{"id":23570,"date":"2026-07-15T16:08:32","date_gmt":"2026-07-15T14:08:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/?p=23570"},"modified":"2026-07-15T16:08:33","modified_gmt":"2026-07-15T14:08:33","slug":"ventilator-in-de-stal-voert-ook-vieze-lucht-af","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/artikel\/20260715\/ventilator-in-de-stal-voert-ook-vieze-lucht-af\/","title":{"rendered":"Ventilator in de stal voert ook vieze lucht af"},"content":{"rendered":"

Ventilatoren in de stal zijn niet alleen relevant als de mussen van het dak vallen. Bij de juiste installatie zorgen ze er ook voor dat vieze lucht wordt afgevoerd. Op veel bedrijven staan ze dan ook bijna altijd aan. <\/p><\/div>\n\n\n

We hebben de eerste hittegolf van het jaar alweer achter de rug. Geen lolletje voor de mens, maar zeker ook niet voor de koe: de voeropname, de melkproductie, de gehalten en de vruchtbaarheid dalen en het risico op klauwproblemen neemt toe. Toch ervaart een koe al hittestress ver voordat het KNMI code oranje of rood heeft afgegeven. Niet alleen de temperatuur, maar ook de luchtvochtigheid speelt daarbij een rol. Zo kan een koe meer last hebben van temperatuur van 25 graden Celsius bij een hoge luchtvochtigheid, dan bij bijvoorbeeld 30 graden met een lage luchtvochtigheid. Daarom is bij koeien de temperatuur-luchtvochtigheidsindex (THI) van belang. Bij een THI van meer dan 68 is er al sprake van een milde hittestress. Bij een THI van 84 gaat het om zeer ernstige hittestress.<\/p>\n\n\n\n

Schone lucht<\/h2>\n\n\n\n

Een belangrijk wapen tegen hittestress in de stal is ventilatie. Volgens Dirk de With en Wouter Grimmius van stalventilatiespecialist Abbi-Aerotech uit Hardinxveld-Giessendam (ZH.) berust die op twee principes. \u201cLuchtsnelheid en schone lucht\u201d, zegt De With. \u201cVaak denken veehouders dat de luchtverplaatsing van een ventilator relevant is, maar voor een koe die lichaamswarmte moet afvoeren, telt alleen de luchtsnelheid. Die moet op koehoogte overal in de stal minimaal 2 meter per seconde zijn.\u201d Bovendien streeft het bedrijf in de gehele stal naar een zo gelijkmatig en homogeen mogelijke luchtstroom. Dus minimaal 2 meter per seconde achter het voerhek, maar ook bij de drinkbakken en de ligboxen. Komt de luchtstroom ergens onder de 2 meter per seconde, dan kiest de leverancier voor een extra ventilator. \u201cDaarnaast is het belangrijk dat je schone buitenlucht met veel zuurstof in de stal brengt\u201d, zegt De With. \u201cEen koe stoot allerlei ongezonde gassen en vocht uit, die je zo snel mogelijk wilt afvoeren. Doe je dat niet, dan wordt het al snel bedompt in de stal.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Op basis van deze twee principes heeft Abbi-Aerotech een voorkeur voor dwarsventilatie, waarbij schone, verse buitenlucht vanaf de zijwand in de stal wordt geblazen. Deze inkomende lucht drukt de opgewarmde en vieze lucht via de nok naar buiten. De dwarsventilatie ondersteunt zo de natuurlijke ventilatie in de stal. Daarnaast koelt dwarsventilatie de dieren beter doordat de luchtstroom in de sta- en ligrichting van de koeien wordt geblazen. Daardoor kan een koe de warmte over een groot deel van haar lichaam afvoeren. In brede stallen, waar 15 tot 18 meter achter de ventilator de windsnelheid onder de 2 meter per seconde komt, worden extra ventilatoren opgehangen die de lucht nog eens een zetje geven. Maar als het mogelijk is, monteert Abbi-Aerotech liever in de tegenoverliggende zijkant ventilatoren die vanaf die kant weer schone lucht in de stal blazen.<\/p>\n\n\n\n

Over lengteventilatie, waarbij de ventilatoren achter elkaar in de lengterichting van de stal boven het looppad en de ligboxen worden opgehangen, is Abbi-Aerotech minder enthousiast. Het grootste bezwaar is dat je hierbij geen schone lucht in de stal blaast. De With: \u201cDat veehouders voor lengteventilatie kiezen heeft vaak te maken met de beperkte hoogte in een stal: onder een ventilator heb je minimaal een ruimte van 2,70 meter nodig.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Een langzaam draaiende plafondventilator is in de ogen van de De With vooral geschikt voor een strohok, een carrouselmelkstal of een afkalfstal. In een ligboxenstal werken plafondventilatoren minder goed. \u201cDe lucht die van boven komt, wordt op de vloer opzij geduwd. Maar bij een muurtje wordt de luchtstroom onderbroken. Eigenlijk is het alleen onder de ventilator prettig. Een ander nadeel van een plafondventilator is dat die de warme lucht naar beneden drukt en dat maar een deel van de afgewerkte lucht wordt afgevoerd.\u201d De grote ventilatoren zijn wel prima te combineren met dwarsventilatie. \u201cWe laten ze dan vaak de andere kant opdraaien, waardoor ze de vuile lucht opzuigen en afvoeren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

<\/div>

Soaken en vernevelen<\/h3>

Op heel hete dagen zijn ventilatoren alleen onvoldoende en moet er water aan te pas komen. Bij soaken wordt de koe aan het voerhek of in de wachtruimte natgemaakt met een grove druppel. Door de lichaamswarmte verdampt het vocht en dat onttrekt warmte aan het lichaam. Ventilatoren blazen de koeien vervolgens droog. Bij verneveling worden er nozzles voor de luchtstroom van de ventilator geplaatst. Door een hoge druk zijn de druppels heel klein en zijn ze 3 meter na de ventilator vaak alweer verdampt. Door het verdampen wordt vocht aan de omgeving onttrokken en daardoor daalt de temperatuur in de stal.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Bij het soaken worden koeien aan het voerhek natgemaakt met een grove druppel. Ventilatoren erboven blazen de koeien vervolgens droog.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
<\/div>

Bij dwarsventilatie zuigt de ventilator schone lucht vanaf de zijwand aan en blaast die in de stal.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ventilatoren in de stal zijn niet alleen relevant als de mussen van het dak vallen. Bij de juiste installatie zorgen ze er ook voor dat vieze lucht wordt afgevoerd. Op veel bedrijven staan ze dan ook bijna altijd aan.<\/p>\n","protected":false},"author":3241,"featured_media":23572,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"wds_primary_category":82,"wds_primary_post_tag":0,"wds_primary_dossier":0,"wds_primary_artikel_type":0,"footnotes":""},"categories":[82],"tags":[],"dossier":[],"artikel_type":[27],"class_list":["post-23570","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stalinrichting","artikel_type-artikelen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23570"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23574,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23570\/revisions\/23574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23570"},{"taxonomy":"dossier","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/dossier?post=23570"},{"taxonomy":"artikel_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mechaman.nl\/veehouderij-techniek\/wp-json\/wp\/v2\/artikel_type?post=23570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}