{"id":20641,"date":"2024-06-04T08:55:00","date_gmt":"2024-06-04T06:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=20641"},"modified":"2024-06-04T12:12:42","modified_gmt":"2024-06-04T10:12:42","slug":"onderhoud-messenbalk-houd-de-messen-scherp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20240604\/onderhoud-messenbalk-houd-de-messen-scherp\/","title":{"rendered":"Onderhoud messenbalk – Houd de messen scherp"},"content":{"rendered":"

De messenbalk heeft een aantal voordelen ten opzichte van de schijven- en trommelmaaier. Vandaar dat zijn populariteit groeit. Scherpe messen zijn een belangrijke voorwaarde voor goed knipwerk. <\/p><\/div>\n\n\n

De messenbalk leek na de introductie van de trommel- en schijvenmaaier rijp voor een plek in het landbouwmuseum. Want waar het maaien met een messenbalk tergend langzaam ging \u2013 waarbij de machine desondanks nog regelmatig verstopt raakte \u2013 hadden de nieuwe trommel- en schijvenmaaiers juist een enorme capaciteit. Toch is de messenbalk nooit helemaal verdwenen. De laatste jaren lijken die zelfs bezig aan een comeback, al gaat het dan wel om de verbeterde versie met vaak een hydraulische aandrijving en twee horizontaal bewegende messenbalken.<\/p>\n\n\n\n

Reden voor die toenemende populariteit zijn een snellere hergroei van het gras, het lage machinegewicht en de lage vermogens- en daarmee brandstofbehoefte ten opzichte van een trommel- of schijvenmaaier. Daarnaast overleven kruiden in kruidenrijk grasland beter na een maaibeurt met een messenbalk. Ook insecten, amfibie\u00ebn en kleine dieren zijn statistisch beter af in grasland dat door een messenbalk is gemaaid.<\/p>\n\n\n\n

Geen stilstaande vinger meer<\/h2>\n\n\n\n

De maaihoogte van de modernste machines regel je door een ander type glijslof onder de maaibalk te monteren. Zo zijn maaihoogtes tussen de 5 en 15 cm mogelijk.<\/p>\n\n\n\n

Verstoppen komt bij de werktuigen met een dubbele messenbalk veel minder vaak voor dan in het verleden toen een enkel mes langs een stilstaande vinger schoof. Voorwaarde is dan wel dat de messen vlijmscherp zijn, blijkt bij de Duitse fabrikant Kema in Rees. Daar bekeken we wat er komt kijken bij het onderhoud aan de hydraulisch aangedreven frontmessenbalk: de F-275 H.<\/p>\n\n\n\n

Als het maaibeeld verslechtert en het gras niet meer zichtbaar scherp wordt afgeknipt, is het tijd om de messen te slijpen. Kema gebruikt in zijn machines messen van Bidux. Afhankelijk van de grondsoort en de maaihoogte moeten de messen na ongeveer 10 hectare per meter werkbreedte (na 30 hectare bij een maaier van 3 meter breed) worden geslepen.<\/p>\n\n\n\n

Slijpen kan vanuit de hand. Maar omdat het daarbij lastig is om de juiste snijhoek te behouden \u00e9n omdat de rug van de messenbalk snel beschadigd raakt, heeft slijpen in een speciale messenslijptafel de voorkeur. In zo\u2019n gespecialiseerde tafel kan de slijphoek en diepte van de messen exact worden ingesteld en dat vergemakkelijkt het netjes en evenredig slijpen.<\/p>\n\n\n\n

De messenslijptafel die Kema bij de messenbalk kan leveren, kost 2.500 euro. Deze is volledig instelbaar met een in toerental regelbare slijper. Je kunt de slijper ook eenvoudig omkeren, zodat je beide snijzijden van het mes kunt bereiken. Op de slijptafel kost het volledig slijpen van de messen circa tien minuten.<\/p>\n\n\n\n

Als de messen van de maaier versleten zijn en niet meer opnieuw kunnen worden geslepen of als afzonderlijke messen beschadigd zijn of los zitten, moet je de messenbalk voorzien van nieuwe messen. Let er daarbij op dat de messen goed worden vastgeklonken. Dit kan gedaan worden door gebruik te maken van een klink- en ontklinkpers, maar een hamer en holle pen voldoen ook. Let erop dat messen aan de onder- en bovenbalk van elkaar verschillen en dat ook klinknagels van verschillende lengtes worden toegepast.<\/p>\n\n\n\n

De knippende bewerking van de dubbele messen ontstaat doordat een ronddraaiende beweging wordt omgezet in een heen-en-weergaande beweging. In de aandrijfschoen van de maaibalk bevinden zich een aantal vetnippels, bij de messenbalk van Kema zijn dit er negen stuks. Het is belangrijk deze elke dag een keer te smeren met standaard EP2-vet. Ook de zwadwielen die gebruikt worden voor het stalvoeren moeten gesmeerd worden, dit zal in de praktijk elke drie maanden moeten gebeuren.<\/p>\n\n\n\n

Oliefilter<\/h2>\n\n\n\n

De maaier heeft een eigen hydraulisch circuit voor de aandrijving van de messen. Het oliefilter daarvan moet elke 3 jaar worden vervangen, tegelijk met het verversen van de olie. Aan de bovenzijde zit daarvoor het olievulpunt.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

De messenbalk kan losgehaald worden door de mesgeleiderarmen omhoog te brengen met een schroevendraaier. Daarna moeten aan beide kanten eerst de bout van het bovenste mes en daarna die van het onderste mes worden losgedraaid. Vervolgens kun je de maaibalken eruithalen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Kema kan bij de messenbalk voor 2.500 euro een speciale messenslijptafel leveren. Als de slijptafel op de juiste wijze is ingesteld kost het slijpen van een onder- en bovenmes niet meer dan 10 minuten. Slijpen moet ongeveer na 10 hectare per meter werkbreedte. De messen van een 3 meter brede messenbalk moeten dus na ongeveer 30 hectare worden geslepen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Messen kun je slijpen tot aan de verdikking in het midden. Als het dikke gedeelte is bereikt, moet je ze vervangen. Let erop dat de messen voor de onder- en bovenbalk van elkaar verschillen. Ook de klinknagels hebben verschillende lengtes, afhankelijk van de positie op de maaibalk.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Bij het vervangen van een enkel mesje klem je de maaibalk vast op de werkbank. Vervolgens slijp je de afgeronde kop van de klinknagel af en met een hamer en een doorslag van de juiste dikte tik je de klinknagel eruit. Een nieuw mesje zet je vast met een nieuwe klinknagel met behulp van een holle pen en een hamer.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Voor het klinken en ontklinken kun je ook een speciale pers gebruiken. Voor het ontklinken leg je de mesrug op de pers en breek je de klinknagels, waarna je die eruit kunt drukken. Vervolgens leg je de mesrug op het nieuwe mesje met de klinknagels en je klinkt op hetzelfde apparaat het mes weer vast op de messenbalk.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

De knippende beweging van de dubbele messenbalk ontstaat doordat de ronddraaiende beweging van een oliepomp wordt omgezet in een heen-en-weergaande beweging van de messen. De zogeheten aandrijfschoen telt bij machines van Kema in totaal negen vetnippels. Deze moeten elke werkdag een pompje EP2-vet hebben.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Tekst en foto’s: Anne Corine Visser<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De messenbalk heeft een aantal voordelen ten opzichte van de schijven- en trommelmaaier. Vandaar dat zijn populariteit groeit. Scherpe messen zijn een belangrijke voorwaarde voor goed knipwerk.<\/p>\n","protected":false},"author":3076,"featured_media":20642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":88,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-20641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voederwinning","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3076"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20641"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20675,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20641\/revisions\/20675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20641"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=20641"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=20641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}