{"id":15644,"date":"2022-05-10T11:41:51","date_gmt":"2022-05-10T09:41:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=15644"},"modified":"2022-05-10T11:41:51","modified_gmt":"2022-05-10T09:41:51","slug":"vaste-rijpaden-in-gras-meer-soorten-geen-lager-inkomen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20220510\/vaste-rijpaden-in-gras-meer-soorten-geen-lager-inkomen\/","title":{"rendered":"Vaste rijpaden in gras – Meer soorten, geen lager inkomen"},"content":{"rendered":"

Als de soortenrijkdom in gevaar komt, roepen beleidsmakers al snel: extensiever boeren. Maar wellicht kan met vaste rijpaden de biodiversiteit ook stijgen zonder dat het de veehouder geld kost. <\/p><\/div>\n\n\n

In een poging een eerlijke boterham te verdienen, streven melkveehouders naar een hoge melk- en dus ook voerproductie tegen lage kosten. Een prima benadering vanuit economisch perspectief, maar voor de biodiversiteit in Nederlandse weilanden pakt die handelswijze niet goed uit. Om de soortenrijkdom in en rondom de weilanden een impuls te geven, zwaaien beleidsmakers dan al snel met het extensiveringswapen. Heel vervelend voor de veehouder, want dat raakt hem meteen in de portemonnee \u2013 van vogeltjesland is het nu eenmaal slecht melken.<\/p>\n\n\n\n

Maar misschien is extensivering ook helemaal niet nodig als je gebruikmaakt van moderne precisielandbouwtechnieken die de landbouw ten dienste staan. Dan zou je wellicht \u00e9n de biodiversiteit kunnen verhogen \u00e9n het inkomen van de melkveehouder op peil kunnen houden. In het project \u2018Met precisie naar meer biodiversiteit\u2019 wordt gepoogd kennis en instrumenten te ontwikkelen om biodiversiteit en precisiegraslandbeheer te integreren in het melkveebedrijf, zonder dat het de veehouder in zijn portemonnee raakt.<\/p>\n\n\n\n

Vaste rijpaden<\/h2>\n\n\n\n

E\u00e9n van de precisielandbouwtechnieken die in het kader van het project op kenniscentrum Dairy Campus in Leeuwarden (Fr.) wordt onderzocht zijn vaste rijpaden in grasland. Idee is dat je een perceel ondanks de hogere waterstand en de lagere draagkracht (die daar een gevolg van is) toch op tijd kunt bemesten dankzij de rijpaden. Ook bij het maaien en inkuilen wordt je minder afhankelijk van het weer.<\/p>\n\n\n\n

Zes graslandpercelen op Dairy Campus zijn vorig jaar in twee\u00ebn gedeeld, waarbij op de ene helft vaste rijpaden zijn aangelegd en op het andere perceel regulier graslandbeheer wordt toegepast. Langs de randen van de percelen liggen stroken van negen of tien meter breed die niet meer worden bemest en apart worden gemaaid en ingekuild. In een later stadium van het project worden die wellicht later gemaaid. Op die stroken staat vergroting van de biodiversiteit centraal.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Bij het harken wordt getracht om een zo smal mogelijk zwad te maken, om te voorkomen dat er gras in de rijsporen blijft liggen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

Bij het hakselen hangt de silagewagen direct achter de hakselaar om morsen tegen te gaan.\u00a0<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Om de soortenrijkdom een extra stimulans te geven is het waterpeil op de helft van de zes onderzoekspercelen verhoogd tot 30 cm onder maaiveld. Op de andere helft van de proefpercelen is het waterpeil niet verhoogd. Idee is dat zich op de stroken naast de percelen met een verhoogd waterpeil andersoortige, kruidenrijke en meer waterminnende planten zullen vestigen. De (vochtige) stroken zijn daarnaast een aantrekkelijke voedselbron voor weidevogels en jonge vogels kunnen zich in deze wat ruigere strook beter schuil houden voor roofdieren.<\/p>\n\n\n\n

Hogere gewasopbrengst<\/h2>\n\n\n\n

Vanuit de akkerbouw zijn in binnen- en buitenland verhalen bekend dat het gebruik van vaste rijpaden een positief effect heeft op de gewasopbrengst \u2013 logisch ook wel. Want op plekken waar de grond nooit meer door een trekker- of machineband wordt verdicht, wordt een wortel minder gehinderd en kan deze gemakkelijker op zoek naar voedingsstoffen.<\/p>\n\n\n\n

Wat voor de wortels van granen, suikerbieten en aardappelen geldt, geldt natuurlijk ook voor de wortels van een graslandperceel. Dus ook de productie van gras gaat omhoog als je er nooit meer met een trekker overheen rijdt.<\/p>\n\n\n\n

Een systeem van rijpaden reduceert het percentage onbereden grond aanzienlijk. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat na de aanleg van vaste rijpaden slechts circa 15 procent van het perceel wordt bereden, terwijl dat bij regulier graslandbeheer maar liefst 80 procent is.<\/p>\n\n\n\n

Deens onderzoek<\/h2>\n\n\n\n

Het is nog te vroeg om vast te stellen of de soortenrijkdom in het eerste onderzoeksjaar op Dairy Campus in de stroken al is toegenomen \u2013 het onderzoek loopt nog door tot en met 2024. Ook kun je nog geen betrouwbare conclusies trekken over een verhoging van de drogestofopbrengsten. Maar een eerste indicatie in die richting is er wel. Van de vijf snedes die vorig jaar van de percelen zijn gehaald, zijn grasmonsters genomen en is de drogestofopbrengst en de voederwaarde bepaald. De drogestofopbrengst van de graslandpercelen met vaste rijpaden lag gemiddeld ruim 4,5 procent hoger dan die van de controlepercelen. Slechts van \u00e9\u00e9n van de zes proefpercelen lag de drogestofopbrengst bij het regulier beheerde gras een fractie hoger.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>

Verdienen aan biodiversiteit<\/h3>

Een groot deel van de melkveehouders wil best extensiever boeren, maar heeft daar geen verdienmodel voor, aldus projectleider Gerard Migchels van het project Met precisie naar meer biodiversiteit. Idee van dit project is om technologie\u00ebn uit de precisielandbouw in te zetten om de bodemkwaliteit te verbeteren, de milieubelasting te verlagen, het waterpeil te verhogen, zonder dat het bedrijfsresultaat eronder lijdt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

De gemiddelde opbrengstverhoging van 4,5 procent ligt in lijn met de uitkomsten die adviseur Herman Krebbers van Delphy eerder vond bij een vasterijpadenproef in Flevoland en die ook vanuit Deens onderzoek bekend zijn. In de meeste studies en onderzoeken zie je dat de drogestofopbrengsten toenemen naarmate je het systeem met vaste rijpaden langer volhoudt. Vanwege zijn kennis over precisielandbouw en rijpaden is Krebbers ook als adviseur bij het rijpadenonderzoek op Dairy Campus gehaald.<\/p>\n\n\n\n

Lagedrukbanden<\/h2>\n\n\n\n

In het rijpadenonderzoek op Dairy Campus voert loonbedrijf Westra alle werkzaamheden (bemesten, maaien, schudden en harken) uit op een werkbreedte van 12 meter. Bij het hakselen met vaste rijpaden hangt de loonwerker de silagewagen direct achter de hakselaar om het morsen te beperken. Bovendien is bij droog weer een kap over de wagen nodig om te voorkomen dat er teveel verliezen optreden. De trekkers die de graslandpercelen met vaste rijpaden bemesten, maaien, schudden en harken staan op een spoorbreedte van 2,25 meter en op lagedrukbanden met een bandenspanning van maximaal 1,2 bar. Uiteraard zijn de trekkers en de hakselaar uitgerust met een rtk-gps-stuursysteem, zodat de voertuigen altijd exact hetzelfde vaste rijpad volgen.<\/p>\n\n\n\n

Tegenover de gemiddeld hogere drogestofopbrengsten staan ook hogere kosten, al vallen die volgens Krebbers erg mee. \u201cRtk-gps-apparatuur zit vaak al op de trekker voor zaaiwerkzaamheden. Daarnaast moet een loonwerker investeren in machines met eenzelfde werkbreedte, zoals een bredere maaier. Maar als hij de stap eenmaal heeft gezet, gaat zijn maaicapaciteit ook meteen omhoog. Op de hectareprijs heeft dat verder geen effect.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Verder zou een investering in een Siwi Combi Switch heel handig zijn, oppert de Delphy-adviseur. \u201cDe Combi Switch is een automatische aankoppelhulp van een Deense fabrikant, waardoor je heel snel de silagewagen achter de hakselaar en silagewagen kunt koppelen. Je hoeft dan voor het aankoppelen helemaal niet meer uit de hakselaar of trekker te komen en het wisselen kost dan nauwelijks extra tijd.\u201d Boven-dien levert de silagewagen rechtstreeks achter de hakselaar ook een besparing op, zegt Krebbers. \u201cJe hebt nog maar \u00e9\u00e9n trekker en man nodig in plaats van twee om het gras naar de kuil te brengen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Minder weersafhankelijk<\/h2>\n\n\n\n

Iets waar veehouders niet meteen bij stilstaan, is dat het gebruik van vaste rijpaden de veehouder ook veel minder afhankelijk maakt van het weer. Krebbers: \u201cZeker op kleigrond stellen veehouders het maaien nu soms uit. Het gras moet er dan weliswaar eigenlijk af, maar ze vinden de grond te nat. In een regulier graslandbeheersysteem rijd je dan te veel sporen in een perceel en als gevolg daarvan loopt de opbrengst van de daaropvolgende snede flink terug. In een systeem met vaste rijpaden blijft de rijschade beperkt en kun je gewoon gaan maaien. Je zou kunnen stellen dat vaste rijpaden een oplossing zijn voor het beperken van rijschade op percelen met een verhoogd waterpeil.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Als de soortenrijkdom in gevaar komt, roepen beleidsmakers al snel: extensiever boeren. Maar wellicht kan met vaste rijpaden de biodiversiteit ook stijgen zonder dat het de veehouder geld kost.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":15645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-15644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voederwinning","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15644"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=15644"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=15644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}