De vrijloopstal geeft koeien de ruimte. Maar het composterende ligbed brengt zijn eigen problemen met zich mee. Dat moet anders, denkt Henk Hanskamp. Hij bedacht de BeddingCleaner die mestflatten uit het ligbed verwijdert. De uitvinder is nu op zoek naar veehouders die de machine willen uitproberen. <\/p><\/div>\n\n\n De Koeientuin van melkveehoudersfamilie Bomers uit Groenlo (Gld.) is voorzien van een klinkervloer waarop zo\u2019n 10 cm strooisel ligt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n Door de zeefband rolt het losse ligbedmateriaal weer op de grond. De vaste mest blijft op de band achter en valt in een 2 kubieke meter grote bak.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n Toen de vrijloopstal rond 2010 zijn intrede deed, was menig melkveehouder en onderzoeker razend enthousiast. Koeien kregen de ruimte en konden daardoor hun natuurlijke gedrag vertonen, ook in de winter. Ze stapten immers door een dikke laag strooisel in een stal zonder de beperkingen van beton en ijzer. Dat er uit de composterende dikke laag strooisel weliswaar geen ammoniak, maar wel methaan vrijkomt \u00e9n dat in die laag schadelijke bacteri\u00ebn groeien die de afnemers in de melk terugvinden, was dan ook een flinke domper op de feestvreugde. Er werden proeven gedaan om de nadelige gevolgen te onderdrukken of te laten verdwijnen. De bodem werd belucht, er werden doorlatende kunststofvloeren bedacht \u2013 tot d\u00e9 oplossing leidde het niet.<\/p>\n\n\n\n Toch is de vrijloopstal de stal van de toekomst, meent Henk Hanskamp, directeur en eigenaar van het bedrijf dat zijn achternaam draagt en vooral bekend is van krachtvoerdosering in de melkstal en meer recentelijk van het koeientoilet dat moet leiden tot minder ammoniakemissie uit de stal. \u201cAlles draait om beleving\u201d, zegt hij. \u201cEen stadsmens wil geen stal zien waarvan het grootste deel van de vloer is besmeurd met mest.\u201d In de ideale stal van Hanskamp liggen dus geen roosters meer, zijn geen ligboxen en ontbreekt een mestkelder \u2013 een vrijloopstal dus. Maar Hanskamp wil af van de dikke laag composterende strooisel. Want dat is volgens hem de bron van de meeste problemen. Een doorlatende kunststofvloer, zoals die in een enkele vrijloopstal werd gelegd, is volgens hem niet de oplossing. Het risico bestaat dat de vloer dichtslibt. De mat die als proef in de Koeientuin Kraanswijk in Groenlo (Gld.) lag ging kapot. Gevolg: een grote berg kunstafval die met hoge kosten afgevoerd moet worden.<\/p>\n\n\n\n Nee, het moet anders. Eenvoudiger, meent Hanskamp. \u201cEen koe urineert en poept niet tegelijkertijd. Van nature komen urine en mest dus op een andere plaats terecht.\u201d De urine moet wat hem betreft meteen door het ligbed zakken, terwijl de vaste mest bovenop zou moeten blijven liggen. Hanskamp denkt aan een 50 cm dikke laag drainagezand met onderin een drainagebuis, die de urine afvoert naar de gierkelder. De kosten zijn laag. Drainagezand kost zo\u2019n 20 euro per kuub. Daarbij komt nog dat in zand geen ziektekiemen groeien en de uitstoot van ammoniak en broeikasgassen van een zandvloer laag is.<\/p>\n\n\n\n Om de koeien schoon te houden, wil Hanskamp de mestflatten snel uit de stal verwijderen. Daarvoor ontwierp hij een machine. In mei vorig jaar begon hij aan de ontwikkeling van zijn BeddingCleaner.<\/p>\n\n\n\n Veehouderij Techniek bekeek die machine in de Koeientuin van melkveehouder Chris Bomers.<\/p>\n\n\n\n Omdat deze veehouder de mest van zijn koeien vergist, maakte hij geen zandbodem in de stal, maar verruilde hij de verstopte en defecte kunststofvloer voor een laag klinkers. Daarboven op ligt nu een 10 cm dikke laag strooisel uit Frankrijk dat bestaat uit onder meer gehakseld stro, versnipperde maisstengels en kaf. Het strooisel vormt \u2013 net zoals zand dat zou moeten doen zodra het in contact komt met mest of urine \u2013 een samengeklonterde prop. En die prop kun je met de BeddingCleaner eenvoudig uit de stal verwijderen, is de gedachte van Hanskamp.<\/p>\n\n\n\n De ligbedreiniger lijkt verdacht veel op een strandreiniger. Maar technisch gezien wijkt de machine daar op een aantal punten van af. Zo verdwenen het mes en de invoerrol \u2013 ze zaten een juiste werking in de weg. De zeefband bleef wel.<\/p>\n\n\n\n De BeddingCleaner is voorzien van een enkele as met daarop 15.0\/55-17 wielen. Aan de voorkant zijn twee dieptewielen gemonteerd. Het eerste deel van de mat is hydraulisch op werkdiepte te zetten. Ook de bak is hydraulisch te openen. De trekker heeft \u00e9\u00e9n enkel- en twee dubbelwerkende ventielen nodig. De aftakas drijft de mat aan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n De Hanskamp BeddingCleaner loopt aan de achterzijde op twee grote wielen. Vooraan, naast de mat, zijn dieptewielen gemonteerd. De trekboom is in hoogte verstelbaar en het frame is zo hoog dat een koe er niet overheen kan stappen, maar er ook niet onderdoor kan kruipen. Daardoor kan de machine dus in de stal blijven staan.<\/p>\n\n\n\n Het belangrijkste onderdeel van de ligbedreiniger is de 3 meter brede zeefband die van \u00e9\u00e9n kant wordt aangedreven. De mat zou een trekkracht van 18.000 kg moeten kunnen weerstaan. De ruimte tussen elke spijl van verenstaal is zo\u2019n 2 cm. Het onderste deel van de band is hydraulisch te heffen zodat altijd de optimale hoogte ten opzichte van de vloer ingesteld kan worden. De band zelf wordt door de 540-toerenaftakas van een stationair draaiende 30 kW (40 pk) trekker aangedreven. Rijd je met de machine door de stal, dan pakt het werktuig het ligbed \u2013 en dus ook de mestflatten \u2013 op. De mestflatten worden in het strooisel gerold, waardoor ze niet meer door de spijlen van de zeefband vallen. Dat gebeurt wel met het strooisel. De \u2018gepaneerde\u2019 mestflatten komen uiteindelijk in een bak achterop de machine terecht. Die heeft een inhoud van 2 kuub en is hydraulisch te openen. Dat kan op een mestgang, maar ook \u2013 en liever \u2013 op een mestplaat. Immers, de mestschuif moet de hoop nat en met mest vermengd strooisel nog wel kunnen verplaatsen en afstorten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" De vrijloopstal geeft koeien de ruimte. Maar het composterende ligbed brengt zijn eigen problemen met zich mee. Dat moet anders, denkt Henk Hanskamp. Hij bedacht de BeddingCleaner die mestflatten uit het ligbed verwijdert. De uitvinder is nu op zoek naar veehouders die de machine willen uitproberen.<\/p>\n","protected":false},"author":4033,"featured_media":18078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-18074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-verzorging","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4033"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18074"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18337,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18074\/revisions\/18337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18074"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=18074"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=18074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2023\/04\/0121_hanskamp_2-1250x833.jpg\"\/)
<\/div>![](\"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2023\/04\/0121_hanskamp_3-1250x833.jpg\"\/)
<\/div>Mest verwijderen<\/h2>\n\n\n\n
![](\"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2023\/04\/0121_hanskamp_4-1250x833.jpg\"\/)
<\/div>