De nieuwe Europese Machineverordening die geldt vanaf 20 januari 2027 stelt onder meer extra eisen aan autonome landbouwmachines. Voor trekkers ligt dat anders, die vallen namelijk onder Europese typegoedkeuringsregels en zijn uitgezonderd van de Machineverordening.
De Machineverordening vervangt de huidige Machinerichtlijn. Fabrikanten van autonome mobiele machines moeten onder meer aantonen dat de machine veilig zonder bestuurder kan werken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om obstakeldetectie, besturing, software en bescherming tegen cyberaanvallen.
Voor robots en andere autonome zelfrijdende landbouwmachines kan de Machineverordening dus het juridische kader vormen. Voor landbouwtrekkers die onder de Europese typegoedkeuringsverordening vallen, geldt dat niet. Volgens Ron Houweling, Manager innovatie en beleid bij Fedecom, is dat verschil belangrijk: “Het voldoen aan technische veiligheidseisen betekent niet automatisch dat een landbouwtrekker ook juridisch is toegelaten voor volledig autonoom en onbemand gebruik”, zegt hij. “Technische veiligheid en juridische gebruikstoelating zijn twee afzonderlijke vraagstukken.”
De huidige Europese typegoedkeuringsregels bieden volgens Fedecom nog geen volledig juridisch kader voor trekkers die zonder bestuurder veldwerk uitvoeren. Een trekker voorzien van camera’s, sensoren en veiligheidssystemen maakt autonoom gebruik dus niet automatisch toegestaan. Dat geldt ook voor bestaande trekkers die achteraf autonoom worden gemaakt. Afhankelijk van de aanpassingen kunnen extra verplichtingen ontstaan. “Een risicoanalyse en een conformiteitsbeoordeling op basis van de Machineverordening vormen niet zonder meer een juridische grondslag om een typegoedgekeurde trekker onbemand te mogen inzetten”, aldus Houweling.
Brancheorganisatie CEMA werkt op Europees niveau aan aanpassing van de regelgeving. Daarmee moet uiteindelijk een duidelijk juridisch kader ontstaan voor landbouwtrekkers die autonoom veldwerk uitvoeren.