In eerdere kennisartikelen hebben we verschillende onderdelen van de landbouwband met hun eigenschappen en functies beschreven. Een band bestaat uit diverse onderdelen en is meer dan rond en zwart. In dit artikel focussen we op dát deel waarin alle krachten samenkomen en waar de levensduur van de band in sterke mate van afhangt, de hiel.…
De hiel is onzichtbaar ingebouwd in het onderste deel van de band, daar waar deze op de velg gemonteerd wordt. De hielkern bestaat uit meerdere berubberde staaldraden van ongeveer anderhalve centimeter dik. Door meer draden naast elkaar te gebruiken en door ze meerdere keren tot een spoel te wikkelen, bouw je een zwaardere hiel die grotere krachten kan opvangen. Die krachten zijn fors en werken in alle richtingen. Je moet denken aan stuurkrachten, rem- en acceleratiekrachten en tractie/torsiekrachten, maar ook aan zijwaartse afschuifkrachten. Bovendien moet de hiel luchtdicht op de velg gemonteerd worden. Het rubber onder de hiel wordt daarvoor zo´n 45% samengedrukt om de band vast en luchtdicht te monteren. Deze hoge hielcompressie is nodig om bij lage bandspanning en hoge wringkrachten in bochten, bewegingsloos op de velg te blijven zitten. Soms lijkt dat, bijvoorbeeld bij hoge trekkracht, nog niet voldoende doordat de band gaat draaien op de velg. Dan ondersteunen de ribbels (knurling) op de velgzitting nog iets, of je kunt de hielen dan met een speciaal afdichtingsmiddel “verlijmen” op de velg. Hoewel het bij tubeless banden op het oog niet heel ernstig lijkt, moet het draaien op de velg worden voorkomen omdat de hiel intern kan torderen en onherstelbaar beschadigd worden. Als er een binnenband is gebruikt, is bovendien de kans op afdraaien van het ventiel groot, met alle gevolgen vandien.
Bij flotation- en implementbanden is de kans op het zijwaarts naar binnen schuiven van de hiel groter bij lage bandspanning, scherp draaien in bochten of op hellingen. Dat komt onder andere door de 15° schuin opgaande hielzitting van de velg. Bij tractorbanden is dat een hoek van 5° om hogere tractiekrachten te kunnen opvangen, maar bij landbouwwagenbanden is die hoek groter om de stijvere hiel beter te kunnen monteren. Om het risico op fataal afschuiven bij zware lasten en lage bandspanning te beperken, worden bij grote flotationbanden vaak velgen met een hump gebruikt. Dat is een kleine drempel in de hielzitting die de hiel van de band opsluit.
In de compressiezone tussen de stalen hielkern en het luchtdichte rubber van de tubelesslaag, liggen ook de karkasdraden die om de hiel geslagen zijn. Karkaslagen beginnen ergens in de zijkant en eindigen aan de andere bandzijde op exact dezelfde hoogte in die zijkant. Daarbij lopen ze onder de hielkern door en ze komen net boven de hielkern weer bij elkaar. Waar ze bij elkaar komen wordt een hielvulstrook gebruikt om een hoekloze samenvoeging van karkaslagen te waarborgen. Die vulstrook is van een heel stijf type rubber, noodzakelijk om maximale stabiliteit te geven en alle krachten te weerstaan. Daarom zijn ook andere rubbermengsels die rond de hiel gebruikt worden van een heel stug type. Net boven de hiel begint de soepele zijkant van de band en daar eindigt ook de karkasomslag om de hiel. Het is daardoor onvermijdelijk dat in die zone het risico van schade door overbelasting of onderspanning groter is.
Scheuren in het rubber in de hiel of net daarboven zijn vaak onherstelbaar en zorgen voor vroegtijdig uitvallen van banden. Scheuren die met de velgrand meegaan, duiden vaak op onderspanning. Scheuren in andere richtingen ontstaan meestal door impacts van buitenaf of zijn het gevolg van beschadigingen tijdens het monteren. Er kunnen ook blazen ontstaan doordat rubber loslaat van karkasdraden of hieldraden. Meestal is ook hiervan de oorzaak overbelasting of een fout tijdens het monteren. Laat het monteren van banden daarom over aan de professional. Die zorgt er bijvoorbeeld voor dat altijd de juiste velg voor een band wordt gekozen en dat de hielen vakkundig zonder schade aan rubber of karkasomslag worden gefixeerd op de velg. Kijk in de draagvermogentabellen van de banden, welke bandspanning minimaal moet worden aangehouden en welke snelheid er maximaal mee gereden kan worden. De krachten die op een band werken mogen niet hoger zijn dan de draagvermogencapaciteit die de band heeft. In de hielzone komen al die krachten samen en dat maakt de hielen tot één van de meest belangrijke onderdelen van de band. Bijzonder dus, dat hielen niet het meest besproken onderdeel van een band zijn; ze zullen de achilleshiel zijn voor een langdurig bandenleven als er te weinig aandacht voor is. Meer weten over de techniek van landbouwbanden en hielen in het bijzonder? Kijk dan naar onze eerdere artikelen of bel met één van onze medewerkers……
