{"id":19105,"date":"2023-08-08T07:10:00","date_gmt":"2023-08-08T05:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=19105"},"modified":"2023-08-01T13:17:13","modified_gmt":"2023-08-01T11:17:13","slug":"lely-exos-gras-a-la-carte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20230808\/lely-exos-gras-a-la-carte\/","title":{"rendered":"Lely Exos: gras \u00e0 la carte"},"content":{"rendered":"

Lely uit Maassluis (ZH.) heeft voor het eerst de Exos laten zien. De robot oogst autonoom vers gras, rijdt het naar huis en doseert het zelfstandig voor het voerhek. Na een lange testperiode komt de machine in 2024 mondjesmaat beschikbaar voor verkoop. <\/p><\/div>\n\n\n

In 2020 trok Lely tijdens een digitaal evenement het doek van de Exos: een versgrasrobot die zelfstandig het gras uit de wei haalt, naar de stal transporteert en doseert voor het voerhek \u2013 zonder dat de veehouder er een hand naar hoeft uit te steken. De ontwikkeling ervan nam zo\u2019n tien jaar in beslag. Er zijn flink wat exemplaren in de praktijk getest en die kon je hier en daar ook al zien rijden. Niet in het bekende Lely-rood overigens, maar in het donkergrijs. Intussen draait de robot in Nederland op dertien bedrijven en is deze zesde versie klaar voor de verkoop, aldus Lely.<\/p>\n\n\n\n

De Exos wordt elektrisch aangedreven en heeft een 400 volt accu aan boord. Een cyclus \u2013 gras halen en lossen \u2013 neemt zo\u2019n twee uur in beslag en daarbij gebruikt de Exos zo\u2019n 4 tot 5 kWh aan stroom. Per lading haalt de stalvoerrobot ongeveer 1.000 kg vers gras. De inhoud van de Exos is zo\u2019n 12 kuub.<\/p>\n\n\n\n

Messenbalk<\/h2>\n\n\n\n

\u200bVoor het maaien \u2013 of knippen \u2013 van het gras maakt de Exos gebruik van een twee meter brede dubbele messenbalk met de techniek van ESM (voorheen Busatis). De reden is simpel: een dubbele messenbalk is licht, relatief stil, vraagt weinig vermogen en leidt met dank aan het strakke snijvlak tot een snelle hergroei van het gras. Schijven- en trommelmaaiers hebben die eigenschappen allemaal niet: ze zijn groot, lawaaiig, zwaar en vragen bij gelijke werkbreedte veel meer vermogen. Voor het slijpen van de messen \u2013 wat ongeveer \u00e9\u00e9n keer per week moet gebeuren \u2013 wil Lely een slijp-ruilservice aanbieden. Voor de bodemvolging maakt Lely gebruik van een tastrol na de messenbalk.<\/p>\n\n\n\n

Een kettingelevator met kunststof meenemers transporteert het gemaaide gras omhoog. Bovenin de bak zit een sensor die de vulling van de laadbak in de gaten houdt en ervoor zorgt dat de pvc-bodem tijdig naar achteren draait. De Exos stopt met laden als het gewenste vulling is bereikt. Van het persen van gras is geen sprake.<\/p>\n\n\n\n

Doordat de machine het gras na het maaien meteen omhoogbrengt, is de opname \u2013 vooral in de bochten \u2013 beter dan van een frontmaaier in combinatie met een opraapwagen. Toch rijdt de machine bij de eerste werkgangen op de kopakker wat gras plat, al is dat minimaal. Op een nieuw perceel maait de robot eerst vier baantjes rondom. Daarna maait de Exos om en om de overige banen.<\/p>\n\n\n\n

Eventueel kan de Exos na het maaien vloeibare kunstmest toedienen vanuit een voorraadtank van 100 liter. Idealiter gebeurt dit in de ogen van Lely met de meststoffen uit de Lely Sphere, maar de Exos heeft ook geen moeite met andere vloeibare meststoffen. Direct achter de tastrol zijn tien spuitdoppen gemonteerd die de kunstmest op het gemaaide gras druppelen.<\/p>\n\n\n\n

Hij rijdt iets langzamer
dan stapvoets<\/span><\/section>\n\n\n\n

Aan het voerhek komt het gras met behulp van twee walsen op de dwarsafvoerband terecht. Doordat de walsen elektrisch worden aangedreven en in toerental regelbaar zijn, zou de beschadiging aan het gras minimaal zijn. De dwarsafvoerband heeft geen hoge meenemers omdat die bij hoge volumes het gras mee terug zouden kunnen nemen. Om toch wat grip op het gras te krijgen is de witte afvoerband voorzien van kleine ribbels van enkele millimeters hoog.<\/p>\n\n\n\n

Lichte machine<\/h2>\n\n\n\n

Om de stalvoerrobot licht te houden, heeft Lely veel gebruikgemaakt van aluminium, kunststof en fijnmazig gaas. Het leeggewicht is zo\u2019n 3.400 kg. De Exos staat op 520\/50R17 Flotation-banden voor een lage bodemdruk. Bij het sturen, draaien beide assen in het midden. Dat zou minder wringen dan vierwielbesturing, aldus Lely. De wielen zijn individueel aangedreven. Technisch gezien zou de robot op het land in hondengang kunnen rijden, al neemt de effectieve werkbreedte dan wel wat af. De delen van het onderstel en andere draaipunten worden door een automatisch centraal smeersysteem van Wiejelo voorzien van voldoende vet. Opladen doet de robot buiten de stal, en daar kun je de voorraadtank ook afvullen met vloeibare kunstmest.<\/p>\n\n\n\n

Exos ontwijkt nesten<\/h2>\n\n\n\n

Door van tevoren co\u00f6rdinaten van obstakels zoals vogelnesten en greppels in te geven ontwijkt de Exos ze. Bij het eerste gebruik worden alle percelen door Lely nauwkeurig in kaart gebracht. Langs slootkanten en greppels blijft gras staan. Je zult dat bij het inkuilen of balen maken moeten meenemen. Waar nodig kunnen zones ingesteld worden om de machine langzamer te laten rijden. Standaard rijdt de robot iets langzamer dan stapvoets, zo\u2019n 3 tot 4 km\/h. Buiten de stal navigeert de Exos met behulp van twee Trimble gps-antennes. In de stal maakt de robot gebruik van ultrasoon. Om obstakels vroegtijdig te zien zijn voor- en achterop de machine 3D-camera\u2019s ge\u00efnstalleerd. Een stootbumper functioneert als noodstop. Je bedient de machine volledig met de telefoon en de robot kan ook communiceren met een Lely Vector of Lely Juno.<\/p>\n\n\n\n

Lely mikt met de Exos op melkveehouders vanaf ongeveer 150 koeien en een huiskavel van minimaal 40 hectare. Voor die bedrijven zou de machine binnen afzienbare tijd zijn terug te verdienen. Dat is niet na te rekenen, want Lely wil nog niet kwijt wat de machine gaat kosten. De Exos is getest op bedrijven tot zo\u2019n 350 melkkoeien. Voor bedrijven die meer kavels willen gebruiken voor stalvoeren blijft de trekker in combinatie met frontmaaier en opraapwagen \u2013 of een grazer \u2013 de enige optie: de wetgeving staat (nog) niet toe dat de Exos een weg oversteekt of zelfstandig over de weg naar het land rijdt. Verder is het verstandig om de machine op minder draagkrachtige gronden en onder slechtere omstandigheden goed in de gaten te houden. Want de robot rijdt vooralsnog gewoon door een natte plek heen.<\/p>\n\n\n\n

Bij een storing kan Lely 24\/7 de robot op afstand uitlezen en vaak oplossen. Bij grote defecten heeft Lely een inzetmachine beschikbaar. Daarna is het een kwestie van de juiste data laden en de inzetmachine rijdt dezelfde route als zijn defecte collega. <\/p>\n\n\n\n

Dertig stuks<\/h2>\n\n\n\n

Eind 2023 moeten er twintig machines draaien in Nederland. De fabrikant hoopt dat er volgend jaar dertig stalvoerrobots die in de praktijk draaien.<\/p>\n\n\n\n

Technische gegevens<\/strong><\/td><\/td><\/tr>
Werkbreedte <\/td>2,00 m<\/td><\/tr>
Inhoud <\/td>ca. 12 kuub<\/td><\/tr>
Laadvermogen <\/td>1.000 kg<\/td><\/tr>
Eigengewicht <\/td>3.400 kg<\/td><\/tr>
Bandenmaat <\/td>520\/50R17<\/td><\/tr>
Rijsnelheid <\/td>3-4 km\/h<\/td><\/tr>
Totale breedte <\/td>2,80 m<\/td><\/tr>
Lengte <\/td>7.40 m<\/td><\/tr>
Obstakeldetectie <\/td>3D-camera’s, ultrasoon en stootbumper<\/td><\/tr>
Prijs <\/td>Nog niet bekend<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>
<\/div>

De dubbele messenbalk knipt het gras waarna kunststof meenemers het bovenin de laadbak brengen. De messen moeten wekelijks worden geslepen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Met behulp van twee doseerwalsen komt het gras op de dwarsafvoerband. Deze heeft geen hoge meenemers, maar een reli\u00ebf van halve maantjes.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Direct na het maaien kan de Exos in dezelfde werkgang vloeibare meststoffen toedienen. Er is per lading maximaal 100 liter vloeibare kunstmest mee te nemen. Dit scheelt weer een werkgang en zorgt voor een vlotte hergroei van de volgende snede.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lely uit Maassluis (ZH.) heeft voor het eerst de Exos laten zien. De robot oogst autonoom vers gras, rijdt het naar huis en doseert het zelfstandig voor het voerhek. Na een lange testperiode komt de machine in 2024 mondjesmaat beschikbaar voor verkoop.<\/p>\n","protected":false},"author":3859,"featured_media":19108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[88,89],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-19105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voederwinning","category-voertechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3859"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19105"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19111,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19105\/revisions\/19111"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19105"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=19105"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=19105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}