{"id":22859,"date":"2026-01-08T12:14:05","date_gmt":"2026-01-08T11:14:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=22859"},"modified":"2026-01-08T12:14:05","modified_gmt":"2026-01-08T11:14:05","slug":"koeien-hebben-voorkeur-voor-bepaalde-robots-bij-batchmilking","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20260108\/koeien-hebben-voorkeur-voor-bepaalde-robots-bij-batchmilking\/","title":{"rendered":"Koeien hebben voorkeur voor bepaalde robots bij batchmilking"},"content":{"rendered":"

Koeien die in batches met melkrobots worden gemolken, ontwikkelen duidelijke voorkeuren voor bepaalde groep melkrobots en stalzones. Die voorkeur hangt deels samen met het ras en lijkt invloed te hebben op wachttijd en doorstroming. <\/p><\/div>\n\n\n

Veehouders kiezen om uiteenlopende redenen voor een batchmilkingsysteem. Koeien worden in groepen naar de wachtruimte geleid en in korte tijd gemolken aan een rij melkrobots. Zo\u2019n systeem biedt structuur in arbeid en planning en past goed bij bedrijven met weidegang of grote koppels. Je zou denken dat koeien in zo\u2019n omgeving willekeurig een robot kiezen. Een groot praktijkonderzoek uit de Verenigde Staten laat echter zien dat die aanname niet klopt: veel koeien blijken uitgesproken voorkeuren te ontwikkelen voor specifieke melkrobots en vooral voor vaste zones in het melkcentrum.<\/p>\n\n\n\n

Het onderzoek is uitgevoerd op een biologisch melkveebedrijf in Texas met 22 DeLaval VMS V300-robots, opgesteld in twee rijen: 11 robots aan de westzijde, 11 robots aan de oostzijde. Om en om staan er robots die zowel vanaf de linker- als rechterkant de koe benaderen. De koeien worden tweemaal daags in batches gemolken en kunnen zelf een robot kiezen. Over een periode van zestien maanden zijn 1.762.461 melkingen geanalyseerd van 3.706 koeien: 1.355 Holsteins, 1.876 Jerseys en 475 Holstein \u00d7 Jersey-kruisingen.<\/p>\n\n\n\n

Om het keuzegedrag te meten gebruikten de onderzoekers een preference consistency score<\/em> (PCS), de mate van voorkeursvastheid. Die varieert van 0 (volledig willekeurig) tot 1 (altijd dezelfde keuze). Bij een PCS van rond 0,2 blijkt dat koeien \u00e9\u00e9n specifieke robot duidelijk vaker kiezen dan op basis van toeval te verwachten valt. Wanneer gekeken wordt naar de vijf meest gebruikte robots per koe, loopt de PCS op tot circa 0,55 \u2014 wat neerkomt op ongeveer 65 procent van alle melkbeurten op slechts vijf van de 22 robots.<\/p>\n\n\n\n

De sterkste voorkeur zit echter niet op robotniveau, maar op stalniveau. De keuze tussen oost- en westzijde van het melkcentrum gaf PCS-waarden van rond de 0,7. Dat betekent dat koeien opmerkelijk trouw blijven aan \u00e9\u00e9n kant van het gebouw. De robotarmconfiguratie (links of rechts) speelde nauwelijks een rol. Op bedrijfsniveau was er geen duidelijke voorkeur voor oost of west: 50,7 procent van de koeien had een robot aan de westzijde als topkeuze en 49,3 procent aan de oostzijde. Wel is relevant dat de loop na het melken verschilt: vanaf de westzijde is de terugweg langer en bevat twee bochten van 90 graden, maar dat vertaalde zich dus niet in een duidelijke kantvoorkeur.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Niet alle robots waren even populair. De units bij de ingang van het melkcentrum werden in het begin van de lactatie het vaakst gebruikt; later werd de verdeling gelijkmatiger. Dat duidt volgens de onderzoekers op gewenning: wat in het begin veilig en logisch voelt, verliest na verloop van tijd zijn aantrekkingskracht.<\/p>\n\n\n\n

Tussen rassen waren duidelijke verschillen zichtbaar. Holsteins vertoonden de hoogste PCS-waarden en de kortste wachttijden v\u00f3\u00f3r het melken, gevolgd door de kruisingen en daarna Jerseys. Dieren met een hogere PCS \u2014 dus met sterkere voorkeuren \u2014 wachtten significant korter dan koeien met weinig consistente keuzes. Dat suggereert volgens de onderzoekers dat voorkeur niet alleen een kwestie is van gewenning, maar ook van sociale rangorde: dominante dieren weten hun plek bij de voorkeursrobot sneller te bemachtigen.<\/p>\n\n\n\n

Het gedrag sluit aan bij ouder onderzoek in conventionele melkstallen, waar koeien eveneens een vaste zijde prefereren. Koeien die werden gedwongen hun niet-voorkeurskant te gebruiken, bleken een hogere hartslag te vertonen \u2014 een teken van stress.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bron: Journal of Diary Science<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koeien die in batches met melkrobots worden gemolken, ontwikkelen duidelijke voorkeuren voor bepaalde groep melkrobots en stalzones. Die voorkeur hangt deels samen met het ras en lijkt invloed te hebben op wachttijd en doorstroming.<\/p>\n","protected":false},"author":3859,"featured_media":22861,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":69,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[69,70],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[],"class_list":["post-22859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergrond","category-automatisch-melken"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3859"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22859"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22862,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22859\/revisions\/22862"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22859"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=22859"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=22859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}