{"id":19165,"date":"2023-09-07T07:15:00","date_gmt":"2023-09-07T05:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=19165"},"modified":"2023-08-01T15:59:14","modified_gmt":"2023-08-01T13:59:14","slug":"kalf-zoekt-keukenprins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20230907\/kalf-zoekt-keukenprins\/","title":{"rendered":"Kalf zoekt keukenprins"},"content":{"rendered":"

Wie kalveren gezond wil opfokken, moet hygi\u00ebnisch en gestructureerd te werk gaan. Een voerkeuken, waarin je het voer klaarmaakt en al het materiaal daarna kunt reinigen, is daarbij geen luxe, maar noodzaak. <\/p><\/div>\n\n\n

De kalveren van vandaag zijn de veestapel van morgen. Met dat kapitaal moet de veehouder over een paar jaar zijn geld verdienen. En dus moeten melkveehouders zuinig zijn op hun kalveren en er goed voor zorgen.<\/p>\n\n\n\n

Kalveren zijn kwetsbaar. Kort na de geboorte heeft het dier nog geen afweer tegen ziektekiemen. Daarvoor moet de biest zorgen en daarbij is haast geboden. Immers, hoe langer het duurt voordat een kalf de eerste biest binnenkrijgt, hoe minder goed de darmwandcellen de afweerstoffen eruit kunnen opnemen. Bovendien holt de kwaliteit van de biest achteruit naarmate de veehouder het melken langer uitstelt. Zo is het gehalte afweerstoffen 10 uur na de geboorte al met een kwart gedaald. Het advies luidt dat het kalf 2 liter biest binnen een uur na de geboorte moet hebben gedronken, maar vlotter en meer biest is beter.<\/p>\n\n\n\n

Brixwaarde<\/h2>\n\n\n\n

Tot zover de theorie \u2013 die zit bij de meeste veehouders wel goed tussen de oren. Maar het handelen naar die theorie, kan veel beter, vindt Jan Hulsen, dierenarts en adviseur bij rundveeadviesbureau Vetvice in Bergen op Zoom (NB.). \u201cIedereen heeft het over biest verstrekken, biestmanagement, het meten van de brixwaarde van de biest en weet ik wat allemaal. Maar er is vaak te weinig aandacht voor een goede opzet en organisatie van de werkplekken. Daardoor lukt het veel boeren niet om gemakkelijk en direct goede kwaliteit biest aan het kalf te geven.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Door de slecht ingerichte werkplekken, zijn de tijd en de moeite die het kost om biest te geven slecht te voorspellen. \u201cHet kan 25 minuten duren, maar als je pech hebt, ben je er drie kwartier mee zoet.\u201d Volgens Hulsen stellen veehouders deze klus daardoor gemakkelijk uit. \u201cHet is verleidelijk om eerst het andere werk af te maken en pas dan de koe te melken en het kalf biest te geven.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hygi\u00ebne<\/h2>\n\n\n\n

Ook als de veehouder de koe wel snel na de geboorte melkt en erin slaagt om binnen het uur het kalf een paar liter biest te laten drinken, kunnen er nog een hoop zaken verkeerd gaan. In zijn inleiding op het Melken voor Morgen-evenement in oktober vorig jaar in Kamerik (Ut.), vertelde dierenarts Bert van Niejenhuis van Betuwse Dierenartsgroep Rivierenland dat uit studies blijkt dat 25 tot 43 procent van de verse biest een kiemgetal heeft van meer dan 100.000 kolonievormende eenheden per ml. E\u00e9n op de tien porties voorraadbiest uit de vriezer bleek zelfs bedorven.<\/p>\n\n\n\n

Dat de kwaliteit van de biest \u2013 eufemistisch gesteld \u2013 te wensen overlaat, is vooral een gevolg van onvoldoende reiniging van de materialen die gebruikt worden bij de winning en verstrekking van de biest, zoals de minimelker, melkemmers, spenen van drinkautomaten en speenflessen. Het is volgens Van Niejenhuis volstrekt onvoldoende om emmers even met de tuinslang schoon te spuiten.<\/p>\n\n\n\n

De veearts onderscheidt zes stappen die een gedegen reinigingsproces kenmerken. Nadat het grove vuil eraf is gehaald, reinig je het materiaal met heet water en een reinigingsmiddel. Dan spoel je de emmers en flessen om met heet water en desinfecteert ze om bacteri\u00ebn te doden. Dan het materiaal nog eens naspoelen en vervolgens laten uitdrogen op een uitdruiprek.<\/p>\n\n\n\n

De reiniging van de minimelker is een apart verhaal. \u201cHet is een prachtig apparaat. Je kunt hem makkelijk naast de koe zetten en haar melken. Maar vervolgens hebben de fabrikanten geen goede oplossing bedacht om het apparaat ook dagelijks grondig te reinigen. Je zou willen dat je hem op de robot of de melkstal zou kunnen aansluiten, zodat het apparaat dagelijks kan meedraaien in het reinigingsprogramma van robot of melkstal. Een enkele veehouder heeft zelf zo\u2019n reinigingsoplossing ontwikkeld. Maar af-fabriekoplossingen zijn er tot dusver niet.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Structuur<\/h2>\n\n\n\n

Kalveren gedijen het best als er elke dag hetzelfde gebeurt. \u201cHet zijn net baby\u2019s\u201d, zegt Van Niejenhuis. \u201cDoor te werken volgens vaste werkprotocollen, zorg je ervoor dat je ook elke dag hetzelfde doet en weten de dieren precies waar ze aan toe zijn.\u201d Die protocollen zijn bedrijfsspecifiek want elk bedrijf is anders. Van Niejenhuis: \u201cIn het protocol beschrijf je onder meer het werkproces en de reinigingsmethoden van de materialen. Het is natuurlijk niet zo dat veehouders dagelijks het protocol nalezen. Maar als het een keer niet lekker loopt met de kalveren, kun je het protocol erbij pakken en terugkijken of je nog steeds werkt volgens de regels die je zelf in overleg met de dierenarts hebt opgesteld. Daarnaast is een helder protocol natuurlijk erg handig bij ziekte van de verzorger.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Juiste concentratie<\/h2>\n\n\n\n

De praktijk heeft volgens Van Niejenhuis geleerd dat je best gestructureerd kunt werken als je dat organiseert in een gestructureerde werkomgeving. \u201cVandaar dat ik destijds in mijn inleiding bij Melken voor Morgen heb gepleit voor een voerkeuken op een paar meter loopafstand van de kalverstal. In zo\u2019n ruimte kun je de poedermelk heel eenvoudig in de juiste concentratie aanmaken en op de juiste temperatuur brengen. En na het voeren kun je er al het materiaal hygi\u00ebnisch reinigen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De voerkeuken hoeft in Van Niejenhuis\u2019 ogen niet heel luxe uitgerust te worden, zolang de belangrijkste basisvoorzieningen maar aanwezig zijn. In de bij voorkeur betegelde ruimte is een droge en een natte hoek. Het belangrijkste onderdeel in de natte hoek is een wasbak met een thermostaatkraan, zodat je de poedermelk op de juiste temperatuur kan brengen. De wasbak moet zo groot zijn dat je er eenvoudig grote emmers in kunt schoonmaken. Sommige grote bedrijven kiezen volgens Van Niejenhuis voor een industri\u00eble vaatwasser, omdat je daarin behalve spenen ook emmers kunt reinigen. \u201cDat gaat lastiger in een gewone vaatwasser. Maar voor alleen de spenen, werkt een oude vaatwasser prima.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Om het materiaal te laten drogen mag een uitdruiprek niet ontbreken in de natte hoek, zodat er na het reinigen geen vocht in de emmers achterblijft, want dat betekent een risico op bacteriegroei. In dat verband adviseert Van Niejenhuis om bij de aankoop van materialen goed te letten op de reinigingsmogelijkheden. \u201cBij sommige biestflessen bijvoorbeeld loopt de vloeistof door het handvat. Met een borsteltje kun je dat niet goed schoon krijgen. Bovendien blijft er makkelijk vocht in achter, waarin bacteri\u00ebn zich makkelijk kunnen vermenigvuldigen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Afvoerputje<\/h2>\n\n\n\n

Onder de natte hoek zit een afvoerputje, zodat je de kalvervoerkeuken na het reinigen van de materialen snel en goed kunt schoonspuiten. \u201cIedereen heeft een hekel aan schoonmaken. Maar als het makkelijk gaat, doe je het ook beter en sneller.\u201d Onmisbaar attribuut in de natte hoek is een trekker waarmee je na de reiniging de vloer droogtrekt.<\/p>\n\n\n\n

Droge hoek<\/h2>\n\n\n\n

Aan de andere kant van de ruimte \u2013 de droge hoek \u2013 zit idealiter een keukenblok, waarin je medicijnen kunt bewaren en een koelkast. In de koelkast (7 graden Celsius) bewaar je de biest en de medicijnen die gekoeld bewaard moeten worden. De vaatwasser krijgt ook een plek in de droge hoek.<\/p>\n\n\n\n

Voor veehouders die de biest invriezen is een vrieskist in de voerkeuken handig in verband met de looplijnen, maar dit apparaat hoeft niet per se in de voerkeuken te staan. Onmisbaar in de droge hoek is evenwel de weegschaal voor het afwegen van juiste hoeveelheid melkpoeder. Het poeder wordt ook (van de grond) in de droge hoek bewaard. Verder adviseert Van Niejenhuis een whiteboard waarop je notities kunt zetten en bij overdracht kunt aangeven welke kalf wanneer behandeld moet worden.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Schets van een ideale voerkeuken voor kalveren. Links is de natte hoek met een wasbak en een afvoerput eronder, zodat je de ruimte snel en goed kunt reinigen. Rechts is de droge hoek waar de poedermelk wordt bereid. Onmisbaar in de droge hoek zijn een koelkast voor de biest en een whiteboard aan de muur voor notities.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wie kalveren gezond wil opfokken, moet hygi\u00ebnisch en gestructureerd te werk gaan. Een voerkeuken, waarin je het voer klaarmaakt en al het materiaal daarna kunt reinigen, is daarbij geen luxe, maar noodzaak.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":19173,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":0,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-19165","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voertechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19165"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19175,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19165\/revisions\/19175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19165"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=19165"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=19165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}