{"id":21932,"date":"2025-05-07T12:32:41","date_gmt":"2025-05-07T10:32:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=21932"},"modified":"2025-05-07T14:15:17","modified_gmt":"2025-05-07T12:15:17","slug":"drie-gebruikers-oordelen-over-lely-sphere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20250507\/drie-gebruikers-oordelen-over-lely-sphere\/","title":{"rendered":"Drie gebruikers oordelen over Lely Sphere"},"content":{"rendered":"

Lely Sphere kan de emissie in de melkveehouderij flink reduceren. Bij de eerste gebruikers speelde de betere stikstofbenutting uit mest een belangrijke rol bij aanschaf. <\/p><\/div>\n\n\n

Tijdens een groot online introductie-event in 2020 was Lely Sphere \u00e9\u00e9n van de drie grote uitvindingen van de fabrikant uit Maassluis (ZH.). Lely Sphere is een systeem waarmee je met een aantal aanpassingen een traditionele ligboxenstal kunt ombouwen tot een circulair stalsysteem met verschillende meststromen. Volgens Lely kan Sphere een belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing van de stikstofproblematiek. We vroegen een aantal van de eerste gebruikers naar hun ervaringen tot dusver.<\/p>\n\n\n\n

Sphere bestaat uit drie onderdelen. Het meest in het oog springt de N-Capture. Deze stikstofvanger heeft dezelfde functie als een luchtwasser. De N-Capture zuigt de lucht uit de put \u2013 en tot 30 cm boven de roostervloer \u2013 af en voert deze langs een filterpakket met zwavelzuur waarmee de stikstof uit de lucht wordt gefilterd. Lely spreekt overigens liever niet over een luchtwasser en wijst op een belangrijk verschil. Sphere pakt de emissie bij de bron aan, terwijl een luchtwasser alleen de ammoniak uit de stallucht afvangt.<\/p>\n\n\n\n

Mest scheiden<\/h2>\n\n\n\n

Het tweede belangrijke onderdeel van Sphere is de vloer, die de mest bij de bron scheidt. Met rvs-strips met gaatjes wordt de traditionele roostervloer dichtgemaakt. Daardoor blijft de vaste mest op de vloer liggen, terwijl het grootste deel van de urine in de opslagput zakt. De mestscheiding voorkomt een groot deel van de ammoniakvorming, waardoor een emissiearme vloer niet nodig is.<\/p>\n\n\n\n

Lely Sphere<\/strong><\/td><\/td><\/tr>
Emissiefactor <\/td>3 kg N\/koe\/jaar<\/td><\/tr>
Emissiereductie <\/td>77% in de stal<\/td><\/tr>
Prijs voor 120 koeien* <\/td>175.000 euro<\/td><\/tr>
* Inclusief 2 N-Captures, 1 Discovery Collector, benodigde strips voor 600 m\u00b2 roostervloer, silo voor opslag circulaire N-meststof en Varibox.<\/em><\/td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Tot slot moet de vloer elke twee uur worden schoongemaakt. Daarvoor installeert Lely een Discovery Collector, een mestrobot die de mest opzuigt en naar een afstort brengt. Daarbij sproeit de robot water over de vloer zodat de Collector de mest \u2013 ook in drogere perioden \u2013 goed kan opzuigen.<\/p>\n\n\n\n

Op deze manier cre\u00ebert Lely Sphere drie meststromen. De eerste is de meststof afkomstig uit de N-Capture. Lely spreekt liever over een circulaire meststof dan over spuiwater in de vorm van ammoniumsulfaat, het resultaat van een reactie tussen stikstof en zwavelzuur. Gebruikers rijden de meststof als vervanger van kunstmest uit met de veldspuit of met een spaakwielbemester. Lely verwacht dat op termijn ook salpeterzuur wordt toegelaten in N-Capture. Dat zou dan de meststof ammoniumnitraat opleveren. Maar zover is het nog niet.<\/p>\n\n\n\n

Kaliumrijk<\/h2>\n\n\n\n

De tweede meststroom is de urine, die door de gaatjes in de opslag druppelt. Deze bevat veel kalium en minerale stikstof en kan worden ingezet als renure (kunstmestvervanger). Momenteel nemen veel veehouders met Lely Sphere \u2013 onder wie ook de ondervraagde veehouders \u2013 deel aan een pilot om te onderzoeken of deze renure in de mestboekhouding kan worden ingezet als bedrijfseigen kunstmest. Als dat het geval is, dan hoeft het bedrijf minder drijfmest af te voeren.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Onderdeel van Sphere zijn Collector-mestverzamelrobots. Die verzamelen elke twee uur de vaste mest en dumpen die in de opslag.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

De strips blijven goed zitten, volgens de gebruikers. Onderdruk in de kelder voorkomt dat de gaatjes dicht gaan zitten.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De derde meststroom is de dikkere mest, (zonder urine) die vooral veel organische (stik)stof en fosfaat bevat. Hoewel deze mest wat dikker is dan drijfmest, is die volgens gebruikers nog goed te mixen en te verpompen.<\/p>\n\n\n\n

Nieuwbouw<\/h2>\n\n\n\n

Sphere is bedacht om bestaande stallen \u2018om te vormen\u2019 tot een emissiearme stal. Sphere staat op de RAV-lijst voor definitieve emissiefactor van 3 kg per ammoniak (NH3) per dierplaats. Vergeleken met 13 kg voor een traditionele roostervloer, een reductie in de stal van gemiddeld 77 procent.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast is Sphere ook toe te passen bij nieuwbouw. De veehouder hoeft in dat geval niet te investeren in een emissiearme vloer. Een standaard roostervloer volstaat. Bij nieuwbouw kan er ook direct rekening worden gehouden met verschillende meststromen. Bij bestaande bouw is volledige scheiding bij de bron namelijk niet in alle situaties mogelijk. Door de putindeling kan het soms niet anders dan dat een deel van de dikkere mest alsnog in de put bij de urine terechtkomt. Toch is ook dan de emissiereductie nog steeds aanzienlijk. Dit euvel zou eventueel kunnen worden opgevangen met een extra externe mestopslag. Overcapaciteit is sowieso een aanrader, omdat het systeem het beste werkt wanneer het niveau in de put niet verder stijgt dan 30 tot 40 cm onder de roosters, voor een optimale luchtstroom.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Door het frezen van kleine sleufjes worden de strips in de roostervloer geklemd. Vooraf maakt Lely een roosterplan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

In de opslagruimte staan de Variboxen met zuur opgeslagen. Lely verwisselt ze, zodra ze leeg zijn. Daar heeft de veehouder geen werk aan.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Bij de gebruikers was de aanzienlijke emissiereductie overigens niet het hoofddoel. Zij zijn vooral ge\u00efnteresseerd in de betere bedrijfseigen stikstofbenutting en de inzet van verschillende meststromen op het bedrijf. Dat er nu vier jaar een pilot loopt, maakt het voor de boeren interessanter. Of deze regeling in de toekomst sectorbreed wordt uitgerold, zal bepalen hoeveel boeren in de toekomst met Sphere gaan werken.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
<\/div>
<\/div>

Een opengewerkt model van het filterpakket van de N-Capture. Hier druppelt zwavelzuur langs die de stikstof bindt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
<\/div>
<\/div>

De meststof afkomstig uit de Lely Sphere wordt opgeslagen in een silo. De meststof wordt uitgereden met de veldspuit of spaakwielbemester.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Voor een bedrijf met 120 koeien en 600 vierkante meter roosteroppervlak rekent Lely 175.000 euro. Dat is inclusief twee N-Captures (kelderafzuigers), een Collector-mestrobot, inlaystrips voor de roostervloer, een silo voor opslag van de meststof en een opslag voor de vaten met zuur.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>

In \u2018t kort<\/strong><\/h3>

Lely Sphere is een systeem waarmee in bestaande- en nieuwbouwstallen een flinke emissiereductie is te behalen.

Plus
+ Emissiereductie in stal gemiddeld 77%
+ Hogere stikstofbenutting
+ Frissere lucht in stal
+ Voor nieuwbouw en renovatie

Min
– Renure is (nog) niet inzetbaar als kunstmestvervanger
– Extra mestopslagruimte nodig<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\u2018Geen emissiearme vloer nodig\u2019<\/h3>

Joran Denissen melkt in het Brabantse Nispen 190 koeien. In 2021 schafte hij Lely Sphere aan met drie N-Captures. Destijds was het de eerste veehouder die de techniek gebruikte in een nieuwbouwstal.

Gebruiksgemak <\/strong>
\u201cWe hebben een nieuwe stal tegen de bestaande aangebouwd. We konden zo rekeninghouden met verschillende meststromen. De oude stal draait met \u00e9\u00e9n N-Capture, de nieuwe stal met twee. Met de rvs-strips kun je ook een simpele roostervloer emissiearm maken.\u201d

Werkkwaliteit <\/strong>
\u201cDe dikke mest rijden we uit met de mesttank met zodebemester, en de urine en meststof uit de N-Capture kun je wat gerichter inzetten. Er zijn minder stikstofverliezen.\u201d

Technische kwaliteit <\/strong>
\u201cDe rvs-strips zitten iets verdiept en zijn daardoor niet glad. Onderhoud vraagt de Sphere niet en er ging nog niets kapot. Aan de Collectors heb je natuurlijk wat meer onderhoud.\u201d

Prijs-kwaliteitverhouding <\/strong>
\u201cWe zagen wel wat in de verschillende meststromen. De pilot had wel wat eerder gemogen, dat had de terugverdientijd flink verkort. Als het uiteindelijk geborgd wordt, biedt het kansen.\u201d<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\u2018Urine werkt goed in drogere perioden\u2019<\/h3>

Corn\u00e9 van den Berg melkt in Bleskensgraaf (ZH.) 188 koeien. Naast vier melkrobots, een automatisch voersysteem draait er sinds juni 2020 ook een Lely Sphere op zijn bedrijf.

Gebruiksgemak <\/strong>
\u201cWe zagen wel wat in de verschillende meststromen op het bedrijf en wilden bovendien meer frisse lucht in de stal. Er zit bijna geen schuim meer op de mest.\u201d

Werkkwaliteit <\/strong>
\u201cDe verschillende meststromen werken goed. In het voorjaar zetten we de dikke mest en de meststof uit de N-Capture in. De laatste meststof wordt uitgereden met een veldspuit met speciale doppen. Na de tweede snede rijden we de urine uit. Dat geeft vooral tijdens het groeiseizoen goede resultaten, is onze ervaring.\u201d

Technische kwaliteit
<\/strong>\u201cEen aantal rvs-strips liet in het begin los, maar dat is goed opgelost. Verder ging er nog niets kapot en ook naar het onderhoud hebben we geen omkijken.\u201d

Prijs-kwaliteitverhouding <\/strong>
\u201cHet is een duur systeem. Maar als je urine kunt inzetten als kunstmestvervanger is zo\u2019n hoge investering sneller rendabel.\u201d<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

\u2018Sphere maakt ons bedrijf toekomstbestendiger\u2019<\/h3>

Op het bedrijf van Mark Derks in Sint-Antonis (NB.) draait \u00e9\u00e9n N-Capture op een stal voor 60 melkkoeien. Derks runt het bedrijf met zijn ouders en broer.

Gebruiksgemak <\/strong>
\u201cDoordat Sphere bij ons in een bestaande stal is ge\u00efntegreerd, is de mestopslag niet optimaal: we kunnen niet alle urine apart afvangen. We lopen wel mooi vooruit op het strenge stallenbeleid in Brabant.\u201d

Werkkwaliteit <\/strong>
\u201cDoor de verschillende meststromen kun je iets beter sturen. De zwavelmeststof uit de N-Capture laten we uitrijden met de spaakwielbemester. De snelwerkende urine gebruiken we later in het seizoen.\u201d

Technische kwaliteit
<\/strong>\u201cEr ging nog niets kapot. Aan de N-Capture heb je geen omkijken. Het enige onderhoud heb je aan de Collector, die de mest in de stal verzamelt.\u201d

Prijs-kwaliteitverhouding
<\/strong>\u201cOmdat we \u00e9\u00e9n van de eerste waren, was het voor ons wat goedkoper. Of je de investering kunt terugverdienen hangt vooral af van de goedkeuring van renure als bedrijfseigen kunstmest. Lely Sphere maakt ons bedrijf toekomstbestendig door de lagere emissies.\u201d<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lely Sphere kan de emissie in de melkveehouderij flink reduceren. Bij de eerste gebruikers speelde de betere stikstofbenutting uit mest een belangrijke rol bij aanschaf.<\/p>\n","protected":false},"author":3859,"featured_media":21935,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":78,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[78,82],"tags":[251],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-21932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mesttechniek","category-stalinrichting","tag-lely","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3859"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21932"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21954,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21932\/revisions\/21954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21932"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=21932"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=21932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}