tweelinghutjes voorbijkomen. \u201cKalveren samen huisvesten geeft een besparing op kosten, omdat er maar \u00e9\u00e9n iglo nodig is. Daarnaast zien we dat kalveren die samen worden gehuisvest elkaars gedrag overnemen. Gaat het ene kalf drinken, dan wil het andere kalf ook. Hierdoor neemt de groei toe en zijn ze al enigszins gewend aan andere dieren, waardoor het overplaatsen naar de groepshutten minder stressvol is.\u201d Ook Jurgen Verheijen van Quality Calf heeft goede ervaringen met het samen huisvesten van dieren. \u201cKalveren worden in de praktijk vaak ge\u00efsoleerd om ze gezond te houden en infecties te voorkomen. Maar het blijven toch groepsdieren. Hierdoor ontstaat er op maatschappelijk vlak veel discussie. Ik zie het dan ook als een gebaar naar de maatschappij.\u201d
De universiteit van British Colombia toonde in onderzoek aan dat een kalf een ander kalf als volwaardige vervanging van een kudde ziet. Kalveren die samen in een hokje zijn gehuisvest doen er ongeveer 9 uur over om na het spenen ruwvoer op te nemen. Bij kalveren die alleen zijn gehuisvest duurt dat 48 uur. Ook blijkt uit onderzoek dat kalveren die samen zijn gehuisvest voor het spenen op een gemiddelde voeropname van 0,9 kg per dag zitten. Bij kalveren die alleen in een iglo zitten, is dat 0,7 kg per dag. Inmiddels zijn er verschillende fabrikanten die een duohok (al dan niet een iglo) op de markt brengen waarin twee kalveren passen. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De eerste twee tot drie maanden zijn de meest risicovolle voor jongvee. Huisvesting is van groot belang om het dier gezond groot te brengen. Veehouderij Techniek zet de verschillende kalveriglo\u2019s op een rij.<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":15237,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-15233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stallenbouw","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15233"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=15233"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=15233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}