{"id":20010,"date":"2023-12-15T10:18:45","date_gmt":"2023-12-15T09:18:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=20010"},"modified":"2026-01-05T11:49:01","modified_gmt":"2026-01-05T10:49:01","slug":"mengen-en-automatiseren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20231215\/mengen-en-automatiseren\/","title":{"rendered":"Mengen en automatiseren"},"content":{"rendered":"

In 25 jaar tijd is de voermengwagen gemeengoed geworden. Tegelijk hebben melkveehouders een flinke automatiseringsslag gemaakt. <\/p><\/div>\n\n\n

Vijfentwintig jaar geleden begon de voermengwagen aan een flinke opmars. Kijkend in het archief van Veehouderij Techniek zien we dat er veel geschreven werd over deze belangrijke machine op het melkveebedrijf. De verschillende mengsystemen werden regelmatig naast elkaar gezet, maar inmiddels lijkt het erop dat de verticale voermengwagen de strijd heeft gewonnen. Natuurlijk zijn er nog horizontaalmengende voermengwagens te koop, maar die gaan meestal naar liefhebbers van dit systeem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Robots en automatisering<\/h2>\n\n\n\n

Voeren en aanschuiven komen dagelijks terug en kosten veel tijd. Door de jaren heen hebben fabrikanten machines bedacht die dit eenvoudiger maken \u2013 tot hele automatische voersystemen aan toe. De opvallendste machine in de laatste kwart eeuw was ongetwijfeld de Innovado van Schuitemaker, een veelbelovend, maar ook kostbare voerrobot die het voer zelf uit de silo haalt. Helaas was dit Nederlandse project in 2008 zijn tijd te ver vooruit. Daarna kon de Innovado geen potten meer breken. Inmiddels is het project stopgezet. Pas in 2022 kwam Kuhn met een soortgelijke machine: de Aura.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
Opkomst voermengwagen<\/div>

25 jaar geleden werd het ruwvoer nog vooral met de kuilvoersnijder en (blokken-)doseerwagen voor de koeien gezet. Maar al snel zien melkveehouders de voordelen van gemengd voeren: elk hapje hetzelfde en minder selectie. Ook biedt gemengd voeren de mogelijkheid om meer bijproducten te voeren. Dat deze manier van voeren resulteert in een hoger brandstofverbruik nemen de meeste boeren voor lief.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Machinaal aanschuiven<\/div>

Het aanschuiven van het voer komt dagelijks terug. Fysiek is dit zwaar, zeker als er veel gras voor het voerhek ligt. Door de jaren heen hebben fabrikanten verschillende werktuigen bedacht waarmee een voertuig (dat toch al aanwezig is: een oud trekkertje of een minishovel) het voer kan aanschuiven. Denk aan een rubberschuif, roterende trekkerbanden, een aangedreven vijzel of zelfs omgebouwde kuilverdelers.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Voeraanschuifrobot<\/div>

De voeraanschuifrobot heeft op steeds meer bedrijven zijn intrede gedaan. Dat kan met een vijzel, zoals Wasserbauer en DeLaval dat doen, maar het kan ook met een draaibare rok (JOZ, Gea, Lely en Hetwin). Sommige merken kunnen behalve aanschuiven ook nog wat krachtvoer verstrekken voor het voerhek. Idee achter de aanschuifrobot is dat er altijd voldoende voer voor de koeien ligt. De meeste robots werken met transponders in de vloer, maar soms ook met een vaste route of ze bepalen hun positie op basis van de afstand tot het voerhek.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Apart laadwerktuig<\/div>

Wie geen zelfladende voermengwagen heeft, moet de wagen van bovenaf laden. Steeds meer melkveehouders kiezen ervoor om daarvoor een apart laadwerktuig aan te schaffen, zoals een verreiker of een shovel. Ook minishovels worden voor dat klusje ingezet. Voorwaarde is dan wel dat de machine hoog genoeg kan komen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Voorraadvoedering<\/div>

Eind jaren negentig heeft menig bedrijf een beweegbaar voerhek (koeien kunnen naar het voer toe) of een kuilblokkenschuif. Bij voorraadvoedering zet de veehouder de voergang vol blokken gras en mais en vervolgens kunnen de koeien naar behoefte vreten. Als de blokken buiten bereik van de koeien dreigen te raken, volstaat een druk op de knop om een hele rij blokken richting de koeien te schuiven. Een alternatief is dat het voerhek richting het voer beweegt, zoals bij een Weelink-voerhek. Doordat er altijd voer beschikbaar is kan een bedrijf toe met minder vreetplaatsen en dat scheelt in de bouwkosten. De systemen worden vooral ingezet op bedrijven die met weinig machines het voeren willen rondzetten. Een kuilvoersnijder is in principe genoeg. Nadelen zijn er ook: eerder broei aan het voerhek en koeien kunnen makkelijk de smakelijke voerbestanddelen selecteren.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Elektrisch mengen<\/div>

Nu steeds meer voertuigen elektrisch worden is het ook mogelijk om elektrisch te voeren. Dit kan natuurlijk met de voerrobot, maar als je in korte tijd grotere groepen gevoerd wilt hebben \u2013 of simpelweg geen robot wilt \u2013 moet je iets anders verzinnen. Importeur Reesink voorziet op wens Kuhn-voermengwagens van een accupakket en een elektromotor. Heb je een dak vol zonnepanelen dan kun je op die manier het directe verbruik flink verhogen. En doordat de voermengwagen niet meer door de aftakas wordt aangedreven, kan het laadwerktuig \u2013 de shovel of verreiker \u2013 de mengwagen naar de stal rijden en legen. Ook andere merken (BvL, Siloking en Strautmann) hebben inmiddels een elektrisch aangedreven voermengwagen. De Bvl kan zelfstandig lossen op een voerband terwijl hij ingeplugd zit in een stopcontact. Siloking en Strautmann hebben al elektrische zelfrijders, al kan die van Siloking (nog) niet zelf voer laden omdat een laadfrees veel stroom vraagt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Balensnijder<\/div>

Als je ronde balen voert, moet er veel plastic van de balen worden verwijderd. Dat kost tijd. Met een balensnijder pak je de baal op. Boven de voermengwagen (of op de voergang) snijd je de baal door en houdt de balensnijder automatisch de wikkelfolie en het eventuele net vast: geen handwerk meer. Verschillende fabrikanten hebben er inmiddels \u00e9\u00e9n in het programma.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Krachtvoeders<\/div>

Je kunt krachtvoeders door een TMR mengen en iedere koe hetzelfde voorschotelen. Maar een eigen afgemeten portie per koe heeft de voorkeur van veel veehouders. Een extra portie kunnen ze krijgen in de melkstal of melkrobot (waar het gelijk als lokvoer dient) of in een krachtvoerstation. Naast droge krachtvoeders wordt er ook vloeibaar krachtvoer gevoerd. Een halsbandtransponder of sensor in het oor herkent de koe bij binnenkomst. Sommige krachtvoerboxen hebben een hek dat achter de koe sluit om gedrang te voorkomen. De krachtvoergift is afhankelijk van het lactatiestadium en de melkgift. Ook wordt er ge\u00ebxperimenteerd met het voeren van voederbieten.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Hogere kuilhappers<\/div>

Om een netter snijvlak te krijgen komen verschillende fabrikanten met hogere kuilhappers op de markt. Deze maken ondiepere, maar hogere happen. De bekendste zijn de Trioliet Triomaster S en Flingk KHXL. Doordat het snijvlak vaker wordt vernieuwd, blijft het voer langer goed in de silo. Nadeel is het hoge gewicht.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Zelfladende voerwagens<\/div>

Een extra laadwerktuig zorgt ervoor dat je regelmatig moet uitstappen om de voerwagen te verzetten of \u2013 in het geval van een blokkenwagen \u2013 dat je het kuilblok twee keer \u2018in de handen hebt\u2019: met kuilsnijden en met het voer laden. Hoe mooi zou het zijn om met \u00e9\u00e9n voerwagen het voer te kunnen laden, te mengen en eventueel te doseren? Hoe het voer in de wagen terechtkomt verschilt behoorlijk: verschillende merken komen met een laadfrees achterop, maar ook wordt er veel gebruikgemaakt van snijframes of een groot vast mes dat als een soort kuilhapper een plakje van de gras- of maiskuil afsnijdt. Vervolgens wordt het voer naar boven in de mengkuip gegooid of in de wagen geschoven. Peecon bracht zich er in het begin wel erg makkelijk vanaf door gewoon een standaard kuilvoersnijder achterop de mengkuip te lassen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Laadhulp<\/div>

Om het gemak en de laadnauwkeurigheid te verhogen, komen er uitgebreide weeginrichtingen op voermengwagens waarop complete rantsoenen per productiegroep en voercomponenten kunnen worden ingevoerd. Met een druk op de knop \u2013 eventueel op afstand \u2013 is het aantal dieren, het rantsoen of de laadvolgorde te wijzigen. Voor extra gemak kan het laadwerktuig worden uitgerust met een extra display. Bijna elke fabrikant kan tegenwoordig zo’n uitgebreide weeginrichting leveren, maar er zijn ook externe partijen zoals Cowconnect die de voermengwagen \u2018slimmer\u2019 kunnen maken. Tijdens het laden telt het display af en geeft een geluidsignaal als het gewicht is bereikt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Gekke zelfrijders<\/div>

In een zoektocht naar manieren om bij de voer(meng)wagen een trekker uit te sparen ontstaan de gekste creaties \u2013 zeker als het budget beperkt is. Zo is er bijvoorbeeld de Sgariboldi Koala voor kleine bedrijven (recentelijk publiceerde Veehouderij Techniek een test). Er zijn ook mengkuipen voor op een vrachtwagenchassis en wat te denken van de Peecon Biga Pacman, een heftruck met snijraam en achterop een mengkuip. Trioliet gooide het met de Smartrac over een andere boeg: een standaard voermengwagen met transmissie, cabine en motor er gewoon tegenaan geplaatst op de plek waar normaal de dissel zit. De stoel van deze Trioliet Smartrac kan draaien voor beter zicht op de laadinrichting. En bij de introductie is de Smartrac erg goedkoop: vanaf circa 70.000 euro. De machine is daarmee vooral een concurrent voor een afzonderlijke trekker met een identieke voermengunit.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Minder kuilvoersnijders<\/div>

De kuilvoersnijder is wat van zijn populariteit verloren \u2013 evenals de blokkendoseerwagen. Ze zijn ingehaald door kuilhappers en voermachines die zelf laden. Toch blijft het werken met blokken populair voor het volzetten van de voerbunker van automatische voersystemen. En hoewel er veel hap- en snijsystemen op de markt zijn, is het snijbeeld van de kuilvoersnijder onge\u00ebvenaard.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Verticaalmengers<\/div>

Sinds de introductie van de voermengwagen zijn verschillende mengsystemen de revue gepasseerd: verticaal-, horizontaal- en peddelmengers. Inmiddels lijkt de strijd gestreden: de meeste voermengwagens in Nederland hebben tegenwoordig verticale mengvijzels.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Schuitemaker Innovado<\/div>

E\u00e9n van de meest opzienbarende voermachines in de afgelopen 25 jaar is de Innovado van Schuitemaker. De fabrikant liet in 2008 een eerste versie zien van dit automatisch voersysteem dat ook het voer uit de kuil haalt. Want de voerrobot op zich was niet nieuw \u2013 TKS, DeLaval, Mullerup, Pellon, Rovibec en Trioliet hadden er destijds al \u00e9\u00e9n. Maar Schuitemakers prestigeproject was de eerste die naast automatisch voer uitdoseren ook het voer zelfstandig uit de silo\u2019s haalde. De eerste versie had een kuilvoersnijder voorop, vanaf Eurotier 2014 was deze voorzien van een laadfrees. Uiteindelijk was de machine haar tijd te ver vooruit: de wet- en regelgeving was nog niet voorbereid op kolossale machines die zelfstandig over het erf rijden. In 2016 lijkt het project klaar voor de praktijk, maar slechts een enkeling haalt uiteindelijk de eindgebruiker. In 2022 trekt Schuitemaker de stekker uit dit bijzondere en kostbare project.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Lely Atlantis<\/div>

Het ziet eruit als een straat met krachtvoerboxen. In feite is de Atlantis van Lely de voorloper van de Vector. In 2003 werd de installatie op de Waiboerhoeve in Lelystad (Fl.) ge\u00efnstalleerd. Zestien vreetplaatsen voorzien de koeien individueel van maximaal twaalf soorten voer. Alleen het grijpertje dat de voorraadbakken vult,\u00a0 heeft uiteindelijk de markt gehaald voor het vullen van de Lely Vector.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
Feedwall<\/div>

De naam zegt het eigenlijk al: een muur die voor het voerhek staat. Door met een voerwagen met hoog dwarsafvoerbandje \u2013 of voerdoseerbak \u2013 het voer over het muurtje te doseren zijn de koeien zo gevoerd. En doordat het muurtje het voer tegenhoudt hoef je het voer niet meerdere keren per dag aan te schuiven. Eigenlijk een statische kuilblokkenschuif, dus. En doordat de Feedwall aan de buitenkant van de stal wordt geplaatst scheelt het bouwkosten. Een deurtje aan het begin en einde van de voergoot vereenvoudigt het verwijderen van voerresten. Machinaal restvoer verwijderen is er niet bij. De openslaande klep zorgt voor extra ventilatie in de stal en bij slecht weer kan deze worden afgesloten. Doordat er continu voer beschikbaar is kan de veehouder met minder vreetplekken hetzelfde aantal koeien voeren. Daardoor hebben ook dieren die laag in rang zijn voldoende tijd om voldoende drogestof op te nemen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In 25 jaar tijd is de voermengwagen gemeengoed geworden. Tegelijk hebben melkveehouders een flinke automatiseringsslag gemaakt.<\/p>\n","protected":false},"author":3859,"featured_media":20020,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":89,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-20010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voertechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3859"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20010"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22832,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20010\/revisions\/22832"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20010"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=20010"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=20010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}