{"id":22144,"date":"2025-07-23T07:30:00","date_gmt":"2025-07-23T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=22144"},"modified":"2025-07-14T10:35:00","modified_gmt":"2025-07-14T08:35:00","slug":"duurzaam-elektrisch-maaien-energiepionier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20250723\/duurzaam-elektrisch-maaien-energiepionier\/","title":{"rendered":"Duurzaam, elektrisch maaien – Energiepionier"},"content":{"rendered":"

Een toekomst zonder fossiele energie. Dat is het doel dat melkveehouder Hugo Spruit in Zegveld (Ut.) nastreeft. Sinds kort maait hij elektrisch. <\/p><\/div>\n\n\n

Net buiten het Utrechtse dorp Zegveld, tegen de provinciegrens met Zuid-Holland aan, melkt Hugo Spruit (42) inmiddels vijftien jaar koeien. Het melkveebedrijf bestaat sinds 1903 en was eigendom van de familie Bol. Tot vijftien jaar geleden werd het gerund door IJsbrand Bol (85). Omdat hij geen opvolger had, zagen dorpsgenoot Spruit en zijn vrouw Rosita (37) hun kans schoon om met Bol samen te werken en het bedrijf uiteindelijk over te nemen. \u201cBol had zijn koeien al weggedaan. Er was alleen nog wat jongvee. Ik heb van mijn ouderlijk huis 25 koeien meegenomen naar deze locatie. Inmiddels is dat aantal toegenomen tot 62,\u201d vertelt Spruit. Bij het bedrijf zit 42 hectare grond, daarnaast beheert Spruit wat natuurland.<\/p>\n\n\n\n

De visie van de melkveehouder is helder: geen fossiele energie meer gebruiken. \u201cDat is ook hoe het bedrijf 122 jaar geleden begonnen is. Toen werkten de boeren met paarden. Eigenlijk vind ik het vreemd dat we een brandstof gebruiken die uit het Midden-Oosten komt en helemaal hier naartoe wordt getransporteerd. Bovendien heeft fossiele brandstof een heel laag rendement.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Energieneutraal leven is bij zijn woonhuis, een paar honderd meter verderop, al gelukt. Ook op zijn melkveebedrijf heeft Spruit inmiddels grote stappen gezet. \u201cDankzij de elektrische shovel heb ik de hele winter geen diesel nodig gehad. Die shovel gebruik ik voor het voer aanschuiven, de kuilsnijder en het erf schoonhouden. De 61 zonnepanelen en een windmolen wekken genoeg stroom op om te melken en het bedrijf draaiende te houden,\u201d zegt Spruit. Sterker nog: vorig jaar leverde de melkveehouder nog 20.000 kWh terug aan het net.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Het laadstation en de omvormers die Jarocells geleverd heeft. Met een klein takeltje kan Spruit de accu’s van de Kramer 5055E verwisselen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Het beeldscherm op de kast van het laadstation geeft weer hoeveel stroom er wordt opgewekt, teruggeleverd en op het bedrijf wordt gebruikt.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

Accu\u2019s wisselen<\/h2>\n\n\n\n

Zijn volgende uitdaging is om het gebruik van diesel bij de voederwinning terug te dringen. Daarvoor gebruikt hij de elektrische Kramer 5055E-shovel die hij tot dusver voor werk op en rond het erf gebruikt. Sinds dit jaar maait hij er in combinatie met een dubbelwerkende Kema-vingerbalk ook het gras mee. \u201cWe hebben twee accu\u2019s bij de shovel: als de ene aan de lader ligt, zit de andere in de machine. Met behulp van een klein takeltje kan ik de accu\u2019s snel verwisselen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het valt de melkveehouder nog niet mee om fabrikanten van zijn elektrische idee\u00ebn te overtuigen. \u201cEen vertegenwoordiger kan enthousiast zijn, maar bij grote fabrikanten lopen ook zij tegen muren aan. Daarom ben ik zelf aan de slag gegaan en heb ik aangeklopt bij Jarocells in Rijswijk (ZH.). Ik heb deze accuspecialist gevraagd mee te denken over elektrisch maaien met een shovel.\u201d E\u00e9n en ander heeft geleid tot een accuwisselsysteem en een veel lichtere batterij. De Kramer werd af-fabriek geleverd met een loodzuuraccu die 1.300 kg woog. Jarocells heeft nu lithiumijzerfosfaataccu\u2019s gebouwd van 470 kg. Dat scheelt enorm. We moesten wel even kijken of er genoeg contragewicht achterin de shovel zat, maar door de accu iets naar achteren te plaatsen is dat probleem opgelost.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

De planetaire vertraging op de elektromotoren wordt soms te heet. Daarom denkt spruit aan een andere vertraging met twee tandwielen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

De accuspecialist leverde ook het laadstation voor de accu\u2019s, de omvormers en de bedieningskast van het elektrische systeem op Spruits bedrijf. \u201cOp het schermpje zie ik wat we opwekken, terugleveren en verbruiken. Alles is heel inzichtelijk.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Maaien doet Spruit sinds dit seizoen dus met de shovel en een maaibalk van Kema. Dat werktuig kocht Spruit zonder het hydraulische systeem. Dat is niet meer nodig. De melkveehouder heeft de maaibalk zelf voorzien van een elektrische aandrijving. \u201cDaarbij komt mijn ervaring als automonteur goed van pas\u201d, vertelt Spruit. \u201cIk draai mijn hand niet om voor een ingewikkeld elektrisch schema en ben het gewoon gaan proberen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Zo zijn de elektromotoren nu nog voorzien van een planetaire vertraging met vier tandwielen. \u201cMaar ik ben erachter gekomen dat die te heet worden en er dan mee stoppen. Daarom moet er nog een andere vertraging tussen met twee tandwielen. Ik verwacht dat het probleem dan is opgelost. Voor de zekerheid heb ik al een koeler gemonteerd. Het hoort erbij als je pioniert\u201d, glimlacht de veehouder.<\/p>\n\n\n\n

Zo kwam hij er ook achter dat er door de glijsloffen onder de maaibalk een streepje gras bleef staan. En dus heeft hij die sloffen er onderuitgehaald. Recentelijk kwam het pionieren ook tot uiting toen Spruit voor een klus op het bedrijf van een collegaboer de elektrische shovel inzette. Net voor thuiskomst was de accu leeg. \u201cOm dat in de toekomst te voorkomen, heeft Jarocells een knopje gemaakt op de accu. Als de accu leeg is, dan druk ik het knopje in. In dat geval heeft de shovel nog tien minuten contact met de accu en kan ik thuiskomen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

De bedieningskast in de cabine is overzichtelijk. In- en uitschakelen zijn de voornaamste functies. Op de schermpjes is motorinformatie te zien.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

95 procent minder energie<\/h2>\n\n\n\n

In de schuur staan nog de trommelmaaiers die Spruit voorheen gebruikte. Maar als het aan hem ligt, zet hij die nooit meer in. \u201cMet deze manier van maaien kan ik heel goed uit de voeten. De balk maait 9,65 meter breed en ik kan 7 km\/h rijden. Dat is aardig wat capaciteit. Het verbruik vind ik verbazingwekkend laag. De dubbele messenbalk verbruikt ongeveer 4,5 kWh per hectare. Dat is een reductie van 95 procent ten opzichte van een de 95 kWh die de oude maaiers verbruikten. Daarnaast merk ik dat de hergroei veel beter is als je het gras knipt met de dubbele vingerbalk. Bovendien is het goed voor de biodiversiteit.\u201d Wat volgens Spruit ook goed is voor de biodiversiteit is het boeren zonder kunstmest. De extensieve manier van boeren bevalt hem goed. Hij vertelt over het hoge aantal zwaluwen dat rond zijn boerderij vliegt en een otter die in de brede sloot naast het boerenerf zwemt. <\/p>\n\n\n\n

Inspireren<\/h2>\n\n\n\n

Laten zien dat het kan. Dat is hoe het fossielvrije denken en werken van Spruit het best omschreven kan worden. Fabrikanten laten zien dat het kan, maar ook collegaboeren inspireren. En af en toe IJsbrand Bol aan de keukentafel bijpraten over de ontwikkelingen. \u201cIk kan het niet allemaal meer volgen\u201d, zegt Bol. \u201cMaar het is razend interessant wat Hugo doet. We gaan weer terug naar fossielvrij bestaan en dat maakt de cirkel rond\u201d, aldus de gepensioneerde veehouder, die nog altijd in het woonhuis bij de boerderij woont.<\/p>\n\n\n\n

De cirkel is wat energiehuishouding betreft ook zo goed als rond. De twee accu\u2019s dienen om en om als voeding in de shovel. De accu die aan de lader staat fungeert ook als \u2018noodaggregaat\u2019. Daarnaast haalt Spruit voor het melken ook nog stroom uit die accu. Overdag wordt de accu dan weer opgeladen voor gebruik als de zon onder is.<\/p>\n\n\n\n

Veel heeft Spruit zelf bedacht en ontwikkeld. Voor de accutechniek, omvormers en het hele elektriciteitssysteem werkte hij samen met Jarocells. En als het gaat om de Kramer-shovel en de maaibalk heeft de melkveehouder vooral veel zelf gedaan. Ook de hardware knutselde hij zelf. De bedieningskast in de cabine van de shovel bijvoorbeeld. Op de drie meters staan de gegevens van de elektromotoren. Daarop is onder meer de temperatuur van de motoren af te lezen. Die geven een temperatuur aan tot 110 graden Celsius. Wordt een motor heter, dan wordt die automatisch uitgeschakeld. En er zijn knoppen voor het in- en uitschakelen. Meer is het niet. En dat is ook niet nodig. Het werkt. Voor het uitklappen en uitheffen gebruikt Spruit de hydrauliek van de shovel. \u201cHet maaien zelf werkt heel goed. Ik kan in hondengang rijden en het keren op de kopakker gaat door de vierwielbesturing snel\u201d, aldus Spruit.<\/p>\n\n\n\n

Hugo Spruit<\/h3>

Melkveehouder Hugo Spruit (42) melkt 62 koeien in Zegveld (Ut.). Bij het bedrijf hoort 42 hectare grond. Met zo min mogelijk krachtvoer en veel beweiden ligt de gemiddelde productie op 7.000 liter met 3,85 procent eiwit en 4,60 procent vet.<\/p><\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div>
<\/div>

<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een toekomst zonder fossiele energie. Dat is het doel dat melkveehouder Hugo Spruit in Zegveld (Ut.) nastreeft. Sinds kort maait hij elektrisch.<\/p>\n","protected":false},"author":4488,"featured_media":22150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":89,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[88,89],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-22144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-voederwinning","category-voertechniek","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4488"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22153,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22144\/revisions\/22153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22144"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=22144"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=22144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}